I SA/Wa 1200/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim-Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi J. T., A. T. i M. T. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz J. T., A. T. i M. T. solidarnie kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1200/04 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia przez Województwo [...] nieruchomości położonej w K., zajętej pod drogę wojewódzką, oznaczoną na mapie sytuacyjnej przyjętej do Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 10 maja 2002 r. pod nr [...] jako działka nr [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że organ wojewódzki zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z uwagi na konieczność doprowadzenia do zgodności stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, ujawnionego w księdze wieczystej KW nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ma na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną. Dla zastosowania art. 73 podstawą ustalenia stanu prawnego nieruchomości jest zapis w księdze wieczystej. Organ administracji nie ma uprawnień do podważania wpisów dokonanych w księgach wieczystych. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.) dokonanie wpisu skutkuje domniemaniem, że prawo ujawnione w księdze wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Podstawę zaś do żądania usunięcia niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym stanowi art. 10 ust. 1 powołanej ustawy. W związku z faktem, iż w księdze wieczystej KW nr [...], jako właściciel przedmiotowej nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa oraz w związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1997 r. uznającą, że określona część majątku, (w skład którego wchodzi również przedmiotowa nieruchomość) nie podpadała pod działanie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 kwietnia 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, należy uznać zasadność rozstrzygnięcia organu wojewódzkiego, bowiem doprowadzenie do zgodności stanu prawnego, ujawnionego w księdze wieczystej KW nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym, stanowi zagadnienie wstępne do rozstrzygnięcia w sprawie nabycia prawa do nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. W skardze na decyzję Ministra Infrastruktury J. T., M. T. i A. T. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Wojewody [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i zawieszenie postępowania administracyjnego podczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia uprzedniego zagadnienia wstępnego. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone postanowienie dotyczy stwierdzenia, czy Powiat K. nabył nieruchomość opisaną szczegółowo w sentencji postanowienia, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Do uwłaszczenia w trybie powołanego art. 73 koniecznym jest ustalenie m.in., że w dniu 31 grudnia 1998 r. zarówno Skarbowi Państwa jak i gminie nie przysługiwał tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ z wnioskiem o wszczęcie postępowania stwierdzającego nabycie przez Województwo [...] przedmiotowej nieruchomości wystąpili J. T., M. T. i A. T., to obowiązani są oni wykazać, że to im lub ich poprzednikom prawnym w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwał tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości. Do akt sprawy administracyjnej wnioskodawcy złożyli dokumenty, które w ich ocenie taki tytuł własności stanowią. Rzeczą organu jest dokonanie samodzielnie oceny, czy rzeczywiście dokumenty te stanowią wystarczającą podstawę do uznania, że taki tytuł własności wnioskodawcom do tej nieruchomości przysługiwał w dniu 31 grudnia 1998 r. Słusznie więc skarżący podważają zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez sąd powszechny zagadnienia wstępnego w zakresie doprowadzenia do zgodności stanu prawnego tej nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej KW nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym. Instytucja prawna uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uregulowana w art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.), polega na doprowadzeniu treści księgi wieczystej do aktualnego stanu prawnego przez wpisanie nowego prawa, wykreślenie ujawnionego w księdze i wpisanie innego prawa bądź sprostowanie treści ujawnionego prawa. Tak więc uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym odzwierciedla stan prawny nieruchomości na datę wyrokowania przez sąd powszechny. W rozpatrywanej w niniejszej postępowaniu sprawie, gdyby doszło do wyrokowania przez sąd powszechny w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej, to wyrok taki odzwierciedlałby aktualny na datę wyrokowania stan prawny nieruchomości. Natomiast dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego prowadzonego na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające (...), jak to wyżej ustalono, niezbędne jest ustalenie stanu prawnego nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. Dlatego też zawieszenie postępowania administracyjnego z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu jest zbędne i nastąpiło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to uzasadnia uchylenie orzeczeń organów obu instancji. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.