I SA/Wa 1197/11
WyrokWSA w Warszawie2011-10-07
Skład orzekający: WSA Dariusz Chaciński, WSA Dorota Apostolidis, WSA Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu gminy odmawiająca zakwalifikowania wnioskodawcy do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, oparta na stwierdzeniu rażącej dysproporcji między deklarowanymi dochodami a stanem majątkowym (posiadanie współwłasności samochodów), może zostać uznana za zgodną z prawem, jeśli organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego w celu ustalenia faktycznego udziału we współwłasności i kosztów utrzymania pojazdów?Ratio decidendi
Uchwała zarządu gminy odmawiająca zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, oparta na przesłance rażącej dysproporcji między dochodami a stanem majątkowym wnioskodawcy (posiadanie współwłasności samochodów), jest wadliwa, jeśli organ nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego. Brak ustalenia faktycznego udziału we współwłasności oraz kosztów utrzymania pojazdów narusza przepisy k.p.a. dotyczące zebrania i oceny materiału dowodowego, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały.Stan faktyczny
Skarżąca E. D. wniosła o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Zarząd Gminy W. odmówił jej zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących, wskazując na rażącą dysproporcję między jej niskimi dochodami a stanem majątkowym, wynikającą ze współwłasności dwóch samochodów. Skarżąca kwestionowała ustalenia organu, twierdząc, że nie ponosiła kosztów zakupu ani utrzymania pojazdów i że organ nie zebrał wystarczających dowodów. Po oddaleniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarżąca wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej E. D. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi E. D. na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia na liście osób uprawnionych do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej E. D. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zarząd [...] W. uchwałą z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu E. D. na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Uchwała wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 24 stycznia 2011 r. E. D. wystąpiła do Urzędu W. Wydziału Zasobów Lokalowych [...] o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla siebie i syna.
Uchwałą z dnia [...] marca 2011 r. Zarząd [...] W. rozstrzygnął o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Wydział Zasobów Lokalowych ustalono, że deklarowane przez wnioskodawczynię dochody ([...] zł na 1 osobę) pozostają w sprzeczności z posiadanym przez nią stanem majątkowym. E. D. jest bowiem współwłaścicielką dwóch samochodów osobowych (tj. [...] i [...]). Zgodnie natomiast z treścią § 6 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli z analizy wniosku oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o najem lokalu.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. E. D. wystąpiła do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezakwalifikowanie jej do udzielenie pomocy lokalowej z zasobów W. i wskazała, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. o pow. [...] m2, zamieszkuje ona wraz z innymi członkami rodziny (łącznie [...] osób). Ponadto skarżąca otrzymuje dochody na poziomie najniższego wynagrodzenia krajowego, a co za tym idzie spełnia warunki w § 4 uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego.
Uchwałą z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Zarząd [...] W. oddalił powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Od uchwały z dnia [...] marca 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. D. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie poniosła ona nigdy żadnych kosztów związanych z nabyciem lub utrzymaniem samochodów, których jest współwłaścicielką. Samochód marki [...] nabyty został przez brata skarżącej w 2009 r. ze środków pochodzących z udzielonej mu pożyczki. Na mocy umowy darowizny z dnia [...] grudnia 2010 r. brat skarżącej przekazał jej 10% udziału w prawie własności tego samochodu, co miało związek z możliwością korzystania ze zniżek przysługujących skarżącej przy ubezpieczeniu. Podobna sytuacja miała miejsce z samochodem marki [...]. Gdyby skarżąca została poinformowana o zebranym w sprawie materiale dowodowym i konsekwencjach poczynionych ustaleń, przedstawiłaby dowody na fakt nieponoszenia przez nią kosztów związanych z zakupem i eksploatacją samochodów. Organ prowadzący postępowanie nie zebrał zatem dowodów niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszył art. 7 kpa. Ponadto udziały skarżącej we własności obu samochodów, przeliczane na ich wartość rynkową, zupełnie nie zmieniają jej sytuacji materialnej w taki sposób, iż byłaby ona w stanie zapewnić sobie samodzielny lokal, czy to wynajmując, czy kupując mieszkanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że składając do akt sprawy wymagane dokumenty i oświadczenie majątkowe, skarżąca nie zamieściła informacji, że jest współwłaścicielką dwóch samochodów osobowych. Powyższe organ ustalił we własnym zakresie, co skutkowało uznaniem, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wskazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona uchwała z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], w świetle istniejącego orzecznictwa sądowadministracyjnego, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a."), który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Dla przykładu należy wskazać uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r. I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008/6/90), w której Sąd przyjął, że uchwała zarządu [...] W., odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkaniowego zasobu gminy (...), jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Ustalenie listy osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy i oczekujących na najem lokalu nie jest podejmowaniem czynności cywilnoprawnej, nie kreuje bowiem stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu, lecz jest wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy i poprzedza podjęcie czynności cywilnoprawnych.
Przechodząc zatem do oceny zaskarżonej uchwały z dnia [...] marca 2011 r. wskazać należy, że wydana została ona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 3 oraz § 24 ust. 1 uchwały Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W.
Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 pkt 3 uchwały odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli z analizy wniosku oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o najem lokalu.
Zastosowanie w niniejszej sprawie powołanego przepisu organ uzasadnił faktem, że w trakcie postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Wydział Zasobów Lokalowych ustalono, iż deklarowane przez wnioskodawczynię dochody ([...] zł na 1 osobę) pozostają w sprzeczności z posiadanym przez nią stanem majątkowym. E. D. jest bowiem współwłaścicielką dwóch samochodów osobowych (tj. [...] i [...]). Jak wynika jednak z akt administracyjnych oraz uzasadnienia zaskarżonej uchwały organ postępowanie dowodowe ograniczył jedynie do uzyskania informacji o rodzaju pojazdów znajdujących się w posiadaniu skarżącej. Nie poczynił żadnych ustaleń na okoliczność jaki udział we współwłasności ww. pojazdów posiada skarżąca oraz czy ponosi koszty ich utrzymania, czym zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organ naruszył przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Zdaniem Sądu wydanie decyzji na podstawie § 6 ust. 1 pkt 3 uchwały musi zostać poprzedzone rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego w celu bezspornego wyjaśnienia sytuacji dochodowej wnioskodawcy. Takie postępowania w niniejszej sprawie przeprowadzone nie zostało, wobec czego należało uznać, że wydanie uchwały w takiej sytuacji było co najmniej przedwczesne. To zaś skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę argumentację zawartą w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. Następnie w zależności od poczynionych ustaleń organ powinien zebrać i przeanalizować całość dostępnych dokumentów i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę wniosku skarżącej co do spełniania przez nią przesłanek do zakwalifikowania jej do wynajęcia lokalu mieszkalnego z zasobów W.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło