I SA/Wa 1207/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 735/09 oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. C. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 6 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 735/09. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej we wsi D. gmina [...] o powierzchni [...] m² stanowiącej własność spadkobierców L.D. Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania sądowego C. W. wskazała art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W uzasadnieniu skargi podniesiono, że po ogłoszeniu wyroku z dnia 6 stycznia 2010 r. skarżąca otrzymała od Prezydenta Miasta L. pismo z dnia [...] marca 2011 r., z którego wynika, że organ ten na podstawie dokumentacji geodezyjno-prawnej ustalił, iż wywłaszczona nieruchomość wchodziła w skład tabeli likwidacyjnej wsi D. nr 28/26, a spadkobiercy L. D. tj. E. D., C. D., R. D. i S. D. byli jedynie posiadaczami działki wywłaszczonej decyzją Prezydium WRN w L. z dnia [...] listopada 1954 r. Natomiast z treści powyższej decyzji wynika, że powyższe osoby były właścicielami wywłaszczonej działki. Z tego skarżąca wywiodła, iż nie mogła być wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. z 1952 r., Nr 4, poz. 31), który jej zdaniem regulował tylko wywłaszczenie właścicieli. Dekret ten stanowił podstawę prawną decyzji z dnia [...] listopada 1954 r. Powyższych ustaleń organu (tj. że była tylko posiadaczką, a nie właścicielką) skarżąca nie znała w trakcie trwania postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 6 stycznia 2010 r. Zdaniem skarżącej orzeczenie Prezydium WRN w L. z dnia [...] listopada 1954 r. jest wydane z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca podniosła również, iż uzyskała wiedzę, że Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego nie były wykonawcami narodowych planów gospodarczych, dlatego nie można było na ich rzecz dokonywać wywłaszczeń na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., a ponieważ orzeczeniem z dnia [...] listopada 1954 r. dokonano wywłaszczenia na rzecz Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w L. to zdaniem skarżącej orzeczenie to było także z tego powodu wydane z rażącym naruszeniem prawa. Powyższe zdaniem skarżącej uzasadnia wznowienie postępowania sądowego i zmianę wyroku Sądu z dnia 6 stycznia 2010 r. poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w ustawowym terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie ma jednak usprawiedliwionych podstaw. Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. posługuje się terminie "późniejsze wykrycie" okoliczności faktycznych lub środków dowodowych. Sens takiego sformułowania oznacza, że termin ten może odnosić się jedynie do takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały już wcześniej. Sformułowanie, jakiego użył ustawodawca, wyraźnie też wskazuje na to, o jaki moment tego istnienia w czasie chodzi w tym przepisie. A mianowicie, muszą to być okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące w poprzednim postępowaniu. Skoro bowiem przepis wiąże skutki procesowe z tym, czy strona mogła skorzystać, czy też nie mogła skorzystać z okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w poprzednim postępowaniu, to rozstrzygnięcie o tej mozliw9ości musi zakładać istnienie tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w poprzednim postępowaniu. Rozważając kwestie objęte hipotezą art. 273 § 2 p.p.s.a. należy pamiętać o istocie wznowienia postępowania jako swoistej instytucji procesowej. Wznowienie postępowania z przyczyn restytucyjnych zmierza do umożliwienia ponownego postępowania ze względu na to, że prawomocne orzeczenie Sądu jest niezasadne z punktu widzenia materiału faktycznego i dowodowego, który istniał już w poprzednim postępowaniu. Instytucja wznowienia postępowania unormowana w art. 273 § 2 p.p.s.a. ma na celu zapewnienie pod warunkiem spełnienie się pozostałych przesłanek możliwości ponownego rozstrzygnięcia sprawy w uwzględnieniem okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które już istniały w chwili orzekania przez Sąd, ale z których strona nie mogła skorzystać. Przesłanka, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczy zatem takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które: 1. istniały w poprzednim postępowaniu, tj. istniały przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, której dotyczy wniosek o wznowienie, 2. zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania, 3. mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi lub środkami dowodowymi a treścią prawomocnego orzeczenia Sądu, 4. strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych skorzystać w poprzednim postępowaniu, a więc nie były one znane stronie. Wymogi określone w art. 273 § p.p.s.a. musza być spełnione łącznie. To zaś oznacza, że środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania w rozumieniu art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153m, poz. 1270 ze zm.). Pogląd taki utrwalony jest zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 3 września 2004 r., OSK 446/04 (ONSAiWSA 2005/1/13; wyrok z dnia 5 maja 2005 r., OSK 1345/04, LEX nr 168046; wyrok z dnia 19 kwietnia 2005 r., GSK 1242/04, LEX nr 176988) jak i w doktrynie (por. A. Kabat (w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II). Podobny pogląd prezentuje Sąd Najwyższy na gruncie art. 403 § 2 k.p.c. odpowiednik art. 273 § 2 p.p.s.a. w postępowaniu cywilnym (por. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969/12/208; postanowienie Sądy Najwyższego z dnia 15 maja 1968 r. ICO 1/68, OSNC 1969/2/36; orzeczenie z dnia 11 lipca 1959 r. III CO 13/59, OSN 1960, poz. 82; orzeczenie C. III 93/39, zamieszczone w opracowaniu J. J. Litauera i W. Święcickiego: Kodeks postępowania cywilnego 1947 r., s. 231). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd zauważa, iż z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika jednoznacznie, że pismo Prezydenta Miasta L., stwierdzające, że skarżąca nie była właścicielką, lecz tylko posiadaczem wywłaszczonej nieruchomości zostało sporządzone w dniu [...] marca 2011 r., a więc ponad rok od wydania wyroku przez WSA w Warszawie, Jeżeli dokument jako środek dowodowy powstał po wydaniu orzeczenia przez sąd administracyjny (a taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie) to nie może on stanowić podstawy wznowienia postępowania sądowego przewidzianej w art. 273 § 2 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do treści wyżej powołanego pisma, należy zwrócić uwagę, iż nie można z niego w sposób bezsporny wywieść, iż skarżąca nie jest następcą prawnym dawnego właściciela nieruchomości, a tylko jej posiadaczem. Prezydent Miasta L. stwierdza w nim jedynie, iż nie posiada dokumentów świadczących o posiadaniu przez poprzedników prawnych skarżącej tytułu prawnego do spornej nieruchomości, dlatego uznał że niezbędne jest ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości jej właściciela. W piśmie tym nie podano jednak źródła informacji w oparciu o który dokonano tych ustaleń. Zatem bezsporne wyjaśnienie powyższych okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy jest możliwe i niezbędne, ale można tego dokonać dopiero po wznowieniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Natomiast okoliczności te nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego. Należy zauważyć, że Sąd w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 6 stycznia 2010 r. badał w oparciu o zebrany w sprawie materiał dokumentacyjny jedynie to, czy organy wydając decyzję w postępowaniu nadzorczym nie naruszyły prawa i to w stopniu rażącym, uznając, że decyzje te były prawidłowe tj. zgodne z prawem i dlatego skargę na nie oddalił. Sąd zwraca przy tym uwagę, że okoliczności na które wskazuje pismo Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2011 r. nie były podnoszone przez żadną ze stron postępowania zarówno w postępowaniu przed organami jak i Sądem dlatego nie miały wpływu na ocenę decyzji kontrolowanych przez Sąd, które to postępowanie zakończyło się wyrokiem z dnia 6 stycznia 2010 r. W tak ustalonych okolicznościach sprawy Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania sądowego nie spełnia przesłanek z art. 273 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.