I SA/Wa 1197/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-07
Skład orzekający: Jolanta Dargas, Dariusz Chaciński, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec posiadający status uchodźcy i prawo stałego pobytu w Polsce, ale nieposiadający adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu, jest uprawniony do świadczenia wychowawczego "500+" na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?Ratio decidendi
Sąd uznał, że literalna wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która uzależnia przyznanie świadczenia od posiadania adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu, jest niewystarczająca. Wykładnia systemowa i celowościowa wskazują, że cudzoziemiec posiadający status uchodźcy jest uprawniony do wykonywania pracy w Polsce na mocy art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co spełnia warunek przyznania świadczenia, nawet jeśli brak jest adnotacji na karcie pobytu. Brak takiej adnotacji nie powinien prowadzić do wykluczenia z kręgu uprawnionych, gdyż może być wynikiem praktyki administracyjnej, a nie braku uprawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego "500+" obywatelce kraju trzeciego posiadającej status uchodźcy i prawo stałego pobytu w Polsce, której karta pobytu nie zawierała adnotacji "dostęp do rynku pracy". Organy administracji uznały, że brak tej adnotacji uniemożliwia przyznanie świadczenia. Skarżąca oraz R. zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i międzynarodowego, argumentując, że status uchodźcy sam w sobie uprawnia do pracy w Polsce, a brak adnotacji jest kwestią techniczną. Sąd rozpoznał połączone skargi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. sprawy ze skarg R., G. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 500+ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania G. A., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na [...] małoletnich dzieci w okresie od [...] 2016 r. do [...] 2017 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] 2016 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na [...] swoich dzieci. Po jego rozpatrzeniu Prezydent W. decyzją z dnia [..] kwietnia 2016 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawczyni jest obywatelką [...] i wraz z całą rodziną (dziećmi i mężem) posiada status uchodźcy, jednakże w karcie pobytu wnioskodawczyni nie ma adnotacji o dostępie do rynku pracy. Tym samym, zdaniem organu, nie zostały spełnione przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia wynikające z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195).
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, wnioskodawczyni złożyła odwołanie. W jego uzasadnieniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 1 ust. 2 lit d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, poprzez błędną wykładnię i w efekcie uznanie w sposób nieuzasadniony, że odwołująca nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania świadczenia wychowawczego. Ponadto, w opinii strony, przy wydawaniu przez organ I instancji decyzji doszło do naruszenia art. 23 i 24 ust. 1 lit b Konwencji dotyczącej statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r. wraz z protokołem dotyczącym statusu uchodźców z dnia 31 stycznia 1967 r. w związku z art. 9 Konstytucji, jak również art. 26 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. poprzez ich niezastosowanie.
Pismem z dnia [...] 2016 r., skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego swój udział w niniejszym postępowaniu zgłosił R., który wskazał, że zgodnie z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, ze zm.) w kartach pobytu wydawanych cudzoziemcom umieszcza się adnotację "dostęp do rynku pracy":(...) - w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Z kolei stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r. poz. 149, ze zm.) cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy w Polsce, jeżeli posiada status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, zdaniem R., że w kartach pobytu wydawanych cudzoziemcom z tytułu nadania im w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy powinna być zawsze umieszczana adnotacja "dostęp do rynku pracy". Wprawdzie odwołująca się w swojej karcie pobytu nie ma takiej adnotacji, jednakże, będąc cudzoziemką, której nadano w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, jest uprawniona do korzystania z dostępu do polskiego rynku pracy na takich samych zasadach jak obywatele polscy, co brakująca adnotacja jedynie by potwierdzała. Ponadto w opinii R. łączna analiza przepisów art. 26 ust. 1 i art. 22 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 23 Konwencji genewskiej pozwala na stwierdzenie, że oba te akty prawno-międzynarodowe nałożyły na Polskę obowiązek zapewnienia dzieciom-uchodźcom dokładnie takiego samego traktowania w zakresie dostępu do świadczeń pomocowych ze strony państwa, jak ma to miejsce wobec obywateli polskich. Wobec powyższego R. wniósł o uchylenie powołanej decyzji Prezydenta W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, celem ustalenia dochodu rodziny, a tym samym czy świadczenie wychowawcze powinno być przyznane także na pierwsze dziecko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy podzielił ustalenia dokonane przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że art. 1 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci określa, komu przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, natomiast w pkt 2 tego przepisu wskazane zostało, kiedy z tego świadczenia mogą skorzystać cudzoziemcy. W tej sytuacji organ II instancji zauważył, że z pkt 2 lit. d powołanej wyżej ustawy wynika, że prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. Z akt sprawy wynika, że wprawdzie wnioskodawczyni, będąc obywatelką [...], posiada status uchodźcy, jednakże na jej karcie pobytu brak jest adnotacji "dostęp do rynku pracy". W opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego tym samym nie został spełniony warunek o którym w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d powołanej ustawy. Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania i stanowiska R., Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że w oparciu o art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. z 2015 r. Dz. U. poz. 1659, ze zm.) przy orzekaniu członkowie składów orzekających Samorządowego Kolegium Odwoławczego są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Wobec zatem tak jednoznacznie brzmiących przepisów, nie jest możliwe uwzględnienie zarzutów odwołania.
Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli G. A. (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1198/16) i R. (skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 1197/16).
W złożonej skardze G. A. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2, 7, 9 i 91 ust. 1-3 Konstytucji, a także art. 6 i 8 kpa w związku z art. 23 i art. 24 ust. 1 lit. b Konwencji z dnia 28 lipca 1951 r. dotyczącej statusu uchodźców wraz z Protokołem dotyczącym statusu uchodźców z dnia 31 stycznia 1967 r. oraz art. 26 ust. 1 w związku z art. 2, 3 i 22 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. poprzez ich niezastosowanie i w efekcie błędne przyjęcie, że przy orzekaniu członkowie składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego są związani wyłącznie przepisami powszechnie obowiązującego prawa, w związku z czym nie można uwzględnić zarzutów odwołania odnoszących się do prawa międzynarodowego, co następnie w sposób bezpośredni przyczyniło się do wydania decyzji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Uchodźców przyznał jej mężowi A. A. statusu uchodźcy. Przedmiotową decyzją została objęta również skarżąca oraz [...] ich małoletnich dzieci. Strona wskazała, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego, gdyż zgodnie z art. 9 Konstytucji Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją prawa międzynarodowego. Argumenty na poparcie postawionych zarzutów strona przedstawiła w obszernym uzasadnieniu skargi.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji.
Natomiast R. zarzucił zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy, polegającym na błędnej wykładni art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, która to wykładnia została dokonana:
- z pominięciem okoliczności, iż adnotacja "dostęp do rynku pracy", umieszczana na kartach pobytu na podstawie art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, ma charakter wyłącznie informacyjny, tzn. jedynie potwierdza, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP lub zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę,
- z pominięciem okoliczności, że kategorie cudzoziemców uprawnionych do wykonywania pracy lub zwolnionych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę określa - poprzez wskazanie nazw odpowiednich zezwoleń pobytowych (decyzji) udzielanych cudzoziemcom - art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, ze zm.),
- z pominięciem, że poprzestanie na wykładni językowej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, tzn. przyjęcie, że nieposiadanie przez cudzoziemca karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy" uniemożliwia przyznanie mu świadczenia wychowawczego również w sytuacji, gdy taki cudzoziemiec jest jednak uprawniony do wykonywania pracy (art. 87 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i rynku pracy) lub zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę (art. 87 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i rynku pracy), musiałoby prowadzić do stwierdzenia, iż przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:
- w zakresie, w jakim pomija cudzoziemców, którym nadano w Polsce status uchodźcy - jest niezgodny z:
- art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.), wyrażającym nakaz równego traktowania przez władze publiczne podmiotów podobnych (tu: cudzoziemców, którzy uzyskali dostęp do polskiego rynku pracy na podstawie art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i rynku pracy), przy zastosowaniu nieuzasadnionego i nieadekwatnego kryterium różnicującego (tu: umieszczenia albo nieumieszczenia w karcie pobytu cudzoziemca informacji o dostępie do rynku pracy),
- art. 2 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji, nakazującymi władzom publicznym kierowanie się zasadami sprawiedliwości społecznej, m.in. poprzez zapewnienie rodzinom znajdującym się z trudnej sytuacji społecznej (tu: cudzoziemcom, którzy ze względu na uzasadnioną obawę przed prześladowaniem zmuszeni byli opuścić swój kraj pochodzenia i poszukiwać w Polsce ochrony międzynarodowej) szczególnej pomocy ze strony władz,
- art. 26 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), w zw. z art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji, nakazującymi uznanie prawa każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego oraz zapewnienie dzieciom-uchodźcom szczególnej pomocy ze strony władz publicznych w zakresie realizacji tego prawa,
- art. 23 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515) w zw. z art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 w zw. z art. 241 ust. 1 Konstytucji, nakazującymi zapewnienie uchodźcom takiego samego traktowania w zakresie pomocy publicznej, z jakiego korzystają obywatele polscy.
Wobec powyższego R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) oraz o rozważenie uchylenia w całości na podstawie art. 135 tej ustawy także decyzji organu I instancji.
W obszernym i szczegółowym uzasadnieniu skargi R. przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych w niej zarzutów. W szczególności skarżący podkreślił, że akceptacja wykładni przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dokonanej przez organy obu instancji musiałaby prowadzić do konieczności zakwestionowania zgodności tego przepisu z art. 32, art. 2 oraz art. 71 ust. 1 Konstytucji, a także z art. 26 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 23 Konwencji genewskiej.
W odpowiedzi na obie skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie jako niezasadnych, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 2 września 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1198/16, na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1198/16 i I SA/Wa 1197/16 oraz postanowiono prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt I SA/Wa 1197/16.
Na rozprawie w dniu 7 października 2016 r. pełnomocnicy R. poparli skargę i wnioski w niej zawarte. Pełnomocnik, dopuszczonego do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, Stowarzyszenia [...] przyłączył się do obu skarg i wniósł o uchylenie decyzji obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność złożonych skarg. Ponieważ stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego też Sąd, akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w kwestionowanej decyzji, poddał ją kontroli pod względem zgodności z prawem.
Postępowanie administracyjne w przedstawionej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na [...] swoich dzieci. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195). Zgodnie z jego treścią prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy. W niniejszej sprawie organy obu instancji odmówiły skarżącej wnioskowanego świadczenia, ponieważ posiadana przez nią karta pobytu nie posiada adnotacji "dostęp do rynku pracy". W ocenie organów brak tej adnotacji powoduje, że skarżąca nie może otrzymać wnioskowanego świadczenia na podstawie przywołanego przepisu.
Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd stwierdził, że z dosłownego (literalnego) brzmienia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci faktycznie wynika, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia wychowawczego. Jednocześnie z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. poz. 1650, ze zm.) wynika, że na karcie pobytu cudzoziemca adnotację "dostęp do rynku pracy" umieszcza się w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Z zestawienia tych dwóch przepisów wynika zatem, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą stałego pobytu uzależnione jest od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie takie może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Cudzoziemcy posiadający status uchodźcy oraz cudzoziemcy, którym udzielono ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 645, ze zm.), są z mocy tego przepisu uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że cudzoziemiec posiadający status uchodźcy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem spełnia warunek konieczny do uzyskania świadczenia wychowawczego.
Z analizy akt sprawy wynika, że skarżąca jest uchodźcą, posiada prawo stałego pobytu w Polsce i legitymuje się kartą stałego pobytu. Na jej karcie właściwy organ nie umieścił adnotacji "dostęp do rynku pracy", mimo że zgodnie z omawianymi przepisami ma ona dostęp do rynku pracy. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, jedynie językowa (literalna) wykładnia omawianego przepisu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest w rozpatrywanej prawie niewystarczająca. Konieczne jest przeanalizowane powołanego przepisu w świetle wykładni systemowej (czyli na podstawie systemu prawa, w którym funkcjonuje ten przepis) oraz celowościowej (czyli na podstawie celu, jaki ma realizować ten przepis). Jak zaś wykazano powyżej, z wykładni systemowej wynika, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą stałego pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu.
Umieszczenie w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci warunku posiadania na karcie pobytu adnotacji "dostęp do rynku pracy" miało zapewne na celu uproszczenie postępowania przed właściwym organem, który co do zasady nie ma kompetencji do badania uprawnień cudzoziemców do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca nie przewidział jednak sytuacji, w której praktyka stosowania art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zbiegu z przepisami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/98/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. doprowadziła do powstania kategorii osób, których uprawnienie do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie zostało przez właściwy organ ujawnione na wydanych im kartach pobytu. Zdaniem Sądu wykładnia systemowa nie upoważnia w takiej sytuacji do zróżnicowania cudzoziemców i do wykluczenia tych osób z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia wychowawczego, tym bardziej, że osoby te nie mają w praktyce żadnego wpływu na treść wydawanych im dokumentów, a ich uprawnienie do wykonywania pracy wynika wprost z przepisu rangi ustawowej, a więc z przepisu prawa powszechnie obowiązującego.
Ponadto podkreślić należy, że jak wynika zarówno z tytułu ustawy z dnia 11 lutego 2016 r., jak i treści jej art. 4 ust. 1 celem omawianej regulacji prawnej jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Co do zasady żaden przepis ustawy nie wyłącza spod omawianej regulacji prawnej dzieci cudzoziemców (w tym uchodźców) posiadających prawo stałego pobytu i uprawnienie do pracy w Polsce. Dlatego też rację przyznać należy R., że odmienna wykładania omawianego przepisu mogłaby prowadzić do nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji prawnej zarówno samych cudzoziemców (na tych, którym właściwy organ wydał kartę pobytu z adnotacją i tych, którzy otrzymali karty pobytu bez adnotacji) jak i samych dzieci ze względu na ich pochodzenie i narodowość. Takie zaś postępowanie w oczywisty sposób prowadziłoby do naruszenia przepisów Konstytucji (art. 2, art. 32, art. 71 ust. 1, a przede wszystkim art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze), jak również art. 2 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), a także art. 23 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515). Również zatem wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi (w tym też uchodźcy) legitymującemu się kartą stałego pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu, czy też nie.
W tej sytuacji ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na względzie wiążącą go ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718, ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło