I SA/Wa 1195/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniesienia odwołania oddala skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z [....] kwietnia 2020r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. P. i D. P. od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] stwierdziła niedopuszczalność wniesienia odwołania oraz wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził - na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z art. 7 ust. 1 tej ustawy - że [...] maja 1990 r. Gmina [...] [...] nabyła z mocy prawa, nieodpłatnie, prawo własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej [...][...] - obszar wiejski, obręb Nr [...] [...][...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą Nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [...], [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Odwołanie od przedmiotowej decyzji Wojewody [....] wniósł - w imieniu A. P. i D. P. - adwokat W. B. (dalej: skarżący), zaskarżając wyżej wskazaną decyzję w całości oraz wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy Wojewodzie [...] do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wskazał na następujące podstawy odwoławcze: 1. Naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające (...) przez błędne zastosowanie tej podstawy prawnej dla wydania zaskarżonej decyzji, biorąc pod uwagę, że jest bezspornym w sprawie i wynika to z "naoczni" sądowej odbytej przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie I [...], że działka nr [...] poł. w [...][...] jest od niepamiętnych czasów ogrodzona i stanowi siedlisko, na którym w budynku poł. w [...][...][...] zamieszkują uczestnicy D i A. P., w związku z czym było niedopuszczalnym prawnie skomunalizowanie tej działki na rzecz Gminy [....][...], skoro na tej działce mają wybudowany budynek mieszkalny i zamieszkują tam uczestnicy D i A P., działka ta jest ogrodzona i jest bezspornym, że oprócz nich nikt więcej z tej działki nie korzysta i nie korzystał. 2. Naruszenie art. 7 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy a co polega na tym, że w ogóle nie wzięto pod uwagę przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy [...] Sądu Rejonowego w [...], jak również rozstrzygnięć administracyjnych w sprawie o których mowa w piśmie Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie [...]. 3. Naruszenie art. 77 1 k.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a co polega na tym, że w ogóle nie wzięto pod uwagę przy rozstrzyganiu nin. sprawy materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy [...] Sądu Rejonowego w [...], jak również rozstrzygnięć administracyjnych w sprawie, o których mowa w piśmie Departamentu Administracji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie [...]. W uzasadnieniu odwołania Skarżący wskazali, że Wojewoda [...] dokonał komunalizacji prezdmiotowej nieruchomości, uzasadniając to wyłącznie tym, że Parafia [...] pod. wezw. [...][...] w [...][...] nie wniosła pretensji co do tych gruntów, w związku z czym zasadnym było skomunalizowanie tej działki na rzecz Gminy [...][...], przy czym nikt nie brał pod uwagę faktu, że jest to działka ogrodzona siedliskowa, na której uczestnicy D. i A.P. mają wybudowany budynek mieszkalny, gdzie zamieszkują od niepamiętnych czasów. W dodatku - jak argumentował skarżący - komunalizacja nastąpiła przy pozbawieniu uczestnictwa w tym postępowaniu faktycznych samoistnych posiadaczy tego terenu – D. i A. P. W tym stanie rzeczy doszło w ocenie skarżącego do rażącego naruszenia przepisów prawa podanych w podstawach odwoławczych, co uzasadnia zasadność nin. odwołania. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z [...] kwietnia 2020r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. P. i D. P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] stwierdziła niedopuszczalność wniesienia odwołania oraz wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu powołano się na przepis art. 134 k.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazano, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Mając powyższe na względzie podkreślono, że skarżący nie wskazał, kiedy dowiedział się o decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Nie złożył również wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Tym samym nie spełnił przesłanek określonych w art. 58 k.p.a. do przywrócenia im terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wojewody [...]. Ponadto wskazano, że z akt przedmiotowej sprawy komunalizacyjnej, w której została wydana zaskarżona decyzja Wojewody [...] wynika, że D. P. i A. P. nie byli stronami postępowania administracyjnego, zakończonego przedmiotową decyzją komunalizacyjną. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią judykatury i literatury przedmiotu, stronami postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające (...) jest jedynie Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel określonego mienia oraz tzw. gmina właściwa, tj. gmina, która nabyła określony składnik mienia Skarbu Państwa z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. Podkrerślono również, że inne podmioty mają przymiot strony, jeżeli wykażą, że przysługuje im określony tytuł prawny do danego mienia. Taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie, ponieważ skarżący nie wykazali żadnego tytułu przysługującego im (ich poprzednikom prawnym) do przedmiotowej nieruchomości na dzień ustawowej komunalizacji - 27 maja 1990 r. Skarżący nie przedłożyli żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że D. P. i A. P. są właścicielami skomunalizowanej nieruchomości. Powyższe potwierdza zdaniem organu zawarta w odwołaniu informacja skarżących, zgodnie z którą w dniu [...] stycznia 2010 r. S. P. wystosowała do Gminy [...] pismo, dotyczące przeniesienia własności analizowanej nieruchomości z gminy na S. P. Ponadto wskazano, że jeżeli wstępni odwołujących się byli posiadaczami samoistnymi przedmiotowego gruntu i przekazali im to posiadanie, to ocena, czy przed dniem 27 maja 1990 r. doszło do zasiedzenia przedmiotowego gruntu, należy jedynie do sądu powszechnego. Organ administracji publicznej nie jest władny do stwierdzenia nabycia przedmiotowej nieruchomości przez odwołujących się. Skargę na powyższe postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia z dnia [...] kwietnia 2020 r. wniósł D. P. zarzucając jej: 1. Naruszenie art. 134 k.p.a. przez błędne zastosowanie w sprawie| powyższego przepisu prawnego polegającego na niesłusznym uznaniu, że wniesione przez skarżącego odwołanie jest niedopuszczalne prawnie. 2. Naruszenie art. 129 § 1 k.p.a. przez niesłuszne zastosowanie w sprawie tegoż przepisu prawnego, co polega na błędnym uznaniu, że wniesione i poprzez skarżącego odwołanie nastąpiło z naruszeniem 14-dniowego terminu do jego złożenia. 3. Naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. przez błędne zastosowanie w sprawie tegoż przepisu prawnego a co polega na tym, że błędnie przyjęto, że skarżący nie uprawdopodobnił złożenia przez niego odwołania w sprawie bez jego winy, mimo, że w tym zakresie posiadał obowiązek prawny wykazania powyższego, gdy i tymczasem takiego obowiązku skarżący nie miał, co wynika z materiału dowodowego zebranym w sprawie. 4. Naruszenia art. 7 k.p.a. przez nie podjęcie przez organ zaskarżony wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zastosowania w sprawie art. 58 § 1 k.p.a. 5. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. przez brak w sposób wyczerpujący zebrania przez organ zaskarżony materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji rozpatrzenia przez niego całego materiału dowodowego, a co doprowadziło do błędnego zastosowania w sprawie art. 58 § 1 k.p.a. W związku z podniesionymi wyżej zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., a nad to o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa o wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz.2325, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowo-administracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej, a ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi. Na wstępie należy podnieść, że brak w aktach sprawy dowodu na przysługiwanie tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości skarżącym czy też ich poprzednikom prawnym. Stąd wynika brak podstaw do przyznania skarżącym w niniejszym postępowaniu statusu strony (art.28 k.p.a.). Tak orzecznictwo jak i doktryna za właściwy uznają pogląd, że stronami postępowania komunalizacyjnego, prowadzonego w trybie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające...jest jedynie Skarb Państwa oraz jednostka samorządu terytorialnego – właściwa gmina, na rzecz której następuje nabycie określonego składnika mienia Skarbu Państwa. Inne podmioty, żeby stać się stroną w postępowaniu komunalizacyjnym muszą wykazać posiadanie tytułu prawnego. Skarżący nie przedstawił tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, w tym prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego o nabyciu własności działki nr [...], położonej w [....][...] przez zasiedzenie. W powyższym zakresie Sąd podziela argumentację organu prowadzącą do nieuznania skarżących za strony niniejszego postępowania. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący nie wskazał, kiedy dowiedział się o wydaniu decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2019 r. oraz nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a ani skarżący ani A. P. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji. Nawet jednak uznanie, że odwołanie zostało złożone w terminie nie pozbawiłoby tegoż odwołania przymiotu niedopuszczalności, z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.