I SA/Wa 120/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 listopada 2023 r. nr SKO/4111/1066/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz W. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 15 listopada 2023 r., nr SKO/411/1060/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - po rozpatrzeniu odwołania W. G. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "Wójt", "organ I instancji") z 29 września 2023 r., nr ŚR.44.441.24.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - uchyliło w całości decyzję organu I instancji i orzekło o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną J. G. (żoną) w okresie: od 1 listopada 2023 r. na czas nieokreślony w miesięcznej kwocie 2 458,00 zł. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z 8 sierpnia 2023 r. (data wpływu 28 sierpnia 2023 r.) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną żoną. Do wniosku załączył orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o stopniu niepełnosprawności w m. [...] z 21 czerwca 2010 r., nr 4575/10, na podstawie którego zaliczono jego żonę – J. K. (obecnie G.) ur. [...] lipca 1965 r., do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie wydano na stałe i wskazano w nim, że trudno ustalić datę niepełnosprawności, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 30 marca 2010 r. Wnioskodawca oświadczył, że do listopada 2013 r. pracował jako kierowca w transporcie międzynarodowym, potem - do 2019 r. - wykonywał pracę również w tym charakterze, jeżdżąc po Europie (niestety bez oficjalnej umowy). Z uwagi na stan zdrowia żony, która wymaga całodobowej opieki, zmuszony był zrezygnować z wykonywanej pracy. Skarżący dołączył do wniosku: świadectwo pracy: z 1 grudnia 2011 r. i z 2 kwietnia 2012 r.; umowę o pracę z 19 lipca 2012 r.; umowę zlecenia: z 5 sierpnia 2012 r., z 4 września 2012 r. i z 6 listopada 2013 r.; zaświadczenie o działalności: z 17 sierpnia 2012 r. i z 24 lipca 2013 r. Jednocześnie wnioskodawca przedłożył oświadczenie (złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań) dotyczące formy i zakresu opieki nad żoną. Wskazał, że 8 razy dziennie dokonuje żonie pomiaru cukru we krwi i 4 razy dziennie podaje jej zastrzyk z insuliną, przygotowuje i podaje wszystkie posiłki, w domu nie ma bieżącej wody więc do gotowania i mycia przywozi ją ze sklepu lub od znajomych, pomaga żonie w czynnościach higienicznych, grzeje wodę i pomaga żonie umyć się. Z uwagi na to, że w domu nie ma toalety (jest na zewnątrz) skarżący pomaga również żonie i w tym zakresie. Wnioskodawca wskazał, że realizuje recepty żony oraz wozi ją do lekarzy, utrzymuje w czystości mieszkanie i robi zakupy. Podniósł, że czynności które wykonuje przy żonie nie są zwykłymi czynnościami dnia codziennego, które mógłby wykonywać przy żonie przed, czy po pracy, albowiem żona wymaga pomocy w ciągu całego dnia. Skarżący oświadczył także, że w 2019 r. wystąpił o specjalny zasiłek opiekuńczy na żonę, który pobiera do tej pory gdyż nie wiedział, że może wystąpić o świadczenie pielęgnacyjne. W oświadczeniu dołączonym do wniosku, skarżący - na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - dokonał wyboru świadczenia, które chce otrzymywać, tj. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego. W piśmie z 23 sierpnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego (powołując się na ww. oświadczenie) wprost wskazała, że w imieniu W. G. wnosi o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego. Tym samym w sytuacji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnosi o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Pismem z 29 sierpnia 2023 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej [...] przekazał sprawę, zgodnie z właściwością, do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. Pismem z 7 września 2023 r. pełnomocniczka skarżącego – w odpowiedzi na wezwanie organu z 31 sierpnia 2023 r. – podkreśliła, że W. G. składając wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczył, które świadczenie chce otrzymywać, tj. świadczenie pielęgnacyjne zamiast specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ponownie stwierdziła, że sytuacji przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnosi o uchylenie decyzji przyznającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej [...], organ I instancji - powołaną na wstępie decyzją z 29 września 2023 r. - odmówił skarżącemu przyznania świadczenie pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W pierwszej kolejności Wójt wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., dalej: "ustawa", "u.ś.r."). świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Wójt stwierdził, że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznał ww. przepis za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jednakże pomimo kilkukrotnych nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych, przepis art. 17 ust. 1b nadal obowiązuje w niezmienionym brzmieniu. Wobec tego organ I stwierdził, że skoro - jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność u żony skarżącego, to tym samym nie doszło do spełnienia warunku wynikającego z powyższego przepisu. W konsekwencji należało odmówić świadczenia pielęgnacyjnego. Dalej organ I instancji wskazał, że w sprawie zaistniały także kolejne negatywne przesłanki, tj. wynikające z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy. W tym miejscu Wójt stwierdził, że skoro skarżący nie zrezygnował z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego to jest to przeszkoda do pozytywnego rozpoznania wniosku. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z 29 września 2023 r., wniósł skarżący. Kolegium, powołaną na wstępie decyzją z 15 listopada 2023 r., uchyliło w całości decyzję organu I instancji i orzekło o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną – J. G. (żoną) w okresie: od 1 listopada 2023 r. na czas nieokreślony w miesięcznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w tym art. 17 ust. 1 i 1b i stwierdził, że organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek orzekać w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie, nie było dopuszczalne oparcie decyzji przez Wójta Gminy [...] na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Dalej organ odwoławczy odwołał się do materiału dokumentacyjnego, w tym oświadczeń strony dołączonych do wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (złożonych pod rygorem z art. 233 § 1 i 2 kodeksu karnego) i wywiódł z niego, że skarżący sprawuje faktyczną, stałą opiekę nad wspólnie zamieszkującą małżonką; nie podejmuje jakiegokolwiek zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną; skarżący nie nabył prawa do emerytury, renty, renty rodzinnej etc.; nie ma ustalonego prawa do zasiłku stałego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna; sprawujący opiekę nad małżonką skarżący nie jest osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności; na osobę wymagającą opieki inna osoba nie ma ustalonego prawa do wcześniejszej emerytury, prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna; osoba wymagająca opieki nie została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, powyższe wskazuje, że w niniejszej sprawie nie zaistniały negatywne przesłanki, które ustawa wymienia w art. 17 ust. 5. Wobec powyższego Kolegium uchyliło decyzję organu i instancji w całości i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy. Co do uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego Kolegium zaznaczyło, że jak stanowi art. 24 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 ustawy, co do zasady, prawo do tego świadczenia ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. W niniejszej sprawie Kolegium ustaliło, że W. G. posiadał uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego, ostatnia wypłata rzeczonego świadczenia miała miejsce w październiku 2023 r. Natomiast kwotę przedmiotowego świadczenia regulują wprost przepisy prawa. Treść 17 ust. 3-3d ustawy wskazują, iż kwota świadczenia pielęgnacyjnego podlega corocznej waloryzacji od dnia 1 stycznia. Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty świadczenia pielęgnacyjnego o wskaźnik waloryzacji. Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na następny rok kalendarzowy podlega ogłoszeniu w drodze obwieszczenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 15 listopada każdego roku. Obwieszczeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 1 listopada 2022 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023 (M.P. z 2022 r. poz. 1070) ustalono, że wysokość świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2023 wynosi 2 458,00 zł. Odnośnie zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego, Kolegium wyjaśniło, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie oraz nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. W orzecznictwie sądowo administracyjnym utrwalił się pogląd - który to Kolegium w zupełności popiera - że w państwie prawa nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne zwłaszcza, gdy strona może dokonać wyboru i wyraźnie oświadcza, że wybiera świadczenie bardziej korzystne (vide: wyroki WSA: z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Ke 731/18; z dnia 20 września 2018 r., sygn. akt II SA/Op 302/18; a także wyroki NSA: z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1676/18; z dnia 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18 oraz z dnia 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1939/18). W przypadku zbiegu uprawnień, m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Jednakże, jak wskazało Kolegium niemożliwe jest przyznanie świadczenia za okres, co do którego w obrocie prawnym pozostaje rozstrzygnięcie przyznające skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy, które zostało już skonsumowane (ostatnia wypłata tego świadczenia miała miejsce w październiku 2023 r.). Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Kolegium z 15 listopada 2023 r. zaskarżając ją w części, tj. "daty początkowej przyznania świadczenia – tj. dopiero od dnia 1 listopada 2023 r. w sytuacji, kiedy świadczenie pielęgnacyjne winno być przyznane już od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, tj. od sierpnia 2023 r.". Skarżący zarzucił Kolegium: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i wskazanie, iż dopiero od dnia 1 listopada 2023 r. nie zachodzi negatywna przesłanka do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem od tego miesiąca nie przysługiwał już skarżącemu specjalny zasiłek opiekuńczy na żonę; 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. art. 107 § 3 k.p.a., art. 108 k.p.a. poprzez: – brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego, – przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy, – poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 15 listopada 2023 r. w skarżonym zakresie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 15 listopada 2023 r. którą Kolegium uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] z 29 września 2023 r. i orzekło o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną – J. G. w okresie: - od 1 listopada 2023 r. na czas nieokreślony, w miesięcznej kwocie [....] zł. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowią przepisy cytowanej ustawy z dnia 29 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W sprawie bezsporne jest, że żona skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z 21 czerwca 2020 r., które wydano na stałe. Z postępowania wyjaśniającego wynika, że opiekunem J. G. jest jej mąż (skarżący) zaś jej jedyny syn K.S.(lat 24) przebywa w Zakładzie karnym w [...]. Ponadto z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w dniu 8 września 2023 r. wynika jednoznacznie, że pracownik potwierdził fakt sprawowania stałej i bezpośredniej opieki skarżącego nad żoną, która ma także problemy z poruszaniem się. Z materiału dokumentacyjnego wynika, także, że w domu brak jest bieżącej wody. W trakcie postępowania wnioskodawca wyraźnie oświadczył, że wybiera świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w miejsce dotychczasowego otrzymywanego specjalnego zasiłku opiekuńczego. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący spełnia określone w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia/niepodejmowania w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną J. G.. Różnica stanowisk prezentowanych przez skarżącego oraz Kolegium dotyczy tego, czy istnieje prawna możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego od sierpnia 2023 r. (początek miesiąca wpływu wniosku) w sytuacji, gdy pobiera on specjalny zasiłek opiekuńczy (jak wskazał organ odwoławczy w obrocie prawnym pozostawała decyzja Wójta Gminy [...] mocą, której wypłacono skarżącemu świadczenie w październiku 2023 r. ). I tak zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. (obowiązującym na dzień wydawania decyzji) świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Stosownie zaś do art. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: (...) 2) świadczenia pielęgnacyjnego lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną (...). Przepis ten umożliwia więc uprawnionemu dokonanie wyboru przysługującego mu świadczenia. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle art. 27 ust. 5 u.ś.r. ugruntowało się stanowisko, że wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej świadczenia przed zbadaniem, czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej, stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego, czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2852/20, a także wyroki NSA dotyczące zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury z: 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; 18 czerwca 2020 r., sygn. I OSK 254/20; 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt I OSK 764/20; 15 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1983/20 i sygn. akt I OSK 2006/20; 17 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2010/20; 24 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2631/20; 22 października 2021 r., sygn. akt I OSK 690/21, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl., także pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu). Wyżej wskazane stanowisko, dotyczące wykładni art. 27 ust. 5 u.ś.r., podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie. Wobec powyższego należy uznać, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie powinien być interpretowany w oderwaniu od treści art. 27 ust. 5 oraz art. 24 ust. 2 u.ś.r., wprowadzającego zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca wpływu wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Konflikt między wymienionymi wyżej przepisami należy wykładać w ten sposób, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Dokonanie wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. nie oznacza konieczności definitywnej rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem decyzji organu przyznającej drugie z tych świadczeń (por. wyrok NSA z 13 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 235/18). Kwestia ta była przedmiotem rozważań sądów administracyjnych i ostatecznie przyjęto, że sam fakt, że na dany okres przyznano wcześniej (a nawet pobrano) świadczenie wymienione w art. 27 ust. 5 u.ś.r., co do zasady nie wyklucza przyznania następnie, w uzasadnionym przypadku, na ten okres świadczenia pielęgnacyjnego, o ile zostanie zapewnione, że nie dojdzie do kumulatywnego pobrania obu tych świadczeń za ten sam okres. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy strona deklaruje gotowość zrzeczenia się wcześniej ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z wniosku skarżącego o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego (który wpłynął do organu w dniu 28 sierpnia 2023 r.) wynika, że skarżący podał, iż od 2019 r. pobiera na żonę specjalny zasiłek celowy i dokonuje wyboru świadczenia w ten sposób, że "chce otrzymywać świadczenie pielęgnacyjne w miejsce specjalnego zasiłku opiekuńczego". Stanowisko to potwierdziła pełnomocnik skarżącego. Przywołane okoliczności oznaczają, że wola skarżącego co do tego, jakie świadczenie chce pobierać (świadczenie pielęgnacyjne) i które jest dla niego bardziej korzystne, została przez niego wyrażona w sposób wystarczający we wniosku. Treść sformułowanych przez skarżącego żądań świadczy o gotowości zrezygnowania ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to zatem równoznaczne z warunkową zgodą na uchylenie albo zmianę decyzji odnoszącej się do pierwszego z wymienionych świadczeń. Fakt zatem pobierania przez skarżącego specjalnego zasiłku opiekuńczego w świetle oświadczenia o wyborze świadczenia korzystniejszego, nie mógł - w ocenie Sądu - stanowić przeszkody do przyznania korzystniejszego świadczenia od daty złożenia wniosku. W tym miejscu należy wskazać, że jest rzeczą bezsporną, iż decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych. Decyzje te wprawdzie – co do zasady – mają moc na przyszłość, ale nie wyklucza to jednak, że mogą one mieć również moc wsteczną. Każdy bowiem akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można zatem uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej zaś sytuacji decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (por. wyrok NSA z 28 października 2009 r. sygn. akt II GSK 153/09). Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 993/12; 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1129/12; 17 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 980/13; 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2257/16; 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2508/20). W rezultacie, powyższe oznacza, że decyzja, mocą której skrócono okres, na który przyznano świadczenie uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r., może zostać wydana z mocą wsteczną, co umożliwi przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego – zgodnie z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r. – od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tym samym za zasadne Sąd uznał naruszenie przepisów prawa wskazanych w skardze. Skarżący (wobec treści wniosku) miał prawo żądać od organu podjęcia działań zmierzających do przyznania wybranego przez niego świadczenia bez oczekiwania na odrębne oświadczenia w tym zakresie i przedłużanie postępowania. To na organie bowiem spoczywa główny ciężar znalezienia takiego rozwiązania procesowego, który zagwarantuje realizację żądania nie tylko w zakresie ustalenia samego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ale również przyznania go na taki okres, jaki wynika z momentu złożenia stosownego wniosku. Co do zaś żądania zakresu skargi – żądania uchylenia decyzji Kolegium w części, tj. "daty początkowej przyznania świadczenia – tj. dopiero od dnia 1 listopada 2023 r. zamiast od sierpnia 2023 r.", wskazać należy, że zaskarżona decyzja z 15 listopada 2023 r. w osnowie nie zawiera odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od wniesienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 października 2023 r. Dopiero z uzasadnienia decyzji można interpretować, że Kolegium uznało, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje skarżącemu od dnia wniesienia wniosku do 31 października 2023 r., bowiem ostatnia wypłata specjalnego zasiłku opiekuńczego miała miejsce w październiku 2023 r. i skarżący go skonsumował. W ocenie składu orzekającego, wobec braku wprost rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wskazany jak wyżej, należało więc uchylić w całości decyzję Kolegium. W konsekwencji, ponownie rozpoznając sprawę, organy wezmą pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że jakkolwiek z dniem 1 stycznia 2024 r. na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429) uległy zmianie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczając obecnie możliwość ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz opiekuna osoby dorosłej, to w niniejszej sprawie wniosek skarżącej winien być rozpoznany na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tej nowelizacji. Sąd, orzekając w niniejszej sprawie, stoi bowiem na stanowisku, że art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym - stanowiący, że "w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe" – należy interpretować w ten sposób, że skoro opiekun spełniał przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dacie złożenia wniosku, a ten złożony został przed ww. datą, to przyjąć należy że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powstało na dzień złożenia owego wniosku, zatem "do dnia 31 grudnia 2023 r." Podobny pogląd co do wykładni ww. przepisu wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 22 lutego 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 72/24 (LEX nr 3691317), który Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1934 ze zm.). Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł.