I SA/Wa 1190/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-01
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę bez wymaganego zezwolenia została nałożona prawidłowo, jeśli skarżący twierdził, że prowadzi działalność agroturystyczną lub że placówka jest prowadzona przez fundację?Ratio decidendi
Kara pieniężna za prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę bez wymaganego zezwolenia została nałożona prawidłowo, ponieważ zgromadzony materiał dowodowy, w tym protokoły kontroli i wyjaśnienia skarżącego, jednoznacznie wskazywały na prowadzenie takiej działalności, mimo prób jej maskowania pod pozorem agroturystyki lub działalności fundacji. Skarżący miał również pełną świadomość obowiązku uzyskania zezwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na E. N. za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Wojewoda nałożył karę 10.000 zł, a Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionował charakter prowadzonej działalności, twierdząc, że jest to agroturystyka lub działalność fundacji, a nie placówka opiekuńcza. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Anna Wesołowska Protokolant sekretarz sądowy Łukasz Sawicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary za prowadzenie bez wymaganego zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym oddala skargę
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2017 r. nr [...] nakładającą na E. N. (dalej jako "skarżący") karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, z siedzibą w M., [...] (dalej jako "placówka"), w której przebywa do 10 osób.
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2017 r., na podstawie art. 130 ust. 2 pkt 1 i art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.s.", nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za prowadzenie bez zezwolenia placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 67 ust. 1 i art. 69 ust. 1 u.p.s. działalność taka może być wykonywana po uzyskaniu zezwolenia wojewody. W tej sytuacji, po uzyskaniu w dniu 21 maja 2014 r. informacji o prowadzeniu placówki bez zezwolenia, podjęto postępowanie wyjaśniające. W toku postępowania ustalono, że skarżący prowadzi działalność w celach zarobkowych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu (działalność gospodarcza) w postaci prowadzenia placówki, w której świadczy, nie więcej niż 10 osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, całodobową opiekę. Składane przez skarżącego deklaracje, że obecnie prowadzona działalność dotyczy schroniska dla osób bezdomnych, są zdaniem organu chybione, biorąc pod uwagę warunki określone dla tego rodzaju placówek w ustawie o pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 48a ust. 5 u.p.s. w schronisku dla osób bezdomnych mogą przebywać osoby zdolne do samoobsługi, których stan zdrowia nie zagraża zdrowiu i życiu innych osób przebywających w takiej placówce. Poczynione w toku postępowania ustalenia wskazują natomiast, że w przedmiotowej placówce przebywają wymagające całodobowej opieki osoby niepełnosprawne, przewlekle chore lub osoby w podeszłym wieku. Także wyjaśnienia skarżącego dotyczące zapewniania w obiekcie w M. całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku przez Fundację "[...]" lub zapewnianie w ramach działalności agroturystycznej całodobowej opieki takim osobom przy udziale Fundacji "[...]", co znalazło swój wyraz m.in. w decyzjach Organów Państwowej Straży Pożarnej, w ocenie Wojewody nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności w zeznaniach strony z 28 października 2016 r. Podsumowując organ uznał, że skarżący prowadzi, bez zezwolenia wojewody koniecznego na podstawie art. 67 ust. 1 u.p.s., działalność gospodarczą w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę nie więcej niż 10 osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Stwierdzono także, że wiedząc przynajmniej od 18 lipca 2012 r. o obowiązku posiadania zezwolenia wojewody na prowadzenie tej placówki, skarżący nie doprowadził do jego uzyskania, jak również nie zaprzestał jej prowadzenia. W związku z powyższym podlega on, zgodnie z art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s., karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z [...] czerwca 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał decyzję z [...] lutego 2017 r. w mocy. Minister stwierdził, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i w dniu 28 marca 2017 r. wystąpił do Wojewody [...] o przesłanie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii protokołów z kontroli, jakie zostały przeprowadzone w placówce w M. przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Protokoły nadesłano w dniu 27 kwietnia 2017 r. Jak wynika z ich treści pod ww. adresem mieści się placówka całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi. W placówce stwierdzono obecność osób wymagających całodobowej opieki. Podczas kontroli organów Straży Pożarnej przeprowadzonej w dniach od 30 sierpnia do 2 września 2016 r. w placówce przebywało 10 pensjonariuszy. Jak wynika z kolei z protokołu kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 5 sierpnia 2016 r. w placówce przebywało 12 osób wymagających opieki oraz 5 osób - pracowników sprawujących opiekę nad ww. osobami. Z protokołu kontroli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wynika natomiast, że w dniu 10 sierpnia 2016 r. w placówce przebywało 10 osób w podeszłym wieku, niepełnosprawnych.
Organ odwoławczy wskazał dalej, że wymóg uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 67 ust. 1 u.p.s., wynika z troski ustawodawcy o poziom usług świadczonych przez powyższe placówki i konieczność ochrony praw osób w nich przebywających. W celu uzyskania zezwolenia na prowadzenie tego rodzaju działalności, strona zobowiązana jest do złożenia stosownego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami. Przepisy ustawy o pomocy społecznej wyliczają w sposób enumeratywny wymogi po spełnieniu których wojewoda wydaje zezwolenie. Podmiot prowadzący placówkę, która nie spełnia tych wymogów zezwolenia nie uzyskuje. Zgodnie zaś z art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s., kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniająca całodobową opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym, w której przebywa nie więcej niż 10 osób - podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na fakt prowadzenia przez skarżącego placówki całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi, mimo braku zezwolenia wojewody. Dowodami, na podstawie których organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy są w szczególności:
- protokół kontroli przeprowadzonej w placówce z 2 marca 2012 r.,
- protokoły kontroli przeprowadzonych przez: Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w dniach od 30 sierpnia do 2 września 2016 r., Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 5 sierpnia 2016 r., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w dniu 10 sierpnia 2016 r., podczas których w placówce stwierdzono obecność osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych oraz niepełnosprawnych,
- pismo Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 17 marca 2016 r. odnośnie do wywiadów środowiskowych przeprowadzanych z mieszkańcami placówki w M.,
- pismo Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w R. z 8 kwietnia 2016 r., z którego wynika, że pod ww. adresem w okresie od [...] stycznia 2014 r. zameldowano 12 osób, w tym 6 osób w podeszłym wieku (odpowiednio [...] lat, [...] lat, [...] lat, [...] lat, [...] lat, [...] lat) na pobyt czasowy do [...] lutego 2021 r., osoba [...] lat zameldowana została do [...] kwietnia 2021 r. Na pobyt stały zaś zameldowana została również jedna osoba lat [...] od [...] lutego 2016 r.
- opinia biegłego sądowego [...], który podczas oględzin placówki w dniu 23 maja 2016 r. stwierdził obecność osób niepełnosprawnych, w tym osób o znacznym stopniu niepełnosprawności w poruszaniu się,
- wniosek skarżącego z 27 listopada 2015 r. o wydanie zezwolenie na prowadzenie placówki całodobowej opieki nad osobami w podeszłym wieku i niepełnosprawnymi,
- wyjaśnienia skarżącego złożone w dniu 28 października 2016 r., z których wynika, że obecnie przebywa u niego około 9 osób w wieku od [...] do [...] lat, które nie są w pełni samodzielne i potrzebują asysty. Są to osoby pampersowane, jedna wymaga karmienia. Większość osób pozostaje w kontakcie słowno-logicznym. Osobom tym pomaga [...] i [...] oraz [...], które w zamian za schronienie świadczą usługi mieszkańcom w zakresie usług opiekuńczych, pielęgnacyjnych, karmienia, mycia. Skarżący wskazał, że leki dla osób przebywających w jego budynku podaje [...] lub [...] zgodnie z zaleceniem lekarza. Za świadczone usługi pobierana jest opłata od [...] zł do [...] zł. Dalej skarżący wskazał, że "pielęgniarka środowiskowa odwiedza budynek średnio dwa razy w tygodniu. Podczas jej wizyt na wezwanie pobierana jest krew do badań. Poza tym ta pani przyjeżdża na ogólną kontrolę dwa razy w tygodniu, m.in. w celu sprawdzenia rozłożenia leków przez [...] i [...]. (....). W nocy opiekują się moimi mieszkańcami dwie osoby: [...], [...] i [...]. Obsługę w ciągu dnia zapewniają cztery osoby: [...], [...] i [...]. Mam zabezpieczoną ciągłość opieki nad mieszkańcami w dzień i w nocy, gdyż opieka jest najważniejsza".
Wobec powyższego, za niezrozumiały organ uznał zarzut naruszenia art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego i w konsekwencji bezzasadne uznanie, że wymiar świadczonej pomocy przez placówkę prowadzoną przez skarżącego osobom w niej przebywającym miał charakter całodobowy. O tym, że w nocy mieszkańcami opiekują się 2 osoby i zabezpieczona jest ciągłość opieki w dzień i w nocy, poinformował sam skarżący. Wyjaśnienia te organ uznał za wiarygodne, bowiem są one zbieżne z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Nawet gdyby skarżący nie zapewniał w nocy opieki mieszkańcom i tak prowadzona działalność zostałaby uznana za placówkę całodobowej opieki. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądowoadministracyjnym pojęcie "całodobowej opieki", którym posługuje się art. 130 ust. 2 u.s.p., odnieść należy nie do kwestii przebywania na terenie placówki osób sprawujących opiekę, lecz do osób będących odbiorcami opieki. Brak sprawowania opieki w nocy nad mieszkańcami będącymi w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi może pogłębiać jedynie negatywną ocenę co do funkcjonowania placówki.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenie, czy zaszły wszystkie przesłanki uzasadniające nałożenie na skarżącego kary, o której mowa w art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s., organ odwoławczy wskazał, że to sam skarżący skutecznie udaremniał próby przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej dwukrotnie nie zostali wpuszczeni do budynku tj. 2 czerwca 2014 r. oraz 8 lipca 2015 r. W aktach znajdują się jednak protokoły z kontroli placówki przeprowadzonych przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, podczas których w placówce stwierdzono obecność osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych oraz niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżący nie wnosił o przeprowadzenie dowodu przeciwko treści ww. dokumentów, dlatego w ocenie organu należy uznać, że protokoły ustaleń czynności kontrolno-rozpoznawczych, można uznać za dowód na okoliczność, że w dniu przeprowadzania czynności rozpoznawczych w obiekcie przebywały osoby w podeszłym wieku, przewlekle chore oraz niepełnosprawne. Jednocześnie biorąc pod uwagę pozostałe ustalenia poczynione przez Wojewodę [...] nie ulega wątpliwości, że to skarżący, a nie Fundacja "[...]" prowadzi placówkę całodobowej opieki. To bowiem skarżący pismem z 27 listopada 2015 r. złożył wniosek o zezwolenie na prowadzenie placówki dla osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych oraz niepełnosprawnych wskazując, że obecnie prowadzi gospodarstwo agroturystyczne, gdzie osoby w podeszłym wieku otrzymują pomoc, ponadto w obszernych wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania podniósł, że prowadzi działalność agroturystyczną wspieraną przez Fundację "[...]", której jest wiceprezesem. W ocenie Ministra, organ pierwszej instancji, mimo postawy skarżącego i tak zgromadził wystarczający materiał dowodowy, który pozwolił na zastosowanie sankcji z art. 130 u.p.s. W niniejszej sprawie ewidentnie widać, że skarżący nie chce ujawnić faktycznie prowadzonej działalności. Zasady logiki i doświadczenia życiowego wraz z przedstawionymi dowodami potwierdzają, że pod adresem M. skarżący prowadzi placówkę całodobowej opieki nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia. Również stan zdrowia osób przebywających w placówce nie budzi wątpliwości. Jak wynika z pisma Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 17 marca 2016 r. podczas wywiadów środowiskowych przeprowadzanych przez pracownika socjalnego u mieszkańców placówki, 3 osoby były bez kontaktu słowno-logicznego, 2 osoby leżące, w tym 1 po [...] - [...], który złożył również zeznania w niniejszym postępowaniu. Ponadto sam skarżący wskazał, że w placówce tej przebywają osoby w wieku od [...] do [...] lat, które nie są w pełni samodzielne, potrzebujące asysty, osoby pampersowane, wymagające karmienia, mycia opieki i pielęgnacji. Dlatego też zupełnie niezrozumiałym dla organu odwoławczego jest podkreślanie przez skarżącego, że prowadzi jedynie działalność agroturystyczną, podczas gdy sam podkreśla, że zapewnia całodobową opiekę "swoim" mieszkańcom bo "opieka jest najważniejsza".
Organ zauważył również, że skarżący miał pełną świadomość, że musi uzyskać wymagane prawem zezwolenie na prowadzenie tego rodzaju działalności. Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej w placówce w dniu 2 marca 2012 r. żona skarżącego z wnioskiem o uzyskanie takiego zezwolenia występowała już w dniu 5 października 2011 r. Z uwagi na niedołączenie brakujących dokumentów, jej wniosek pozostał bez rozpoznania. Pismem z 13 marca 2012 r. skarżący zobowiązał się, jako właściciel nieruchomości do 10 kwietnia 2012 r. podjąć czynności związane z zakończeniem opieki całodobowej nad osobami przebywającymi w obiekcie. Wskazał, że wszelkie działania związane z zakończeniem działalności prowadzić będzie z żoną. Drugi wniosek o wydanie zezwolenia, również pozostawiony bez rozpoznania, skarżący złożył w dniu 27 listopada 2015 r. Znał on zatem przepisy w zakresie prowadzenia działalności polegającej na zapewnieniu całodobowej opieki osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym.
Organ podkreślił, że celem art. 130 ust. 2 u.p.s. jest doprowadzenie do takiej sytuacji, w której podmiot prowadzący placówkę bez zezwolenia zaprzestaje jej dalszego prowadzenia lub przywraca stan zgodny z obowiązującymi przepisami uzyskując owe zezwolenie. Podmiot zatem chcący prowadzić działalność gospodarczą, w ramach której prowadziłby placówkę całodobowej opieki najpierw winien stworzyć odpowiednie warunki wymagane przepisami prawa, tj. aby budynek w którym będzie mieścić się placówka spełniał standardy np. w zakresie usług socjalnobytowych, potem uzyskać zezwolenie wojewody, a na końcu przyjmować mieszkańców. Sytuacja, w której podmiot najpierw umieszcza osoby w swojej placówce, potem podejmuje czynności zmierzające do poprawienia mieszkańcom warunków przez podjęcie prac modernizacyjnych, a na końcu występuje z wnioskiem o uzyskanie zezwolenia jest wielce niekorzystna. To m.in. przeciwdziałaniu właśnie takim sytuacjom służyło wprowadzenie obowiązku uzyskania zezwolenia. Prowadzenie tego rodzaju placówki bez zezwolenia musi skutkować wymierzeniem podmiotowi kary. Z materiału dowodowego, w tym z wyjaśnień skarżącego wynika, że w placówce przebywa nie więcej niż 10 osób, wobec czego nałożona kara wynosi odpowiednio do art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s. - 10.000 zł.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł skarżący, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, że w sprawie zaszły wszystkie przesłanki z art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s. uzasadniające nałożenie kary pieniężnej na skarżącego;
2. art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające jej nałożenie.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że z protokołów pokontrolnych, które organ wziął za dowód w sprawie, wynika jedynie, że w trakcie kontroli w placówce skarżącego została stwierdzona obecność osób wymagających opieki. Jednakże z przeprowadzonych dowodów w żaden sposób nie wynika, czy osobom tym zapewniana jest pomoc w placówce skarżącego, a jeżeli tak, to przez kogo, w jaki sposób i przede wszystkim czy ma ona wymiar całodobowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. - o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.; dalej u.p.s.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, iż 2. Kto bez zezwolenia prowadzi placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w której przebywa:
1) nie więcej niż 10 osób - podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 zł;
2) więcej niż 10 osób - podlega karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł.
Karę tą, w drodze decyzji administracyjnej, wymierza wojewoda (art. 131 ust. 1 u.p.s.)
Kategoryczne brzmienie art. 130 ust. 2 u.p.s. wskazuje, że przy rozstrzygnięciu kwestii nałożenia kary, a także jej wysokości, wojewoda nie ma żadnego luzu decyzyjnego. Świadczy o tym posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "podlega karze". Oznacza to, że w sytuacji zaistnienia stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie, a więc prowadzenia przez określony podmiot, bez zezwolenia wojewody, działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia placówki zapewniającej całodobowa opiekę osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym lub niepełnosprawnym, właściwy w sprawie wojewoda nie ma wyboru jakiegokolwiek innego rozstrzygnięcia, aniżeli wymierzenie przewidzianej w tym przepisie kary finansowej. Nie ma również możliwości gradacji wysokości orzekanej w tym postępowaniu kary.
Należy podkreślić, że przepisy sankcjonujące, do których należy art. 130 ust. 2 u.p.s., wymierzone są w każdy podmiot, którego faktyczna, rzeczywista działalność odpowiada dyspozycji tych przepisów. Z tego względu obejmują one przede wszystkim - działalność podmiotów, która następuje bez zezwolenia czy nie została zgłoszona właściwemu organowi.
W sprawie niniejszej skarżący w toku całego postępowania administracyjnego kwestionował fakt prowadzenia placówki zapewniającej całodobową opiekę niepełnosprawnym, przewlekle chorym oraz osobom w podeszłym wieku.
Skarga nie jest uzasadniona.
Organy administracji obu instancji w toku całego postępowania administracyjnego zebrały obszerny materiał dowodowy szczegółowo opisany w uzasadnieniach obu decyzji, dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z zadami logiki oraz doświadczenia życiowego.
Zdaniem Sądu nie ma żadnych wątpliwości w świetle przedstawionych i omówionych dowodów, że skarżący prowadzi działalność w celach zarobkowych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu (działalność gospodarcza) w postaci prowadzenia placówki, w której świadczy, nie więcej niż 10 osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, całodobową opiekę.
Wyjaśnienia skarżącego dotyczące zapewniania w obiekcie w M. całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku przez Fundację "[...]" lub zapewnianie w ramach działalności agroturystycznej całodobowej opieki takim osobom przy udziale Fundacji "[...]", co znalazło swój wyraz m.in. w decyzjach Organów Państwowej Straży Pożarnej, w ocenie Wojewody nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności w zeznaniach skarżącego z 28 października 2016 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi tj zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 7 kpa poprzez zaniechanie przez organ prowadzący postępowanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i ustalenie, czy zaszły wszystkie przesłanki uzasadniające nałożenie na skarżącego kary o której mowa w art. 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, należy stwierdzić, iż zarzut ten jest całkowicie niezasadny.
Podkreślić należy, że to sam skarżący skutecznie udaremniał próby przeprowadzenia postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Inspektorzy Wydziału Polityki Społecznej dwukrotnie nie zostali wpuszczeni do budynku tj. 2 czerwca 2014 r. oraz 8 lipca 2015 r. , co wynika z materiału dowodowego.
W aktach postepowania administracyjnego znajdują się protokoły z kontroli placówki przeprowadzonych przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej, Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, podczas których w placówce stwierdzono obecność osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych oraz niepełnosprawnych. Skarżący nie kwestionował ustaleń zawartych we wskazanych protokołach. Protokoły te stanowią dowód na okoliczność, że w dniu przeprowadzania czynności rozpoznawczych w obiekcie przebywały osoby w podeszłym wieku, przewlekle chore oraz niepełnosprawne. Ponadto E. N. pismem z dnia 27 listopada 2015 r. sam złożył wniosek o zezwolenie na prowadzenie placówki dla osób w podeszłym wieku, przewlekle chorych oraz niepełnosprawnych wskazując, że obecnie prowadzi gospodarstwo agroturystyczne gdzie osoby w podeszłym wieku otrzymują pomoc (str. 236 akt sprawy), ponadto w obszernych wyjaśnieniach złożonych w postępowaniu administracyjnym (str. 449 i nast. akt sprawy) podniósł, że prowadzi działalność agroturystyczną wspieraną przez Fundację "[...]", której jest wiceprezesem.
Kolejny zarzut podniesiony w skardze polegający na naruszeniu przepisów art. 80 kpa poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji błędne uznanie, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki z art. 130 ust. 2 pkt 1 również nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny wszystkich zgromadzonych dowodów biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego.
Odnosząc się do podkreślanego przez skarżącego braku dowodu na fakt, że w placówce zapewniana była stała opieka mająca wymiar całodobowy, organy obu instancji prawidłowo zwróciły uwagę, że sam skarżący w swoich wyjaśnieniach wskazał, że "w nocy mieszkańcami opiekują się dwie osoby: [...], [...] i [...]", że "ma zabezpieczoną ciągłość opieki nad mieszkańcami w dzień i w nocy, gdyż opieka jest najważniejsza".
Wyjaśnienia te organ uznał za wiarygodne bowiem są zbieżne z pozostałymi dowodami.
Ponadto należy podkreślić, że gdyby skarżący nie zapewniał w nocy opieki nad mieszkańcami i tak prowadzona działalność przez skarżącego zostałaby uznana za placówkę całodobowej opieki. Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych pojęcie "całodobowej opieki", którym posługuje się art. 130 ust. 2 u.s.p., odnieść należy nie do kwestii przebywania na terenie placówki osób sprawujących opiekę, lecz do osób będących odbiorcami opieki. Brak sprawowania opieki w nocy nad mieszkańcami będącymi w podeszłym wieku, przewlekle chorymi oraz niepełnosprawnymi może pogłębiać jedynie negatywną ocenę co do funkcjonowania placówki.
Dla Sądu nie budzi żadnych wątpliwości okoliczność, ze skarżący nie chce ujawnić faktycznie prowadzonej działalności.
Organy obu instancji wykazały, że skarżący prowadzi placówkę całodobowej opieki nie posiadając wymaganego prawem zezwolenia. Stan zdrowia osób przebywających w placówce nie budzi wątpliwości. Jak wynika z pisma Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z 17 marca 2016 r. podczas wywiadów środowiskowych przeprowadzanych przez pracownika socjalnego u mieszkańców placówki, 3 osoby były bez kontaktu słowno-logicznego, 2 osoby leżące, w tym 1 po [...] - [...], który złożył również zeznania w niniejszym postępowaniu. Ponadto sam skarżący wskazał, że w placówce tej przebywają osoby w wieku od [...] do [...] lat, które nie są w pełni samodzielne, potrzebujące asysty, osoby pampersowane, wymagające karmienia, mycia opieki i pielęgnacji. Skarżący wskazywał, że prowadzi jedynie działalność agroturystyczną, co jest zupełnie niezrozumiałe, podczas gdy sam podkreślał, że zapewnia całodobową opiekę "swoim" mieszkańcom bo "opieka jest najważniejsza".
Należy zwrócić uwagę, że skarżący miał pełną świadomość, że musi uzyskać wymagane prawem zezwolenie na prowadzenie tego rodzaju działalności. Jak wynika z protokołu kontroli przeprowadzonej w placówce w dniu 2 marca 2012 r. żona skarżącego z wnioskiem o uzyskanie takiego zezwolenia występowała już w dniu 5 października 2011 r. Z uwagi na niedołączenie brakujących dokumentów, jej wniosek pozostał bez rozpoznania. Pismem z 13 marca 2012 r. skarżący zobowiązał się, jako właściciel nieruchomości do 10 kwietnia 2012 r. podjąć czynności związane z zakończeniem opieki całodobowej nad osobami przebywającymi w obiekcie. Wskazał, że wszelkie działania związane z zakończeniem działalności prowadzić będzie z żoną. Drugi wniosek o wydanie zezwolenia, również pozostawiony bez rozpoznania, skarżący złożył w dniu 27 listopada 2015 r. Znał on zatem przepisy w zakresie prowadzenia działalności polegającej na zapewnieniu całodobowej opieki osobom w podeszłym wieku, przewlekle chorym oraz niepełnosprawnym.
Reasumując powyższe, zdaniem sądu, organy orzekające dokonały prawidłowej oceny w zakresie wystąpienia przesłanek określonych w art. 130 ust. 2 powołanej ustawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło