I SA/Wa 1192/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-23
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Monika Nowicka, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość została ustalona prawidłowo, biorąc pod uwagę sposób doboru materiału porównawczego przez rzeczoznawcę majątkowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że sposób doboru materiału porównawczego przez rzeczoznawcę majątkowego był wadliwy. Wybór transakcji z lat 2005-2006 oraz z terenów wiejskich, zamiast transakcji z bliższego okresu i z miasta R., mógł spowodować zaniżenie wartości wycenianej nieruchomości, co narusza przepisy dotyczące ustalania wartości rynkowej nieruchomości i wysokości odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Wojewody o wywłaszczeniu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa pod budowę obwodnicy miasta R. oraz ustalającą odszkodowanie. Skarżący kwestionował wysokość odszkodowania, zarzucając wadliwy dobór materiału porównawczego przez rzeczoznawcę majątkowego, brak możliwości udziału w oględzinach oraz brak negocjacji. Sąd uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz T. Z. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz T. Z. kwotę 298 (dwieście dziewięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia
2007 r. nr [...] orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w R., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiącej własność T. Z. oraz ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Wojewoda [...] ustalił lokalizację drogi krajowej dla inwestycji polegającej na budowie obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej Nr [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
wystąpił z wnioskiem o wywłaszczenie opisanej na wstępie nieruchomości a decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] Wojewoda [...] wniosek ten uwzględnił, orzekając o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa w/w nieruchomości z przeznaczeniem pod inwestycję celu publicznego, jaką była budowa obwodnicy miasta R. w ciągu drogi krajowej nr [...] od km [...] do km [...] a także ustalił za wywłaszczoną nieruchomość odszkodowanie w kwocie [...] zł.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. Z., kwestionując ustaloną
przez rzeczoznawcę wartość nieruchomości, a tym samym wysokość przyznanego
odszkodowania. Strona podniosła zarzut pozbawienia możliwości udziału w oględzinach
nieruchomości dokonywanych przez rzeczoznawcę oraz możliwości wypowiedzenia się co do jego opinii.
Odwołujący się twierdził ponadto, że nie przeprowadzono z nim negocjacji odnośnie
zawarcia umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości oraz, że organ pierwszej instancji nie wyznaczył terminu wydania nieruchomości.
Rozpatrując sprawę w instancji odwoławczej Minister podniósł, że zgodnie z art. 15 ust. l ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach
przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. l w/w ustawy, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzono, iż ofertą z dnia [...] lipca 2005 r. pełnomocnik Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do T. Z. z propozycją nabycia działki nr [...]. Z pisma zaś właściciela nieruchomości z dnia [...] lipca 2005 r. wynikało, że zgadza się on na sprzedaż, ale jedynie pod warunkiem nabycia przez inwestora całej działki nr [...] sprzed podziału i uzależnia dodatkowo swoją decyzję o sprzedaży od rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Wojewody [...] o ustaleniu lokalizacji drogi.
W związku z powyższym wnioskiem z dnia [...] stycznia 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.
Stosownie do wspomnianego wyżej art. 15 ust. l cytowanej ustawy Wojewoda [...] pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. wyznaczył stronom termin do dnia [...] lutego 2006 r. na zawarcie umowy sprzedaży. Po bezskutecznym zaś upływie tego terminu, pismem z dnia [...] marca 2006 r. - zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego.
Mając na uwadze powyższe organ centralny uznał, iż postępowanie w sprawie wywłaszczenia w/w nieruchomości wszczęte zostało prawidłowo.
W toku postępowania, zgodnie z art. 118 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych została w dniu [...] listopada 2007 r. przeprowadzana rozprawa administracyjna, na której strony złożyły wyjaśnienia do protokołu oraz zostały zapoznane z zebranym w toku postępowania materiałem dowodowym, w tym z operatem szacunkowym sporządzonym na zlecenie Wojewody [...] dla potrzeb niniejszego postępowania.
Przechodząc do uzasadnienia wysokości należnego stronie odszkodowania, organ odwoławczy powołał się na przepis art. 18 ust. l ustawy z dnia 10
kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, w myśl którego wysokość odszkodowania ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.
Na podstawie art. 154 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce
nieruchomościami (Dz. U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.) biegli ci dokonują wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając
w szczególności: cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie
miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej
zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.
W myśl natomiast § 36 ust l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109) przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne.
Organ stwierdził, że postępując zgodnie z tymi przepisami, w niniejszej sprawie w operacie szacunkowym wartość gruntu oszacowano w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej, przyjmując do porównań, z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości, kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane były ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości.
Natomiast dla określenia wartości składników roślinnych rzeczoznawca majątkowy zastosował technikę uproszczoną, zarówno dla pojedynczych drzew jak i drzewostanów o niskim materiale użytkowym.
Autor operatu dokonał przy tym szczegółowej analizy informacji z aktów notarialnych, dotyczących transakcji zawartych od września 2005 r. do dnia wyceny na terenie miasta R. oraz powiatu [...] z uwagi na duży i rozwijający się obrót nieruchomościami na tym terenie i przeanalizował 15 umów transakcji kupna-sprzedaży działek.
Po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia [...] października 2007 r. należało zatem – wg Ministra - stwierdzić, iż odpowiadał on wymogom określonym w w/w przepisach. Subiektywne natomiast przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym cena za wywłaszczoną nieruchomość była zbyt niska, nie świadczyła o braku rzetelności przy wykonywaniu wyceny, ani też o celowym zaniżaniu wartości nieruchomości. Brak zatem – zdaniem organu – było podstaw do uznania, że odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo, tym bardziej, że strona nie przedstawiła alternatywnej, aktualnej opinii rzeczoznawcy majątkowego ani też nie podważyła operatu szacunkowego przed organizacją zawodową rzeczoznawców majątkowych,
która - zgodnie z art. 157 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami posiada wyłączną - kompetencję do weryfikacji prawidłowości sporządzonego operatu.
Organ wyjaśnił również, że przepisy nie przewidują zawiadamiania stron o
przeprowadzanych przez rzeczoznawcę majątkowego oględzinach nieruchomości.
Odnośnie natomiast zarzutu nieustalenia w decyzji wywłaszczeniowej terminu wydania przedmiotowej nieruchomości, stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10
kwietnia 2003 r. wyjaśniono, że na podstawie art. 17 ust. 3 pkt 2 decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości. Oznacza to, że art. 17 ust. 3 pkt 2 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 16 ust 2 i w ma zastosowanie w niniejszej sprawie, ponieważ decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] orzekającą o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości oraz nadającą tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wniósł T. Z.
Skarżący wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w tej sprawie przez organy obu instancji, zarzucił organom naruszenie:
- art. 7, 9 i 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego,
- art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o przeprowadzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego oględzin nieruchomości i pozbawienia w ten sposób skarżącego możliwości wypowiedzenia się, co do operatu szacunkowego,
- art. 21 ust. 2 Konstytucji RP poprzez pominięcie utraconych korzyści dla pozostałej części działki oraz poniesionych z tego tytułu strat,
- art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg poprzez nieprzeprowadzenie negocjacji w celu nabycia przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy,
- art. 18 ust. 1 w/w ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez ustalenie odszkodowania w wysokości 1/3 wartości rynkowej nieruchomości,
- art. 114 ust. 1, art. 116 ust. 2, art. 131 ust. 1, art. 132 ust. 2, art. 134 ust. 1 art. 135, 151 ust. 1, art. 155, 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
- § 4 pkt 1, § 4 pkt 4 i 5, § 56 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego,
- prawa ochrony środowiska oraz art. 6 Konwencji z Aarhaus.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
O oddalenie skargo wnosił także w piśmie procesowym Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Choć z nie z wszystkimi zarzutami zawartymi w skardze można się zgodzić, cześć z nich zasługuje jednak na uwzględnienie, co skutkuje uchyleniem obu decyzji wydanych w tej sprawie jako naruszających art. 7, 9, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a także art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Rzeczą niesporną w niniejszej sprawie była okoliczność, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej była wycena wywłaszczanej nieruchomości dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego P. K.
W tym miejscu nadmienić wypada, że wprawdzie pozycja rzeczoznawcy majątkowego jest w istocie zbliżona do statusu osoby zaufania publicznego i z tego względu ocena prawidłowości – pod względem merytorycznym – wyceny, dla której w dużej mierze potrzebne jest posiadanie wiedzy specjalistycznej, jest rzeczą, która musi być traktowana z dużą ostrożnością, tym niemniej operat szacunkowy – jako opinia biegłego winien podlegać, jak każdy inny dowód w sprawie, ocenie organu orzekającego. Biorąc pod uwagę zarzuty zawarte w niniejszej skardze a odnoszące się do wspomnianego wyżej operatu należy podzielić w części stanowisko skarżącego, w której zarzuca on wadliwość wyceny jego nieruchomości.
Rzeczoznawca majątkowy dokonując bowiem wyceny określonej nieruchomości powinien – jako materiał porównawczy – wybierać z oczywistych względów przede wszystkim transakcje, które zostały zawarte w okresie zbliżonym do momentu, w którym dokonywana była wycena ( [...] października 2007 r. ).
Zgodnie z przepisami art. 134 ust. 1 i art. 151 ust. 1 podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości a wartość tę stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu wymienionych w tym przepisie założeń. Określając zaś wartość rynkową nieruchomości bierze się pod uwagę jej: rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan zagospodarowania a także aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.
W tych warunkach zatem, gdy nie zachodzą szczególne okoliczności, rzeczoznawca majątkowy, dokonując wyceny konkretnej nieruchomości, może uwzględniając dłuższy okres czasu wziąć pod uwagę ( jako materiał porównawczy ) transakcje dokonywane w czasie bardziej lub mniej odległym od dnia wyceny, ale nie może przy tym pominąć praktycznie umów zawartych w okresie najbardziej zbliżonym do daty sporządzenia operatu. Analogiczne spostrzeżenie dotyczy również obowiązku dokonania odpowiedniego wyboru nieruchomości podobnych ze względu na ich położenie. Porównywalne bowiem winny być głównie te nieruchomości, które znajdowały się jak najbliżej miejsca położenia nieruchomości wycenianej.
Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, iż na terenie na którym położona była wyceniana nieruchomość był duży i rozwijający się obrót nieruchomościami a zatem nie było przeszkód, aby wycena uwzględniała powyższe zasady.
Tymczasem, odnosząc się do przedmiotowego stanu faktycznego należy stwierdzić, że wybór nieruchomości dokonany przez rzeczoznawcę majątkowego jako materiał porównawczy tym zasadom nie odpowiadał a zatem nie był dokonany w pełni z przepisami prawa i niezgodność ta miała wpływ na wysokość przyznanego stronie odszkodowania.
Rzeczoznawca majątkowy, przy dużych – jak wspomniano wyżej – możliwościach doboru materiału porównawczego, dokonując wyceny na dzień [...] października 2007 r. – ustalał ją w oparciu o 15 transakcji pochodzących z lat 2005, 2006 i tylko o jedną transakcję z 2007 r. ( lipiec). Ponadto przedmiotowa działka położona była w mieście R. ([...] km od centrum miasta ) zaś jako materiał porównawczy rzeczoznawca przyjął tylko 5 transakcji z miasta R. a aż 10 transakcji z terenów wiejskich. Powyższe miało w tej sprawie o tyle znaczenie, że – jak wynika to z operatu szacunkowego - ceny 1 m kw. gruntu były najdroższe właśnie w przypadku działek położonych w mieście R. a cena 1 m kw. w transakcji pochodzącej z lipca 2007 r. była drugą w kolejności pod względem ceny 1 m kw gruntu.
Z tego względu Sąd przyznał rację skarżącemu, który podnosił w skardze wadliwości w doborze materiału porównawczego dokonanego przez biegłego, a które to wadliwości – jak z powyższego wynika - mogły spowodować obniżenie wartości wycenianej nieruchomości.
Wypada w tym miejscu dodać, że zarzuty dotyczące wspomnianego wyżej materiału porównawczego były już sygnalizowane przez skarżącego w odwołaniu i organ winien tę kwestię wyjaśnić w formie np. zobowiązania biegłego do wypowiedzenia się na ten temat na piśmie ewentualnie powiadomić stronę – w trybie art. 9 k.p.a. – o możliwości żądania sporządzenia opinii przez innego rzeczoznawcę.
Natomiast za nietrafny należy uznać zarzut, że wyceniana działka winna być traktowana jako działka budowlana, bo wprawdzie na tym terenie nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego, ale w pobliżu znajdowały się działki zabudowane.
Z treści opinii wynika akurat co innego a mianowicie, iż sporna działka była położona w miejscu nieruchomości wykorzystywanych głównie pod uprawy rolnicze i tereny zadrzewione, sama zaś porośnięta była młodym lasem. Najistotniejsze znaczenie w tym przypadku miało jednak przeznaczenie tej działki pod drogę.
Niezasadnym było także zarzucanie organowi, że ustalone odszkodowanie nie obejmuje utraconych korzyści i innych elementów składających się na szeroko rozumiane roszczenia odszkodowawcze.
Zgodnie z przepisem art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sądu Najwyższego. W myśl natomiast art. 2 § 3 k.p.c. nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów.
Z powyższej regulacji prawnej zatem wynika, że w sprawach cywilnych a taki charakter materialnoprawny ma sprawa dotycząca ustalenia odszkodowania, obowiązuje generalnie zasada drogi sądowej chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten – jako stanowiący wyjątek od zasady – nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający.
W przedmiotowej sprawie podstawą prawną decyzji w części ustalającej odszkodowanie były przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Zgodnie z brzmieniem art. 18 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się wg jej wartości rynkowej w dniu wydawania decyzji o wywłaszczeniu. W myśl zaś art. 23 tejże ustawy w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami, które (art. 128 – 135 ) przewidują, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustala się również jedynie wg wartości tej nieruchomości a nie wg wysokości szkody jaką poniósł były właściciel wskutek wywłaszczenia.
Powyższe zatem oznacza, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczaną pod pasy drogowe może być przyznane jedynie odszkodowanie odpowiadające wartości tej nieruchomości natomiast pozostałe, ewentualne roszczenia odszkodowawcze związane z tą nieruchomością mogą być dochodzone tylko w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Uzupełniająco w tym miejscu nadmienić wypada, że – zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji, jeśli jest nabywana przez inwestora tylko część danej nieruchomości a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad jest zobowiązany do nabycia, na wniosek właściciela, tej części nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Powyższy obowiązek dotyczy zatem jedynie inwestora a nie przekłada się na postępowanie wywłaszczeniowe, prowadzone jedynie w odniesieniu do mienia podlegającego wywłaszczeniu na cel publiczny.
Zarzucanie w związku z tym organowi nieprawidłowości we wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, polegających na podjęciu takiego postępowania w sytuacji, gdy skarżący godził się na sprzedaż spornej działki pod warunkiem wykupu całej nieruchomości, nie było uzasadnione.
Zwrócić też trzeba uwagę, że decyzji o lokalizacji inwestycji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, co pozwalało na prowadzenie postępowania wywłaszczeniowego niezależnie od faktu, iż w/w decyzja była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Nawiasem mówiąc, Sądowi orzekającemu znany jest z urzędu fakt, że w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1362/07 Tut. Sądu w dniu 26 września 2008 r. została oddalona skarga na decyzję utrzymującą w mocy wspomnianą wyżej decyzję lokalizacyjną.
Zarzuty skarżącego dotyczące: oceny cech rynkowych działek porównywanych i działki wycenianej, kryteriów tej oceny i kwestie związane z zakresem współczynnika korygującego, jaki został zastosowany w opinii przekraczały możliwości oceny prawidłowości operatu szacunkowego jakiej mógł dokonać Sąd. Dla wyjaśnienia tych kwestii bowiem konieczne jest posiadanie wiedzy fachowej. Jeśli skarżący swoje stanowisko w tej mierze będzie nadal podtrzymywał to przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczoznawca winien odnieść się do powyższych zarzutów i je wyjaśnić.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące nie zawiadomienia strony o przeprowadzeniu przez rzeczoznawcę majątkowego oględzin nieruchomości i pozbawienia w ten sposób skarżącego możliwości wypowiedzenia się, co do operatu szacunkowego. Oględziny te bowiem nie były dowodem dopuszczonym przez organ w toku postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 85 k.p.a. Dowodem w sprawie był dowód z opinii biegłego i z opinią tą skarżący został zapoznany.
Biegły zobowiązany do wydania w sprawie opinii nie ma zaś obowiązku powiadamiania stron o dacie, w której dokonuje oglądu nieruchomości, która to nieruchomość - jak w tym przypadku - była w posiadaniu inwestora.
Za niezasadny należało uznać również zarzut nieprzeprowadzenia ze skarżącym negocjacji i niezaproponowanie mu działki zamiennej. W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg, który w toku przedmiotowego postępowania był stosowany, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad obowiązany był wysłać do właściciela nieruchomości pisemną ofertę dotyczącą zawarcia umowy. Ustawa ta nie przewidywała także obowiązku zaproponowania stronie – w ramach rozliczeń – działki zamiennej. Uregulowania zaś zawarte w omawianej ustawie stanowią lex specialis w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zarzuty dotyczące naruszenia ochrony środowiska nie dotyczyły sprawy o wywłaszczenie bowiem były one związane z wydaniem decyzji lokalizacyjnej.
W tych warunkach, biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło