I SA/Wa 1201/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-06
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Daniela Kozłowska, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na podstawie decyzji organu administracji państwowej, może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.?Ratio decidendi
Nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na podstawie prawidłowo ustanowionej decyzji administracyjnej, nie może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ponieważ wyłączony jest wówczas warunek, że mienie należało do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "P.". Gmina W. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia własności. Skarżąca gmina zarzuciła naruszenie prawa materialnego, kwestionując prawidłowość ustanowienia zarządu nad nieruchomością na rzecz przedsiębiorstwa państwowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Miasta W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu przedstawiono co następuje:
Wojewoda [...] powołaną wcześniej decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające... odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską W. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr [...], opisanej w karcie nr [...]. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że przedmiotowe mienie w dniu 27 maja 1990 r. pozostawało w zarządzie P. ustanowionym decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr rej. [...], co wyłącza komunalizację z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r.
Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta W., który podniósł, że jego zdaniem pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...] nie jest wystarczające do stwierdzenia, że w dniu 27 maja 1990 r. mienie w nim opisane pozostawało w zarządzie P., gdyż Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. przekazując sporną nieruchomość w zarząd i użytkowanie P. działało bez podstawy prawnej.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, mając na uwadze, że w świetle art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mieniem należącym w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas pod zarządem innych niż państwo państwowych osób prawnych.
W okresie przed dniem 27 maja 1990 r. grunty Skarbu Państwa państwowe jednostki organizacyjne (w tym przedsiębiorstwa państwowe np. P.), uzyskiwały w zarząd w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), czy wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159), które przeszło potem w zarząd, bądź jeszcze wcześniej decyzjami władz państwowych wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354).
Znajdującym się w aktach sprawy pismem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], mającym cechy decyzji administracyjnej, ustanowione zostało przedsiębiorstwu państwowemu P. prawo zarządu i użytkowania gruntów, w skład których w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła przedmiotowa działka nr [...].
W ocenie organu drugiej instancji powołanie się w tej decyzji przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. na uchwałę Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. tylko potwierdza skuteczność prawną decyzji tego Prezydium, gdyż w dniu jej podejmowania obowiązywała już ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.).
Organami władzy państwowej, o których mowa w art. 2 cytowanego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., władnymi z mocy tego przepisu przekazywać nieruchomości państwowe, było zarówno Prezydium Rządu, które podjęło uchwałę z dnia 27 września 1950 r., jak i Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. (art. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950 r.), podejmujące decyzję z dnia [...] stycznia 1952 r.
W konsekwencji powyższego przedmiotowa działka nr [...] jako grunt położony w dniu 27 maja 1990 r. w W. przy ul. [...] i znajdujący się wówczas w prawidłowo ustanowionym zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego "P." nie mogła być przedmiotem komunalizacji, jaka nastąpiła na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż nie należała w tamtym czasie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, bowiem ten ostatnio wymieniony organ przekazał sporne mienie swoją decyzją z dnia [...] stycznia 1952 r. przedsiębiorstwu państwowemu P. w zarząd i użytkowanie.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina W.. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez przyjęcie, iż nieruchomość położona w W., oznaczona w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż pozostawała w zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego "P." na podstawie pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], wydanego w oparciu o uchwałę Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. Zdaniem Gminy pismo z dnia [...] stycznia 1952 r. nie jest wystarczające do stwierdzenia, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P., gdyż przy przekazaniu w zarząd i użytkowanie nieruchomości nie został zachowany tryb przewidziany w obowiązujących wówczas przepisach, to jest w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm.) i w wydanym na jego podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia
2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354). Z uwagi na podniesione zarzuty Gmina W. wnosiła o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Komisji pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...] ma cechy decyzji ustanawiającej prawidłowo przedsiębiorstwu państwowemu P. prawo zarządu i użytkowania wskazanych gruntów, w skład których w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła przedmiotowa działka nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. W sprawie niniejszej dokonywana przez sąd ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem nie dała podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tylko zaś w takich przypadkach możliwe byłoby uwzględnienie skargi.
Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. zapadły w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, dokonane przez organy ustalenia faktyczne znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy, organy wydając kwestionowane przez Gminę W. decyzje nie naruszyły art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające..., co zarzucano w skardze. Prawidłowo uznano, że pismo Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], które nosi cechy decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy komunalizacyjnej. Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu nie mogła podlegać ocenie prawidłowość tej decyzji. Dopóki pozostaje ona w obrocie prawnym istnieją podstawy do przyjęcia - jak to uczyniono w obu decyzjach wydanych w toku postępowania komunalizacyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją - że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego "P.". W przedstawionej sytuacji zasadnie uznano, że wyłączona była możliwość stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające... własność nieruchomości położonej w W., działka nr [...] w obrębie [...].
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło