I SA/Wa 1190/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-16

Skład orzekający: Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie tych kosztów?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Nawet jeśli przysługuje jej ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, jej trudna sytuacja majątkowa może uzasadniać przyznanie profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
H. W. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą skierowania do domu pomocy społecznej. Jednocześnie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, przedstawiając szczegółowo swoją trudną sytuację majątkową, w tym wysokość emerytury, koszty utrzymania w domu opieki oraz opłaty za mieszkanie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano H. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 16 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej postanawia przyznać H. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w W. W związku z wniesioną do Sądu skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], H. W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 17 września 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Od powyższego postanowienia H. W. wniosła sprzeciw. Badając ponownie sytuację majątkową H. W. stwierdzić należy, że jak wynika z nadesłanego do Sądu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca jest w podeszłym wieku, od grudnia 2002 r. nie mieszka we własnym mieszkaniu z uwagi na – jak twierdzi – [...]. Jak zaznaczyła skutkiem powyższego, przebywała w cudzych mieszkaniach i stołowała się na mieście, zaś od grudnia 2007 r. przebywała w państwowych i prywatnych domach opieki. Źródłem dochodu wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości [...] zł brutto. Jako posiadany majątek strona wymieniła mieszkanie o powierzchni [...] m2. We wniesionym sprzeciwie skarżąca powtórzyła argumentację, którą posłużyła się we wniosku o przyznanie prawa pomocy (że od [...] lat nie mieszka w swoim mieszkaniu z powodu "[...]", tuła się po cudzych mieszkaniach, i że stołowała się na mieście ponosząc wysokie koszty utrzymania oraz koszty leczenia). Oświadczyła również, że obecnie przebywa w prywatnym domu opieki i z tego tytułu płaci co miesiąc [...] zł – na dowód czego przedłożyła stosowne zaświadczenie. Sprecyzowała również, że wysokość otrzymywanej przez nią emerytury to netto kwota [...] zł, zaś kwota [...] zł to kwota brutto. Z kwoty netto wnioskodawczyni opłaca czynsz za mieszkanie w wysokości [...] zł oraz [...] zł za pobyt w domu opieki, zatem do dyspozycji pozostaje jej kwota [...] zł, która jak podkreśliła H. W. nie wystarcza na opłaty za liczniki : gaz, energię, telefon, jak również środki czystości, leki oraz bieżące wydatki. Nadmienić również należy, że we wniesionym do Sądu sprzeciwie H. W. sprecyzowała, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej. Skoro więc H. W. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, ta cześć jej wniosku o przyznanie prawa pomocy nie była przedmiotem rozpoznania. W ocenie Sądu uwzględniając wykazaną przez skarżącą sytuację majątkową przyjąć należało, że daje ona podstawy do uwzględnienia zgłoszonego przez H. W. wniosku o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji, gdy z uzyskiwanego co miesiąc dochodu w wysokości około [...] zł netto strona przeznacza [...] zł na opłacenie pobytu w prywatnym domu opieki społecznej, a z pozostałej kwoty opłaca koszty eksploatacyjne mieszkania o powierzchni [...] m2, którego jest właścicielką, a w którym nie zamieszkuje uznać należało, że nie jest w stanie samodzielnie partycypować w kosztach ustanowienia w sprawie adwokata. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło