I SA/Wa 1205/05
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-21
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie, bez wykazania znaczącego pogorszenia sytuacji materialnej, uzasadnia zmianę wcześniejszego, prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał znaczącego pogorszenia swojej sytuacji materialnej od czasu prawomocnego oddalenia poprzednich wniosków. Zgodnie z art. 165 PPSA, prawomocne postanowienia mogą być zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, a sam fakt zwolnienia z kosztów w postępowaniu przed sądem powszechnym nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym.Stan faktyczny
W. W. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie dotyczącej opłaty adiacenckiej. Wcześniej jego wnioski były czterokrotnie odrzucane, a postanowienia stały się prawomocne. Skarżący powołał się na swoją trudną sytuację materialną, jednak nie wykazał znaczącego pogorszenia w stosunku do poprzednich wniosków. Sąd rozpatrywał zażalenie na zarządzenie o obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1205/05 o odrzuceniu zażalenia W. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2007 r. , sygn. akt I SA/Wa 1205/05 o odrzuceniu skargi kasacyjnej W. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1206/05 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1205/05 odrzucił zażalenie W. W. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 14 czerwca 2007 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej W. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej.
W związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie Sądu z dnia 31 lipca 2007 r. W. W. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2007 r. odmówiono skarżącemu prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 24 stycznia 2008 r. wezwano W. W. do uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia w kwocie 100 złotych.
Pismem z dnia 4 lutego 2008 r. W. W. wniósł zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącej Wydziału i wystąpił ponownie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzupełnieniu braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w dniu 18 lutego 2008 r. skarżący złożył go na urzędowym formularzu (druku PPF). Powyższy wniosek jest kolejnym złożonym w niniejszej sprawie przez W. W. wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia: 29 grudnia 2005 r., 11 grudnia 2006 r., 31 lipca 2007 r. oraz wspomnianym wyżej postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r. czterokrotnie odmawiał przyznania skarżącemu w przedmiotowej sprawie prawa pomocy w powyższym zakresie. Postanowienia te wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wnoszonych przez stronę zażaleń stały się prawomocne (post. NSA z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt. I OZ 108/06, z dnia 26 stycznia 2007 r. sygn. akt I OZ 29/07, z dnia 20 września 2007 r. sygn. akt I OZ 665/07 oraz postanowienie z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt I OZ 999/07).
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartym w obecnie złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że W. W. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i pełnoletnim synem. Źródłem utrzymania rodziny jest – jak podaje wnioskodawca - jego renta w wysokości ok. 500 złotych, emerytura żony w wysokości ok. 490 złotych oraz renta socjalna syna w wysokości ok. 420 złotych. Jedyny posiadany majątek wnioskodawcy stanowi mieszkanie o pow. 30 m² oraz ugorująca nieruchomość rolna o powierzchni 0,96 ha przeliczeniowego. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy W. W. powołał się podobnie jak w uprzednio składanych wnioskach na złą sytuację materialną, finansową, gospodarczą i zdrowotną swoją oraz członków rodziny. Podkreślił, że uzyskiwane dochody w całości przeznaczane są na zakup żywności, leków, opłacenie mediów, światła, zakup węgla i dzieży. Po opłaceniu wszystkich w.w. zobowiązań nie pozostają mu żadne środki finansowe na opłacenie adwokata z wyboru.
Na potwierdzenie zasadności swojego wniosku skarżący przedłożył kopię postanowienia Sądu Okręgowego w Siedlcach z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt V Cz 571/07 zwalniającego go od kosztów sądowych i ustanawiającego dla niego adwokata w sprawie prowadzonej z powództwa W. W.
W tym stanie sprawy stwierdzono co następuje.
Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Może być ono przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 powołanej ustawy). Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 1 -2 tej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanego przepisu art. 246 § 1 wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Należy podkreślić, że w sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany (co miało miejsce w niniejszej sprawie czterokrotnie), zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. Przepisy powołanej ustawy dopuszczają bowiem możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w danej sprawie, jednakże dla zmiany stanowiska Sądu, konieczna jest zmiana okoliczności, na podstawie których odmówiono uprzednio przyznania wnioskodawcy przedmiotowego prawa. Stosownie bowiem do art. 165 powołanej ustawy prawomocne postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a taki charakter ma rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy), mogą być zmieniane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy.
W przedmiotowej sprawie W. W., składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie powołał się na żadne nowe okoliczności istotne dla zmiany oceny jego sytuacji materialnej, tj. nie wykazał, iż uległa ona znacznemu pogorszeniu. Uzasadnienie wniosku jak i dane dotyczące dochodów skarżącego i jego rodziny nie uległy zmianie in minus w stosunku do danych, w oparciu o które Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podjął w dniu 28 listopada 2007 r. rozstrzygnięcie odmawiające przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W tym stanie sprawy, z uwagi na to, że okoliczności powołane przez skarżącego stanowiły już przedmiot oceny Sądu, brak jest przesłanek do zmiany zajętego uprzednio stanowiska i przyznania obecnie wnioskodawcy prawa pomocy.
Zważyć przy tym należy, iż fakt zwolnieni skarżącego z kosztów sadowych i ustanowienie dla niego adwokata w postępowaniu przed sądem powszechnym nie stanowi okoliczności uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w niniejszym postępowaniu.
W tej sytuacji na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło