I SA/Wa 1198/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Agnieszka Miernik Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. W. i J. W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. [...] odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], sprostowanego postanowieniami z dnia [....] lutego 2010 r. i z dnia [...] marca 2010 r., uchylającego postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. zawieszającego postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, iż Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1992 r., stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Zakłady [...] w likwidacji, prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] i oznaczonego jako działki nr [...] o łącznej pow. [...] m2 oraz nieodpłatne nabycie własności budynku znajdującego się na tym gruncie, a także odmówił stwierdzenia nabycia przez w/w zakłady prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działki nr [...]. W/w Zakłady [...] zostały wykreślone z rejestru przedsiębiorstw państwowych w dniu [...] kwietnia 2000 r. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, decyzją z dnia [...] września 1994 r. odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji uwłaszczeniowej, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 1996 r. I SA 2046/94 oddalił skargę na powyższą decyzję. Minister wskazał, iż w latach 2004-2010 D., J. i J. W. wnieśli o wzruszenie, w różnych trybach, decyzji dotyczącej sprawy uwłaszczenia Zakładów [...] w likwidacji, a także dalszych decyzji wydawanych w trybie nadzorczym, w tym także decyzji, co do których sąd administracyjny uznał ich zgodność z prawem. Wnioskiem z dnia 24 października 2009 r., D. W., działając przez pełnomocników J. i J. W. oraz J. i J. W. wnieśli o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r., wskazując na art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Pismem z dnia 11 grudnia 2009 r. J. i J. W. wycofali wniosek z dnia 24 października 2009 r. W dniu [...] października 2009 r. zmarła P. D. W., której spadkobiercą jest J. W. Wojewoda [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 1, art. 101 § 1 i 3 i art. 103 kpa, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], sprostowanym postanowieniami z dnia [...] lutego 2010 r. i z dnia [...] marca 2010 r., uchylił powyższe postanowienie. Pismem z dnia 7 września 2010 r. uzupełnionym pismem z dnia 4 października 2010 r., J. i J. W. wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w postanowienia Ministra Infrastruktury. Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] stycznia 2010 r. Pismem z dnia 25 lutego 2011 r., przy powołaniu się na poprzednie pismo z dnia 22 lutego 2011 r. J. i J. W. wnieśli o usunięcie naruszenia prawa podnosząc, że postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. nie istnieje i nie przysługuje im wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., przy czym wskazali, że są niezadowoleni z tegoż postanowienia. W związku z powyższym przeprowadzono postępowanie o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. W wyniku tego postępowania ustalono, że sprawa dotyczy prawidłowości postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., uchylającego wskutek zażalenia skarżących postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. zawieszające postępowanie administracyjne. Organ nadzoru stwierdził, iż postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. pozostaje w obiegu prawnym i niezrozumiały jest zarzut o jego nieistnieniu. Minister wskazał, iż postanowienie to wydane przez organ II instancji w postępowaniu zażaleniowym dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnej związanej z zasadnością zawieszenia przez organ wojewódzki postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu braku możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [....] lutego 2011 r. organ nadzoru zauważył, że postępowanie objęte tym postanowieniem jest samodzielnym postępowaniem, a w świetle art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zatem przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z tym, że w postępowaniu tym zamiast decyzji, stosownie do art. 126 kpa, wydaje się postanowienie. Minister podniósł, iż skoro wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji uwłaszczeniowej został wycofany, to nie było podstaw do zawieszenia postępowania przez organ wojewódzki, przed rozpatrzeniem wniosku wycofującego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Organ nadzoru uznał, iż w sprawie niniejszej brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ani innych przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa w stosunku do kwestionowanego postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Uzupełniająco Minister zauważył, iż niniejsza sprawa związana jest wyłącznie z kwestią proceduralną dotyczącą zawieszenia postępowania co powoduje, że brak jest podstaw do rozpatrywania zarzutów skarżących dotyczących decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r. Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J. i J. W. wnosząc o odrzucenie skargi lub stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie istnieje postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia "tzw. decyzji uwłaszczeniowej", a więc nie istnieją żadne inne akty administracyjne wydane w tym postępowaniu, a więc i postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wygaśnięcia "tzw. decyzji uwłaszczeniowej". Postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało wydane w trybie zażalenia, zatem w postępowaniu nieistniejącym, zatem ono także nie istnieje. W ocenie skarżących obowiązkiem Ministra Infrastruktury było wydanie zawiadomienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności nieistniejącego postanowienia z dnia [...] stycznia 2010 r. lub wydanie rozstrzygnięcia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzupełnieniu skargi w piśmie z dnia 18 sierpnia 2011 r. skarżący podtrzymali swoje stanowisko wyrażone w skardze podnosząc, iż zaskarżone postanowienie jest nieistniejące, gdyż zostało wydane w nieistniejącym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrolą sądową objęte zostało postanowienie wydane w postępowaniu nieważnościowym, należącym do nadzwyczajnych postępowań w administracji. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zgodnie z art. 126 kpa, m.in. art. 156-159 kpa stosuje się do postanowień, od których przysługuje zażalenie z tym, że zamiast decyzji wydaje się postanowienie. Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie wad decyzji (postanowienia), które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu wad istniejących od dnia jej wydania. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia), organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji (postanowienia). Należy podkreślić, że prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jak ma to miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie weryfikacji w postępowaniu nieważnościowym podlegało postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylające postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r. Zgodnie z wcześniej wskazanymi zasadami postępowania nieważnościowego, organ nadzorczy nie orzeka co do meritum sprawy, nie prowadzi też postępowania dowodowego, a opierając się na zgromadzonym w postępowaniu zwykłym materiale ogranicza się jedynie do poszukiwania wad kwalifikowanych badanego rozstrzygnięcia wymienionych w art. 156 § 1 kpa. I tak w oparciu o powyższy przepis prawidłowo organ nadzoru stwierdził, iż brak jest podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa w stosunku do kwestionowanego postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r. Skarżący oraz D. W. wstępowali o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r. wskazując na art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Wniosek w tej sprawie wszczął postępowanie administracyjne, zgodnie z treścią art. 61 § 1 kpa. A więc postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte z urzędu. Wobec śmierci D. W., Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie art. 97 § 1 kpa zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne. Wskutek zażalenia wniesionego przez skarżących na powyższe postanowienie, Minister Infrastruktury postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania wobec cofnięcia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji i nierozpatrzenia go przez organ wojewódzki. Należy zauważyć, iż tym samym Minister Infrastruktury wydał rozstrzygnięcie korzystne dla skarżących, którzy kwestionowali rozstrzygnięcie organu I instancji. Trzeba wyjaśnić, iż kwestionowane w postępowaniu nieważnościowym postanowienie dotyczące kwestii proceduralnej związanej z zawieszeniem postępowania administracyjnego jest orzeczeniem incydentalnym, niekończącym postępowania w sprawie. Sąd nie dopatrzył się przy jego podejmowaniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Sądowi z urzędu wiadomym jest, iż postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r., w którym wydane zostało kwestionowane postanowienie, zostało zakończone decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2299/10 skargę J. i J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2010 r. oddalił. W tej sytuacji zupełnie niezrozumiałe są zarzuty skargi o nieistnieniu postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 1992 r. jak i nieistnienie kwestionowanego postanowienia z dnia [....] stycznia 2010 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż organ nadzoru prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2010 r., a zarzuty skargi za całkowicie chybione. Sąd przyjął, że ponieważ skarżący nie cofnęli skargi (wnosząc o jej odrzucenie) podlegała ona rozpoznaniu. Sąd nie dopatrzył się w sprawie niniejszej przesłanek do odrzucenia skargi określonych w art. 58 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.