I SA/Wa 1198/15

WyrokWSA w Warszawie2015-10-19

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Dariusz Chaciński, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa skierowania osoby do domu pomocy społecznej jest zasadna, gdy osoba ta, mimo schorzeń i podeszłego wieku, jest w stanie samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i może otrzymać pomoc w formie usług opiekuńczych lub wsparcia rodziny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Osoba ubiegająca się o skierowanie do domu pomocy społecznej musi spełniać łącznie przesłanki wymagania całodobowej opieki, niemocy samodzielnego funkcjonowania oraz braku możliwości zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. W niniejszej sprawie skarżąca, mimo schorzeń, była w stanie samodzielnie funkcjonować, a pomoc mogła być jej udzielona w formie usług opiekuńczych lub przez rodzinę, co wykluczało skierowanie do domu pomocy społecznej jako ostateczność.
Stan faktyczny
Prezydent odmówił J. C. skierowania do domu pomocy społecznej, uznając, że nie spełnia ona wymogów określonych w ustawie o pomocy społecznej, mimo schorzeń i konfliktu rodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. J. C. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędną interpretację art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wskazując na pogarszający się stan zdrowia i brak faktycznej opieki ze strony dzieci. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej oddala skargę Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], odmówił J. C. skierowania do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że sytuacja J. C. oceniona na podstawie: zaświadczenia lekarskiego z dnia [..]08.2014 r., wywiadu środowiskowego z dnia [..].08.2014 r., opinii dotyczącej sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej z dnia [...].10.2014 r. oraz dodatkowej dokumentacji, nie stanowi uzasadnienia do umieszczenia wnioskodawczyni w domu pomocy społecznej. W zaświadczeniu lekarz wskazał, że istnieje możliwość opieki lekarskiej w dotychczasowym środowisku. J. C. jest osobą sprawną fizycznie, zdolną do samodzielnej egzystencji, nie wymaga całodobowej opieki w zakresie usług opiekuńczych i pielęgnacyjnych, wymaga częściowej pomocy przy czynnościach domowych. W ocenie pracownika socjalnego prawidłowe funkcjonowanie w życiu codziennym uniemożliwia głównie konflikt z synem i synową, z którymi zamieszkuje oraz brak wsparcia rodziny. Złe relacje z rodziną są główną przyczyną ubiegania się o skierowanie do domu pomocy społecznej. J. C. ma problemy z codziennymi czynnościami, ale nie chce skorzystać z oferowanych usług opiekuńczych, korzysta jedynie z pomocy w postaci przyznanych obiadów. Córka wnioskodawczyni deklaruje pomoc, jednakże wnioskodawczyni ją odrzuca twierdząc że, córka się nią nie interesuje. Pomimo schorzeń J. C. jest w stanie samodzielnie funkcjonować. W myśl art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i której gmina nie może zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. J. C. nie spełnia tych wymogów. Ośrodek jest w stanie zapewnić pomoc w formie usług opiekuńczych. Dom Pomocy Społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej potrzebujących, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, dla których po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy dostępnych w środowisku, jedynym wyjściem staje się umieszczenie w placówce stałego pobytu zapewniająca całodobową opiekę i pielęgnację. Odwołanie od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2015 r. wniosła J.C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]maja 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO wskazało, że art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej formułuje wymogi, jakie winna spełniać osoba, której przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Obowiązek organów skierowania danej osoby do domu opieki społecznej określonego typu powstaje dopiero wówczas, gdy po stronie osoby zainteresowanej zaistnieją wszystkie przesłanki warunkujące powstanie prawa do tego rodzaju świadczenia. W świetle tego przepisu prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej uwarunkowane jest ustaleniem, że dana osoba wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a potrzeba opieki nie może być zapewniona w formie usług opiekuńczych. Z akt sprawy wynika, że J. C. jest osobą samodzielną, przemieszcza się bez problemu, a u podstaw jej zamiaru zamieszkania w Domu Pomocy Społecznej leży przede wszystkim konflikt rodzinny. Wprawdzie w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...].08.2014 r. zawarto zalecenie skierowania do domu pomocy społecznej, jednakże lekarz także wskazał, że nie wymaga ona opieki jako osoba niepełnosprawna, a skierowanie uzasadnione jest wyłącznie ze względu na podeszły wiek. J.C.ma 70 lat. Nie jest to zatem wiek, który uniemożliwia samodzielną egzystencję, ponadto OPS zadeklarował inne formy pomocy, o których poinformował w uzasadnieniu decyzji. Także dzieci J. C. mają obowiązek zaopiekowania się matką. Córka wnioskodawczyni J. P. w oświadczeniu z dnia 8.09.2014 r. oświadczyła, że matka nie spełnia wymogów do umieszczenia w domu pomocy społecznej, ponieważ jest osobą samodzielną, nie wymagającą całodobowej opieki. Odmawia oferowanej pomocy, przyjmując tylko pomoc w myciu okien, zawieszeniu firanek i programowaniu sprzętu RTV. Ma także pełną możliwość zabezpieczenia swoich potrzeb mieszkaniowych, ponieważ mieszka w lokalu wraz synem, któremu to mieszkanie podarowała. Oświadczyła także, że obecnie przebywa na emeryturze i ma możliwość przyjeżdżania do matki i sprawowania nad nią opieki. Z tego względu nie widzi konieczności opłacania pobytu matki w domu pomocy społecznej. Z analizy akt sprawy wynika, że J. C. oczekuje umieszczenia w domu pomocy społecznej, ponieważ uważa, że to rozwiąże jej trudną sytuację rodzinną. Podobnie uważa jej syn, z którym zamieszkuje. Potwierdza to uzupełnienie do odwołania jego autorstwa, w którym szczegółowo opisuje i kwestionuje wszelkie czynności i ustalenia dokonane przez pracowników socjalnych w trakcie prowadzonego postępowania oraz opisuje konflikt rodzinny, a w szczególności z siostrą J. P. Na podstawie akt sprawy stwierdzić jednoznacznie można, że W. nie wydał pozytywnej decyzji o skierowaniu J. C. do domu pomocy społecznej przed dniem 23.10.2014 r., natomiast decyzja z dnia [...]01.2015 r. została szczegółowo uzasadniona. Przebieg postępowania został odzwierciedlony w uzasadnieniu decyzji. SKO nie dopatrzyło się naruszenia art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Strona była informowana o wszelkich czynnościach przeprowadzanych w sprawie, wywiady środowiskowe przedstawiają szczegółowo sytuację rodzinną zainteresowanej i jej rodziny. Ustalenie stanu faktycznego przed wydaniem decyzji potwierdzają także pozostałe dokumenty zgromadzone w sprawie. Zgromadzona dokumentacja potwierdza, że J. C. nie wymaga całodobowej opieki, wymaga opieki okresowej, którą zadeklarowała córka oraz organ w formie usług opiekuńczych, może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, swobodnie się porusza, przychodzi samodzielnie na spotkania z pracownikiem socjalnym, wyjeżdża do sanatorium. To, że J. C. odmówiła pomocy w formie usług opiekuńczych nie oznacza, że taka możliwość nie istnieje. Stwierdzić zatem należy, że J. C. nie spełnia wymogów uprawniających ją do skierowania do domu pomocy społecznej. Potwierdzeniem tego może być wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.10.2010 r., I OSK812/10, który stwierdził, że "Zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej jest dalej idącą formą pomocy niż przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Jeżeli skarżący nie potrzebuje usług opiekuńczych to niedopuszczalne byłoby przyznanie mu świadczenia w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością (LEX nr 745332). J.C., jak sama oświadczyła, nie musi korzystać z pomocy w formie usług opiekuńczych. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. C.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 6, 7, 8, 9, 10, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w sprawie, uzasadnienie decyzji z brakami umożliwiającymi jej prawną i merytoryczną kontrolę, naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego skutkujące m.in. osłabieniem zaufania obywateli do władzy publicznej; 2. art. 54 ustawy o pomocy społecznej poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia przesłanek zawartych w ww. przepisie, niezbędnych do skierowania skarżącej do domu opieki społecznej. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że SKO rozpatrując odwołanie w ogóle nie wzięło pod uwagę i nie odniosło się do dowodów, które zostały przedłożone, opierając się wyłącznie na ustaleniach przyjętych przez organ I instancji. Organy obydwu instancji niewłaściwie zinterpretowały art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepis ten nie uzależnia prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej od posiadania rodziny i sytuacji finansowej tej rodziny, lecz od faktu, czy można osobie wymagającej całodobowej opieki zapewnić niezbędną pomoc w codziennej egzystencji w inny sposób, niż poprzez pobyt w domu pomocy społecznej. Jest zatem oczywiste, iż nie można odmówić tej formy wsparcia osobie spełniającej opisane w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej warunki, mimo iż nie jest ona całkowicie samotna, czego nie zauważają organy. Zbadanie sytuacji rodzinnej osoby, która miałaby skorzystać z prawa skierowania i umieszczenia jej w domu pomocy społecznej, powinno polegać na ustaleniu obiektywnych możliwości osób jej bliskich, co do ich dyspozycyjności w zakresie świadczenia niezbędnej opieki, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie zauważyło, iż [...] Centrum Pomocy Rodzinie w dniu 13 października 2014 r. otrzymało od Ośrodka Pomocy Społecznej [...] (zwane dalej O.) dokumentację J. C. wraz z pismem przewodnim wyraźnie wskazującym stanowisko O. w tej sprawie. Następnie w dniu 11 grudnia 2014 r. otrzymało od O. dokumentację uzupełniającą, a ostatecznie w dniu 13 stycznia 2015 r. otrzymało pismo uzupełniające od J. C.. Natomiast w dniu [...] stycznia 2015 r. na podstawie całokształtu zgromadzonej i posiadanej dokumentacji Prezydent W. wydał ostateczną odmowną decyzję w sprawie skierowania J. C. do Domu Pomocy Społecznej, a następnie w dniu [...] lutego 2015 r. podtrzymał ją jako zasadną. Dokumenty, które zostały dołączone w dniu 11 grudnia 2014 r. do posiadanego już od dnia 13 października 2014 r. przez W. materiału dowodowego nie tylko w żaden sposób nie wprowadziły nowych istotnych dla sprawy informacji, które mogłyby uargumentować wydaną w dniu [...] stycznia 2015 r. decyzję Prezydenta W. ale przede wszystkim treść złożonych w uzupełnieniu dokumentów wyraźnie wskazywała na: potwierdzenie pogarszającego się stanu zdrowia J. C., potwierdzenie braku rzeczywiście realizowanej pomocy i opieki na rzecz J.C. ze strony córki, J. P., wobec dotychczas składanych oświadczeń przez J. P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie odniosło się do faktu, iż w dniu 17.11.2014 r. oraz w dniu 9.01.2015 r. J. C. skierowała do W. pisma wskazujące na pogorszenie się jej stanu zdrowia oraz nie wywiązywania się jej dzieci z obowiązku opieki nad nią. Treść ww. pism wskazuje, iż J. C. wnosiła o ponowne dokonanie oceny jej stanu zdrowia oraz sytuacji rodzinnej, a w szczególności ponownego ustalenia faktycznej możliwości opieki nad nią przez jej dzieci, szczególnie córkę, która deklarowała możliwość pomocy matce w codziennym funkcjonowaniu. Powyższe pisma pozostały w aktach sprawy nie rozpoznane, a organy w żaden sposób się do nich nie ustosunkowały, a w szczególności nie udzieliły na nie odpowiedzi. W uzasadnieniu swoich decyzji organy obydwu instancji przywołały podstawowy dokument powstały na bazie dokumentacji medycznej i wiedzy z zakresu stanu zdrowia J. C., tj. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. Organy nie dają wiary lekarzowi w zakresie oceny stanu zdrowia i potrzeb skarżącej, tj. że "Badana osoba ze względu na stan zdrowia wymaga skierowania do Domu Pomocy Społecznej" "dla osób w podeszłym wieku". Organy nie dały wiary również ocenie lekarza, że "Osoba wymaga ze względu na stan zdrowia stałej całodobowej opieki". Należy podkreślić, iż z przepisu art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej wynika, że w pierwszej kolejności obok kwestii, czy wnioskodawca wymaga całodobowej opieki, należy ustalić, czy może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym, a następnie dopiero ocenić, czy istnieje możliwość zagwarantowania mu właściwych usług opiekuńczych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] bezwarunkowo zaakceptowało fakt, iż Prezydent W. w uzasadnieniu swojej decyzji przywołuje opinię dotyczącą stopnia sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej z dnia [...] października 2014 r., w której zawarta jest ostateczna opinia pracownika socjalnego O. o treści "W ocenie pracownika socjalnego umieszczenie ww. w DPS umożliwi Pani J. C. prawidłowe funkcjonowanie w codziennym życiu pod całodobowym nadzorem innych osób, co niemożliwe jest w miejscu zamieszkania." Niewątpliwym jest, iż ostateczna opinia pracownika socjalnego O. jest sprzeczne z wydaną przez organy decyzją i jej uzasadnieniem. Organy wydające decyzję w niniejszej sprawie dały wiarę i wskazały w uzasadnieniu swoich decyzji tylko wybrane część zdań z zebranych dokumentów np. wskazane zostało, iż "Zainteresowana wymaga częściowej pomocy w zakresie przygotowania obiadów, pomoc w porządkach (mycie okien), czasami poruszania się", jednocześnie organ nie dał wiary dalszej części zdania pracownika O. wyraźnie wskazującej, że J. C. wymaga również pomocy w "podniesieniu w przypadku utraty przytomności". Pominięcie informacji o utratach przytomności J. C. jest rażącym błędem przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, co uzasadnia zarzut nie dokonania szczegółowej analizy stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, iż błąd organu podczas analizy stanu faktycznego sprawy powoduje utratę zaufania do organów administracji publicznej, a co za tym idzie utratę zaufania do wydanych decyzji przez ten organ. Lekceważenie informacji o częstych omdleniach J. C. stanowi rażące naruszenie przepisów k.p.a. Należy wskazać, iż organy uzasadniają odmowę skierowania skarżącej do Domu Pomocy Społecznej m.in. z uwagi, iż wyjeżdżała ona do sanatorium popierając tą tezę tylko i wyłącznie załącznik będący wypisem z pobytu w sanatorium w okresie 9-30 grudnia 2014 r. Natomiast żadne informacje zawarte w tym dokumencie nie odnoszą się do sposobu dotarcia J. C. do wskazanej placówki sanatoryjnej, a już w szczególności nie wskazują czy J. C. wyjechała samodzielnie, czy przy wsparciu innych osób. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie wskazywał na sposób dojazdu J. C. do ośrodka sanatoryjnego, w związku z czym nie można przyjąć, iż wyjazd do sanatorium skarżąca odbyła samodzielnie, a tym samym nie może uznać faktu pobytu w sanatorium za argument wskazujący na samodzielność i sprawność skarżącej. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie dokonało rzetelnego rozważenia zarzutu zawartego w odwołaniu J. C., a mianowicie zbadania, czy W. przed dniem 23 października 2014 r. wydało pozytywną decyzję o umieszczeniu J. C. w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w W., na co wskazywały działania podejmowane w październiku 2014 r. przez W. i ww. Dom Pomocy Społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje, W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż zarzucane w niej uchybienia w zakresie naruszenia przepisów k.p.a. albo nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, albo nie miały ostatecznie wpływu na jej wynik. W konsekwencji nie jest zasadny również zarzut niewłaściwej oceny przesłanek zastosowania art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) – dalej: u.p.s. Zgodnie z tym ostatnim przepisem "Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej." Ocenie podlegać powinno więc przede wszystkim to, czy skarżąca wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, czy może samodzielnie funkcjonować, z uwzględnieniem możliwości świadczenia usług opiekuńczych. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2014 r. wynika, że skarżąca jest przewlekle chora, wymaga całodobowej opieki na stałe, pielęgnacji i opieki nad osobą niepełnosprawną nie można świadczyć w dotychczasowym środowisku (wszystkie inne konieczne czynności i zabiegi możliwe są w domu), i że wymaga umieszczenia w DPS dla osób w podeszłym wieku. W ocenie sądu organ, na podstawie wywiadu środowiskowego, opinii dotyczącej stopnia sprawności z dnia [...] października 2014 r. i innych dowodów, w tym karty informacyjnej z pobytu w uzdrowisku, słusznie zakwestionował niektóre ustalenia z zaświadczenia lekarskiego, gdyż w ocenie sądu są one niekonsekwentne. Z opinii lekarskiej wynika np., że skarżąca wymaga umieszczenia w DPS dla osób w podeszłym wieku, a nie dla osób niepełnosprawnych fizycznie, mimo że wcześniej stwierdził, że skarżąca wymaga pielęgnacji i opieki nad osobą niepełnosprawną, której nie można świadczyć w domu. Nieco inne wnioski, niż z zaświadczenia lekarskiego, wynikają z opinii pracownika socjalnego dotyczącej sprawności skarżącej i z karty leczenia uzdrowiskowego. W opinii pracownika OPS skarżąca porusza się samodzielnie (co sąd miał okazję zaobserwować w trakcie rozprawy) i wymaga tylko częściowej pomocy w czynnościach życia codziennego. Wbrew twierdzeniom skargi pobyt w uzdrowisku również świadczy o możliwości samodzielnego funkcjonowania skarżącej, a przeciwną tezę musiałaby skarżąca wykazać. Wprawdzie z końcowych wniosków pracownika OPS wynika, że umieszczenie skarżącej w DPS umożliwi prawidłowe funkcjonowanie jej w życiu codziennym, pod całodobowym nadzorem innych osób, ale z wcześniejszych uwag tegoż pracownika wynika, że świadczona pomoc w postaci obiadów i oferowane usługi opiekuńcze, z których skarżąca nie chce korzystać, mogą być wystarczające. Sąd nie kwestionuje przy tym faktu istnienia u skarżącej wielu przewlekłych chorób (np. astma, nadciśnienie tętnicze, czy choroby układu kostnego). Z karty informacyjnej leczenia uzdrowiskowego, które miało miejsce od 9 do 30 grudnia 2014 r., wynika, że w trakcie pobytu stan skarżącej był stabilny i nastąpiła poprawa sprawności ogólnej, a dalsza rehabilitacja możliwa jest w miejscu zamieszkania. Dodać można, że również w ramach usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych (zob. art. 50 u.p.s.). Nie jest więc prawdą, jak twierdzi skarżąca, że nastąpiło znaczne pogorszenie jej stanu zdrowia, gdyż dwa, trzy tygodnie przed wydaniem decyzji przez organ I instancji stan zdrowia skarżącej był stabilny, a wręcz nastąpiła poprawa sprawności ogólnej. Problemem oczywiście jest brak stałego nadzoru i wsparcia ze strony rodziny dla skarżącej, ale nie wynika to z okoliczności obiektywnych, lecz niewłaściwych relacji rodzinnych, które, gdyby uległy poprawie, mogłyby być dodatkowym wsparciem dla skarżącej (zob. treść notatki służbowej z dnia 1 grudnia 2014 r.). Taki stan rzeczy nie może jednak, w ocenie sądu, przesądzać o konieczności umieszczenia skarżącej w jednostce całodobowej opieki. Pomoc osób, z którymi skarżąca zamieszkuje, nie powinna polegać głównie na wsparciu jej działań w zakresie umieszczenia w DPS. Możliwe jest też, w ocenie sądu, bardziej aktywne wsparcie ze strony córki skarżącej, która jest już na emeryturze, mimo relatywnie młodego wieku. Umieszczenie w DPS nie może być jedynym rozwiązaniem, w sytuacji, gdy skarżąca do prawidłowego funkcjonowania w życiu codziennym potrzebuje co najwyżej usług opiekuńczych, wspartych ewentualnym nadzorem rodziny. Brak możliwego wsparcia rodziny nie stanowi normatywnej przeszkody w umieszczeniu w DPS, na gruncie art. 54 ust. 1 u.p.s., ale wsparcie takie mogłoby ułatwić skarżącej samodzielne funkcjonowanie. To zaś mieści się w ramach obowiązków alimentacyjnych dzieci wobec matki i może być traktowane w kategoriach braku współdziałania rodziny z pracownikiem socjalnym, w rozumieniu art. 11 u.p.s. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w orzecznictwie podnosi się, że "Zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej jest dalej idącą formą pomocy niż przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Jeżeli skarżący nie potrzebuje usług opiekuńczych to niedopuszczalne byłoby przyznanie mu świadczenia w postaci skierowania do domu pomocy społecznej. Umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością" (por. wyrok NSA z 20.10.2010 r., I OSK 812/10, LEX nr 745332) i "powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej (wyrok NSA z 8.05.2009 r., I OSK 849/08, LEX nr 574415), z czego, zdaniem sądu, organy w tej sprawie wywiązały się należycie. Ponadto zauważyć należy, że wydania decyzji administracyjnej nie można domniemywać, a sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu na to, że przez przed 23 października 2014 r. wydana została decyzja o umieszczeniu J. C. w Domu Pomocy Społecznej. Decyzja, nawet jeśli nie spełnia wszystkich wymogów formalnych określonych w art. 107 § 1 k.p.a., musi zawierać co najmniej władcze rozstrzygnięcie o żądaniu strony (w postępowaniu wszczętym na wniosek), wskazywać datę i adresata oraz być podpisana przez organ uprawniony. Nie ma dowodów na to, że choćby w taki sposób rozstrzygnięto pozytywnie o żądaniu strony. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło