I SA/Wa 1202/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-17
Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Elżbieta Lenart, Tomasz Szmydt
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Województwo, które nabyło nieruchomość od Skarbu Państwa na podstawie decyzji wojewody wydanej z urzędu w celu realizacji zadań województwa, jest zobowiązane do zapłaty odszkodowania za tę nieruchomość, przejętą pierwotnie na mocy dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Województwo, które nabyło nieruchomość od Skarbu Państwa na podstawie decyzji wojewody wydanej z urzędu w celu realizacji zadań województwa, nie jest zobowiązane do zapłaty odszkodowania za tę nieruchomość, przejętą pierwotnie na mocy dekretu warszawskiego. Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa, odpowiedzialność województwa jest wyłączona w stosunku do zobowiązań Skarbu Państwa powstałych przed dniem przejęcia nieruchomości, a roszczenia dekretowe powstały przed tym dniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na mocy dekretu warszawskiego, która następnie stała się własnością Województwa. Prezydent Miasta ustalił odszkodowanie i zobowiązał Zarząd Województwa do jego wypłaty. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Województwo wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności za wypłatę odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w części utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą punktów 3 i 4, a także uchylił decyzję Prezydenta Miasta w części dotyczącej punktów [...] i [...]. Zasądził od Wojewody na rzecz Województwa zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w której utrzymuje ona w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w zakresie punktu 3 i 4; 2. uchyla decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w części dotyczącej punktu [...] i [...]; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Województwa [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...] - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] orzekającą o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy [...] ozn. hip. [...] na rzecz T. H., R. H. i J. H. oraz o wypłaceniu tego odszkodowania przez Zarząd Województwa [...].
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Nieruchomość położona w W. przy [...] ozn. hip. [...] objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) i przeszła na własność gminy [...] a następnie stała się własnością Skarbu Państwa.
Następnie z dniem 1 stycznia 1999 r. grunt powyższej nieruchomości stał się z mocy prawa własnością Województwa [...] - co potwierdził Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...]w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...]stanowiącej drogę wojewódzką ([...]).
Następcy prawni dawnego właściciela ww. nieruchomości warszawskiej T. H. i R. H. wnioskiem z dnia [...] listopada 2010 r. wystąpili o odszkodowanie za tę nieruchomość położoną przy [...].
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w wysokości [...]zł na rzecz T. H., R. H. i J. H.. Jednocześnie ustalił, że odszkodowanie powyższe zostanie wypłacone w całości jednorazowo przez Zarząd Województwa [...] działającego jako organ Województwa[...].
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem warszawskim reguluje art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) - dalej jako "ugn", zgodnie z którym przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki która przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące kwestii przesłanki dotyczącej przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne, Prezydent [...] wskazał, że zawarte w art. 215 ugn pojęcie domu jednorodzinnego należy rozumieć w znaczeniu, jakie nadawano mu przed wejściem w życie dekretu tj. jako budynek zaspokajający potrzeby mieszkaniowe jednej rodziny bez ograniczeń powierzchni czy liczby pomieszczeń, które to ograniczenia wprowadzono w późniejszym okresie. Brak wymienienia w ogólnym planie zabudowania [...] z dnia [...] sierpnia 1931 r. budownictwa jednorodzinnego nie wyklucza możliwości zabudowy danego obszaru budownictwem jednorodzinnym, a tym samym przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości pod takie budownictwo.
Następnie wyjaśnił, iż zgodnie z ww. planem zabudowania nieruchomość położona przy [...] ozn. hip. [...] znajdowała się w strefie [...], w której obowiązywała zabudowa zwarta o 5 kondygnacjach oraz 50% powierzchni zabudowania. Uznał zatem, że przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być ona przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne – wobec czego spełniona została pierwsza przesłanka umożliwiająca przyznanie odszkodowania za tę nieruchomość.
W kwestii drugiej przesłanki zawartej w art. 215 ugn - pozbawienia byłych właścicieli faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r. - organ wskazał, iż przedmiotowa działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] znajduje się pod pasem drogowym [...].
Decyzją Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1964 r. przekazano w użytkowanie wieczyste nieruchomość położoną przy [...] na odcinku [...]-[...]. Zaś protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] listopada 1968 r. Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej [...] przekazało Zarządowi Dróg i Mostów teren położony przy [...] na odcinku [...] oznaczony na szkicu sytuacyjnym stanowiącym załącznik do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej z dnia [...] września 1963 r. nr [...].
Następnie w dniu [...] października 1969 r. została wydana decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...], w której Wydział Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej wyraził zgodę na budowę [...] na odcinku [...]. Ponadto z pisma Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] grudnia 2008 r. wynika, że teren pod inwestycję przekazany został inwestorowi [...] listopada 1968 r. Natomiast [...] na odcinku [...] były wybudowane w 1973 r.
Z powyższego wyraźnie wynika, iż utrata faktycznego władania przedmiotową nieruchomością nastąpiła po dniu 5 kwietnia 1958 r. - a zatem spełnione zostały obie przesłanki kwalifikujące tę nieruchomość do wypłacenia odszkodowania za działkę, która mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne.
Ponadto organ podniósł, że ustalenie odszkodowania na podstawie art. 215 ugn następuje przy odpowiednim zastosowaniu przepisów dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości - dlatego też przy określaniu podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania należy uwzględnić aktualny stan prawny nieruchomości.
Wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez Województwo [...] na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Zaś z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. Nr 91 poz. 576 ze zm.) wynika, że nabycie przekazywanego mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych następuje wraz z obciążeniami, które powinny być ujawnione w decyzji o przekazaniu. Wyjątek od tej zasady przejścia na Województwo obciążeń związanych z nabywanym mieniem - zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa - dotyczy zobowiązań Skarbu Państwa powstałych przed dniem jego przejęcia przez województwo.
Organ wyjaśnił, iż ww. przepis art. 51 ust. 3 dotyczy szczególnej kategorii obciążeń, jaką są długi wynikające ze stosunków obligacyjnych i chodzi tu zarówno o zobowiązania finansowe (pieniężne) jak i inne zobowiązania majątkowe. Przyjmuje się, że źródłem tych zobowiązań jest działalność organów i instytucji uprzednio władających przekazanym mieniem.
Wskazał, iż zobowiązania do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 ugn nie stanowią zobowiązań, o których mowa w art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa i w związku z tym nie jest wyłączona odpowiedzialność województwa do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 ugn.
W dalszej części uzasadnienia Prezydent podkreślił, że zgodnie z art. 132 ust. 5 ugn w związku z art. 4 pkt 9 ugn do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest starosta (lub prezydent miasta na prawach powiatu) wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli stanowi własność tej jednostki.
Zatem do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest Zarząd Województwa [...] - ponieważ działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Województwa [...].
Jednocześnie wskazał, iż kwota odszkodowania należnego stronom zostanie przelana na podane przez każdą ze stron konto bankowe.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Województwo [...], wnosząc o uchylenie jej pkt 3 i 4 - w których zobowiązano Zarząd Województwa [...], działający jako organ Województwa [...], do wypłaty odszkodowania. Jednocześnie wniosło o merytoryczne orzeczenie wskazując, że organem właściwym do wypłaty odszkodowania jest Prezydent [...].
W uzasadnieniu wskazało, iż brak jest podstaw prawnych zobowiązujących Zarząd Województwa [...] do wypłaty odszkodowania za mienie przejęte na mocy art. 1 dekretu warszawskiego na własność gminy [...], a następnie - zgodnie z kolejną regulacją prawną - na rzecz Skarbu Państwa. Podkreśliło, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] "z urzędu" przekazał przedmiotową nieruchomość stanowiącą część drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczoną w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] - służącą realizacji zadań województw - na własność Województwa [...] na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w związku z art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Wobec tego art. 51 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa wyłącza odpowiedzialność za zobowiązania Skarbu Państwa wobec przejmowanego mienia.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu powołał art. 215 ust. 2 oraz art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał, że jak wynika z akt sprawy, właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Województwo [...] na podstawie decyzji z dnia [...] października 2002 r. nr [...] - którą przekazano Województwu na własność nieruchomość stanowiącą część drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Z informacji nadesłanej przez Biuro Geodezji i Katastru Urzędu [...] w dniu [...] września 2009 r. wynika, iż dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] odpowiada obecnie m.in. działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. Załączony do powyższego pisma wypis z rejestru gruntów - stan na 29 września 2008 r.- wskazuje, że działka powyższa oznaczona jako droga stanowi własność Województwa [...]. Stan ten potwierdza wypis z księgi wieczystej nr [...]prowadzonej dla tej działki.
Organ wskazał ponadto, iż zgodnie z art. 51 ustawy o samorządzie województwa nabycie przekazywanego mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, następuje wraz obciążeniami, które powinny być ujawnione w decyzji o przekazaniu. Ujawnienie obciążeń nie narusza praw osób trzecich. Przepisów tych nie stosuje się do zobowiązań Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych, wynikających z działalności organów i instytucji władających przekazywanym mieniem, powstałych przed dniem przejęcia przez województwo.
Wojewoda [...] stanął na stanowisku, że zobowiązanie do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 ugn nie stanowi zobowiązań, o których mowa w art. 51 ustawy o samorządzie województwa - co w konsekwencji oznacza, iż nie jest wyłączona odpowiedzialność Województwa [...] do zapłaty odszkodowania ustalonego w tym trybie. Źródłem zobowiązania polegającego na wypłacie odszkodowania na podstawie art. 215 ugn jest ostateczna decyzja administracyjna i to z chwilą jej ostateczności zobowiązanie to powstaje. Tym samym zobowiązanie powyższe nie istniało przed 1 stycznia 1999 r. i nie mogło podlegać przepisom art. 51 ustawy o samorządzie województwa.
Konkludując organ uznał, że Prezydent [...] prawidłowo zobowiązał do wypłaty ustalonego odszkodowania Zarząd Województwa [...].
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Województwo [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzuciło zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 132 ust. 5 w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, wbrew jednoznacznej dyspozycji przepisu art. 132 ust. 5 ugn, iż organem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia jest Zarząd Województwa [...], kiedy prawidłowa wykładnia przepisów prowadzi do wniosku, iż zobowiązanym z tego tytułu jest Prezydent [...], jako organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie;
- art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w związku z art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez uznanie, iż Województwo stało się zobowiązane do zapłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, pomimo iż wywłaszczona nieruchomość została mu przekazana nieodpłatnie w celu realizacji zadań województwa;
- art. 51 ust. 1 i ust. 3 ustawy o samorządzie województwa poprzez uznanie, iż roszczenie o zapłatę odszkodowania za wywłaszczenie nie stanowi zobowiązania, o którym mowa w art. 51 ust. 3 tej ustawy, a zatem podlega przeniesieniu na Województwo wraz z przekazywaną nieruchomością.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Sąd podzielił zarzuty skargi i argumenty w niej podniesione uznając, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] - w zakresie w jakim zobowiązują do wypłaty ustalonego odszkodowania Zarząd Województwa [...] - zostały wydane z naruszeniem prawa, w tym przede wszystkim art. 132 ust. 5 w zw. z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.) – dalej "ugn" oraz art. 49 ust. 1 i ust 3 i art. 51 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. Nr 91 poz. 576 ze zm.).
Zgodnie z ww. 132 ust. 5 ugn. do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości, o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6 i 8, starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. Zgodnie zaś z art. 215 ugn przepisy tej ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio - a nie wprost - do odszkodowań wynikających z roszczeń dekretowych.
W sprawie niniejszej nie ma żadnych wątpliwości, że przedmiotem ustalenia odszkodowania była nieruchomość objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – dalej dekret warszawski. Bezsporne jest również, iż na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14 poz. 130) stała się ona własnością Skarbu Państwa. Zatem przejęcie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na mocy dekretu warszawskiego na rzecz Skarbu Państwa.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] - na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w związku z art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (nie zaś na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - jak błędnie wskazał organ I instancji) - przekazał przedmiotową nieruchomość, stanowiącą część drogi wojewódzkiej nr [...], oznaczoną w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] - służącą realizacji zadań województwa - na własność Województwu [...].
W uzasadnieniu podniósł, iż przekazanie województwu mienia następuje na podstawie decyzji wojewody wydawanej z urzędu, nabycie mienia jest nieodpłatne i następuje z dniem, w którym decyzja o jego przekazaniu stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi również podstawę do wpisu w księdze wieczystej.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, które w sposób odmienny regulują sprawy związane z nabywaniem mienia przez województwa i które mają charakter norm szczególnych w stosunku do norm generalnych.
Należy podkreślić, że zgodnie z art. 51 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, nabycie przekazywanego mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych następuje wraz z obciążeniami, które powinny być ujawnione w decyzji o przekazaniu.
Zaś z art. 51 ust. 3 ww. ustawy wynika, iż przepisów ust. 1 nie stosuje się do zobowiązań Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych, wynikających z działalności organów i instytucji władających przekazywanym mieniem, powstałych przed dniem jego przejęcia przez województwo.
Zatem odpowiedzialność województwa - w związku z nabyciem przekazywanego mienia - jest wyłączona, co do obciążających nieruchomość zobowiązań odszkodowawczych Skarbu Państwa i państwowych jednostek organizacyjnych, wobec dawnych właścicieli lub ich następców prawnych, z uwagi na działalność tych jednostek przed dniem przekazania mienia na własność województwa
W niniejszej sprawie zobowiązanie do zaspokojenia roszczeń dekretowych w postaci wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość [...]położoną przy [...], powstało przed dniem przejęcia tej nieruchomości przez Województwo [...] Roszczenia dekretowe wynikają bowiem z przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, a wcześniej z ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127 ze zm.).
Błędne jest zatem stanowisko Wojewody [...], że źródłem zobowiązania polegającego na wypłacie odszkodowania na podstawie art. 215 ugn jest ostateczna decyzja administracyjna. Źródłem zobowiązania są bowiem roszczenia, które istniały przed dniem przekazania nieruchomości Województwu [...].
Wobec powyższego zobowiązanie do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 ugn stanowi zobowiązanie, o którym mowa w art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa i w związku z tym jest wyłączona odpowiedzialność województwa do zapłaty tego odszkodowania.
Należy podkreślić, iż wierzytelność o zapłatę odszkodowania za nieruchomość przejętą dekretem warszawskim nie ma charakteru obciążającego nieruchomość, nie podlega obowiązkowemu wpisowi do księgi wieczystej, zaś roszczenie o zapłatę nie jest skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, gdyż obowiązek zapłaty odszkodowania nie przechodzi na nabywcę własności takiej nieruchomości.
Biorąc pod uwagę treść powyższych przepisów uznać należy, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania - wynikającego z roszczenia dekretowego - za nieruchomość położoną w [...] przy [...] jest Prezydent [...] występujący w roli starosty a nie obecny jej właściciel tj. Województwo [...].
Ponadto - wbrew stanowisku organów administracji orzekających w sprawie - dla ustalenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania, bez znaczenia pozostaje okoliczność, kto obecnie jest właścicielem przejętej mocą dekretu warszawskiego nieruchomości. Znaczenie ma jedynie fakt, iż nieruchomość została wywłaszczona i że jej przejęcie nastąpiło na rzecz skarbu Państwa. Natomiast dalsze jej losy, w tym obrót czy to na skutek przekazania innym jednostkom samorządu terytorialnego czy też na skutek sprzedaży innym podmiotom bądź osobom fizycznym, pozostają bez wpływu na powstałe zobowiązanie oraz na podmiot obowiązany do zaspokojenia powstałego roszczenia dekretowego.
Ponadto przekazanie województwu - na podstawie art. 49 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie województwa - mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa jest nieodpłatne.
Nieodpłatność, o której mowa w ww. przepisie, stanowi kolejną przesłankę przemawiającą za uznaniem, iż brak jest podstaw do uznania, aby to województwo miało ponosić koszty związane z wypłatą odszkodowania.
Raz jeszcze podkreślić należy, że nieruchomość położona przy [...], oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...], nie została wywłaszczona na rzecz Województwa [...], lecz została mu przekazana nieodpłatnie w celu realizacji zadań województwa. Wywłaszczenie nastąpiło natomiast na rzecz gminy [...] a następnie przeszła ona na własność Skarbu Państwa. Podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest zatem Prezydent [...].
W związku z powyższym uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji - w zakresie w jakim zobowiązują do wypłaty należnego odszkodowania Zarząd Województwa [...] jako organ obecnego właściciela przedmiotowej nieruchomości - naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło