I SA/Wa 1201/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-06

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Daniela Kozłowska, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na podstawie decyzji organu administracji państwowej, może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.?
Ratio decidendi
Nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego na podstawie prawidłowo ustanowionej decyzji administracyjnej, nie może zostać nabyta z mocy prawa przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, ponieważ wyłączony jest wówczas warunek, że mienie należało do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności nieruchomości, która w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego "P.". Gmina W. zaskarżyła decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nabycia własności. Skarżąca gmina zarzuciła naruszenie prawa materialnego, kwestionując prawidłowość ustanowienia zarządu nad nieruchomością na rzecz przedsiębiorstwa państwowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędzia WSA Daniela Kozłowska Asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant referendarz sądowy Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę oddala skargę. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Miasta W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono co następuje: Wojewoda [...] powołaną wcześniej decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające... odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską W. prawa własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...] jako działka nr [...], opisanej w karcie nr [...]. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że przedmiotowe mienie w dniu 27 maja 1990 r. pozostawało w zarządzie P. ustanowionym decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr rej. [...], co wyłącza komunalizację z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Od powyższej decyzji odwołał się Prezydent Miasta W., który podniósł, że jego zdaniem pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...] nie jest wystarczające do stwierdzenia, że w dniu 27 maja 1990 r. mienie w nim opisane pozostawało w zarządzie P., gdyż Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. przekazując sporną nieruchomość w zarząd i użytkowanie P. działało bez podstawy prawnej. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, mając na uwadze, że w świetle art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mieniem należącym w dniu 27 maja 1990 r. do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego były te prawa majątkowe Skarbu Państwa, które nie znajdowały się wówczas pod zarządem innych niż państwo państwowych osób prawnych. W okresie przed dniem 27 maja 1990 r. grunty Skarbu Państwa państwowe jednostki organizacyjne (w tym przedsiębiorstwa państwowe np. P.), uzyskiwały w zarząd w trybie określonym w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), czy wcześniej w użytkowanie, na podstawie ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159), które przeszło potem w zarząd, bądź jeszcze wcześniej decyzjami władz państwowych wydawanymi na podstawie art. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354). Znajdującym się w aktach sprawy pismem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], mającym cechy decyzji administracyjnej, ustanowione zostało przedsiębiorstwu państwowemu P. prawo zarządu i użytkowania gruntów, w skład których w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła przedmiotowa działka nr [...]. W ocenie organu drugiej instancji powołanie się w tej decyzji przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. na uchwałę Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. tylko potwierdza skuteczność prawną decyzji tego Prezydium, gdyż w dniu jej podejmowania obowiązywała już ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130 ze zm.). Organami władzy państwowej, o których mowa w art. 2 cytowanego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., władnymi z mocy tego przepisu przekazywać nieruchomości państwowe, było zarówno Prezydium Rządu, które podjęło uchwałę z dnia 27 września 1950 r., jak i Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. (art. 1 ustawy z dnia 20 marca 1950 r.), podejmujące decyzję z dnia [...] stycznia 1952 r. W konsekwencji powyższego przedmiotowa działka nr [...] jako grunt położony w dniu 27 maja 1990 r. w W. przy ul. [...] i znajdujący się wówczas w prawidłowo ustanowionym zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego "P." nie mogła być przedmiotem komunalizacji, jaka nastąpiła na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż nie należała w tamtym czasie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, bowiem ten ostatnio wymieniony organ przekazał sporne mienie swoją decyzją z dnia [...] stycznia 1952 r. przedsiębiorstwu państwowemu P. w zarząd i użytkowanie. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina W.. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, to jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez przyjęcie, iż nieruchomość położona w W., oznaczona w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działka nr [...], o powierzchni [...] ha, nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż pozostawała w zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego "P." na podstawie pisma Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], wydanego w oparciu o uchwałę Prezydium Rządu z dnia 27 września 1950 r. Zdaniem Gminy pismo z dnia [...] stycznia 1952 r. nie jest wystarczające do stwierdzenia, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego P., gdyż przy przekazaniu w zarząd i użytkowanie nieruchomości nie został zachowany tryb przewidziany w obowiązujących wówczas przepisach, to jest w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 27, poz. 197 ze zm.) i w wydanym na jego podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 47, poz. 354). Z uwagi na podniesione zarzuty Gmina W. wnosiła o uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Komisji pismo Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...] ma cechy decyzji ustanawiającej prawidłowo przedsiębiorstwu państwowemu P. prawo zarządu i użytkowania wskazanych gruntów, w skład których w dniu 27 maja 1990 r. wchodziła przedmiotowa działka nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. W sprawie niniejszej dokonywana przez sąd ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem nie dała podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tylko zaś w takich przypadkach możliwe byłoby uwzględnienie skargi. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 r. zapadły w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, dokonane przez organy ustalenia faktyczne znajdują oparcie w materiale dowodowym sprawy, organy wydając kwestionowane przez Gminę W. decyzje nie naruszyły art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające..., co zarzucano w skardze. Prawidłowo uznano, że pismo Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1952 r., nr [...], które nosi cechy decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy komunalizacyjnej. Podkreślić należy, że w niniejszym postępowaniu nie mogła podlegać ocenie prawidłowość tej decyzji. Dopóki pozostaje ona w obrocie prawnym istnieją podstawy do przyjęcia - jak to uczyniono w obu decyzjach wydanych w toku postępowania komunalizacyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją - że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie i użytkowaniu przedsiębiorstwa państwowego "P.". W przedstawionej sytuacji zasadnie uznano, że wyłączona była możliwość stwierdzenia nabycia przez Gminę W. z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające... własność nieruchomości położonej w W., działka nr [...] w obrębie [...]. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło