I SA/Wa 1205/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nabycia własności gruntu zajętego pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.N., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] stwierdzającą nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własności nieruchomości położonej w Z. zajętej pod ulicę [...], stanowiącą działkę nr [...], o powierzchni [...] m2 . Z ustaleń organów administracji wynika, że Prezydent Miasta Z. zwrócił się do Wojewody [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), własności nieruchomości położonej w Z. zajętej pod drogę publiczną - ulicę [...], będącą do dnia 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy Z. Na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę oraz treści wniosku Wojewoda [...] ustalił, że: 1) wnioskowana nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowała sie w granicach pasa drogi publicznej – ul. [...] w Z., 2) ul. [...] w ww. dacie stanowiła drogę lokalną miejską nr [...] wymieniona w załączniku nr 2 do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, 3) w dniu 31 grudnia 1998 r. wnioskodawca wykonywał faktyczne władztwo nad przedmiotową nieruchomością, czego dowód stanowi oświadczenie Prezydenta Miasta Z. z 17 kwietnia 2002 r. 4) nieruchomość stanowiła własność J.N., co wynika z treści księgi wieczystej KW nr [...]. W takim stanie faktycznym Wojewoda [...] uznał, że zaistniały przesłanki określone w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i wydał decyzje z dnia 22 marca 2004 r. stwierdzającą nabycie przez Gminę Z. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999r., własności przedmiotowej nieruchomości. O odwołaniu od tej decyzji J.N. zarzuciła brak wyjaśnienia przebiegu drogi lokalnej ulicy [...] według uchwały z 1987 roku i porównania go z usytuowaniem działki nr [...]. Uchwała ta dotyczyła ulicy [...] w jej ówczesnych granicach i zaliczała tę ulice do dróg lokalnych. Tymczasem przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. uzależnia przejęcie własności gruntu zajętego pod drogę gminną. Co do gruntu zajętego pod drogę, stanowiącego działkę skarżącej nie została podjęta uchwała o zaliczeniu tej drogi do dróg gminnych. Skarżąca podniosła również, że błędne jest ustalenie organu, iż Gmina władała nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Fakt, że Gmina weszła w posiadanie części nieruchomości stanowiącej własność skwarzącej, nie oznacza jeszcze, że skarżąca utraciła władztwo nad nieruchomością. Działka nr [...] wydzielona z większej nieruchomości została zajęta przez Gminę Miejska Z. w 1996 roku pod poszerzenie istniejącej już wówczas ulicy [...], przy czym przed przystąpieniem do prac Gmina zwróciła się do skarżącej z oferta zakupu działki. Do dnia 31 grudnia 1998 r. Gmina wypłacała skarżącej odszkodowanie z tytułu niemożności użytkowania gruntu. Tak więc wejście w posiadanie działki przez Gminę Z. nie zasługuje na ochronę prawną. Minister Infrastruktury nie uwzględnił odwołania i decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Przedmiotowa nieruchomość, jak wynika z akt sprawy, była zajęta pod drogę publiczną. Zaliczenie do kategorii dróg publicznych nastąpiło uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] marca 1987 r., zgodnie z która ulica [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich. Natomiast zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. W przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 73, co pozwoliło na stwierdzenie, że Gmina Z. nabyła z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. własność tej nieruchomości. Na decyzję Ministra Infrastruktury J.N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez przyjęcie, ze przepis ten ma zastosowanie w odniesieniu do działki nr [...]. Skarżąca wskazała na brak odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a w szczególności do zarzutu, że nie cała powierzchnia działki jest zajęta pod drogę publiczną, a także co do braku tożsamości przebiegu ulicy [...] według uchwały z 1987 roku z usytuowania oraz powierzchni działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy, a tym samym z naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 ust. 1 kpa. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w myśl którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Użyte w cyt. przepisie określenie "droga publiczna" należy rozumieć w znaczeniu, jakie wynikało z definicji zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. Zgodnie z tą definicją drogą lub pasem drogowym jest wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wyodrębnionym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami, krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. Zasadnicze zatem znaczenie przy wydawaniu decyzji stwierdzającej nabycie własności gruntu zajętego pod drogę publiczną miało dokładne ustalenie i określenie obszaru znajdującego się pod drogą publiczną. W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organy w niniejszej sprawie nie były wystarczające do wydania decyzji. Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej wyrysu z mapy zasadniczej nie wynika w sposób jasny przebieg granicy pasa drogowego ulicy [...] na odcinku obejmującym działkę nr [...]. Nie wskazano na mapie, która z linii stanowi linię rozgraniczającą pas drogowy ulicy [...] oraz w jakiej relacji pozostaje linia rozgraniczająca pas drogowy w stosunku do przedmiotowej działki. Na konieczność przedstawienia takiej mapy zwracał uwagę [...] Urząd Wojewódzki w piśmie z dnia 28 marca 2002 r. nr [...] żądającym uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie zgłoszonego przez Gminę Miejską Z. wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności przedmiotowej działki. Należyte wyjaśnienie tej kwestii było niezbędne zwłaszcza wobec kwestionowania przez skarżącą przebiegu granic gruntu zajętego pod ulicę. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego braku ustalenia obszaru zajętego pod ulicę [...]. Nie ustosunkowano się także do podniesionych przez skarżącą okoliczności wskazujących – w jej ocenie – na brak przesłanki władania gruntem przez Gminę Miejską Z. do dnia 31 grudnia 1998 r., a związanych z płaceniem jej odszkodowania za uniemożliwienie korzystania z gruntu. Należy podkreślić, że przewidziana w art. 73 powołanej ustawy instytucja prawna ma wyjątkowy charakter, polega bowiem na odjęciu własności gruntu dotychczasowemu właścicielowi. Aby zatem mogła znaleźć zastosowanie w konkretnej sytuacji, konieczne jest należyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności od których zależy wydanie prawidłowej decyzji potwierdzającej przejście prawa własności gruntu na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie warunek ten nie został spełniony, co oznacza, że organy orzekające uchybiły przepisom art. 7 i 77 ust. 1 kpa przez niezgromadzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.