I SA/Wa 1208/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim - Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości i ustaleniu odszkodowania oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004r. Nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] grudnia 1988r. Nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia i ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w C. przy ul. [...], oznaczoną na mapie geodezyjnej Nr [...] jako działka Nr [...], o łącznej powierzchni [...] ha i orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] grudnia 1988r., której legalność została już oceniona decyzją ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999r. nr [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska organ stwierdził, że decyzją Geodety Miejskiego - Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami w C. z dnia [...] grudnia 1988r. Nr [...] wywłaszczono opisaną na wstępie nieruchomość i ustalono za nią odszkodowanie. Pismem z dnia 30 stycznia 2004 r. M. P., jedna z byłych współwłaścicielek ww. nieruchomości, wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, jako podstawę wskazując art. 156 § 1 pkt 2,5 i 6 Kpa. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w powyższej sprawie z uwagi na "tożsamość złożonego przez M. P. wniosku, z wnioskiem rozstrzygniętym już decyzją ostateczną. Rozpatrując sprawę na skutek odwołania wnioskodawczyni organ odwoławczy zauważył, iż zgodnie z art. 105 § 1 Kpa. organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, np. gdy brak było przedmiotu postępowania. Tymczasem skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności istniejącej w obiegu prawnym decyzji z dnia [...] grudnia 1988r. Ponadto stwierdzono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji toczyło się już poprzednio z wniosku W. T. (siostry M. P.) i zakończyło się decyzją ostateczną Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996r. Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami. Następnie ww. decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1999r. została zaskarżona przez W. T. i M. P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to Sąd wyrokiem z dnia 27 lutego 2001 r. sygn. akt I SA 2270/99 oddalił skargę. Z uwagi na to, iż wniosek złożony obecnie przez M. P., dotyczył sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a wnioskodawczyni była stroną tamtego postępowania, organ centralny odmówił wszczęcia postępowania - w trybie art. 157 § 3 Kpa, uznając, że skoro postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało już raz przeprowadzone, a jego legalność ocenił Naczelny Sąd Administracyjny, którego wyrok wiązał w sprawie organ administracji, zachodziła sytuacja nie pozwalająca na prowadzenie tego samego postępowania po raz drugi. Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi M. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wnosiła o unieważnienie decyzji Geodety Miejskiego – Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] grudnia 1988 r. W skardze zarzucono organowi nie podanie przyczyn z powodu których odmówiono wiarygodności dowodom wnioskodawczyni, oraz podniesiono również szereg zastrzeżeń merytorycznych do wspomnianej decyzji wywłaszczeniowej w tym m. in. okoliczność, iż współwłasność wywłaszczonej nieruchomości uniemożliwiała jej wywłaszczenie przed zniesieniem niepodzielności. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznych decyzji administracyjnych i w związku z tym nie rozpoznaje sprawy w jej aspekcie merytorycznym a jedynie – jak wspomniano – ocenia wydany akt pod względem jego legalności. W związku z powyższym rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione przez skarżącą w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie bezspornie dowodzi, że decyzja Geodety Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1988 r. była już przedmiotem postępowań nadzwyczajnych, w tym także postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. W postępowaniu tym brała udział jako strona m. in. M. P., która zresztą była również autorką skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję zapadłą w owym postępowaniu nadzorczym. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1988 r. zakończyło się decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z 1999 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności w/w decyzji a skarga na decyzję wydaną w trybie nadzwyczajnym została prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalona. Zgodnie z procedurą administracyjną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) nie jest dopuszczalne orzekanie przez organy dwukrotnie w tej samej sprawie. Wydana bowiem w tego rodzaju postępowaniu decyzja administracyjna była by nieważna. Dopóki zatem pozostaje w obrocie prawnym ostateczna decyzja omawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Geodety Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1988 r. dopóty nie ma możliwości prawnych prowadzenia jeszcze raz postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 1988 r. Rozpatrując powyższą sprawę Sąd wziął także – z urzędu – pod uwagę okoliczność, że w niniejszej sprawie nie brała udziału siostra M. P. – W. T. będąca stroną w prowadzonym poprzednio postępowaniu nadzorczym. Fakt ten jednak nie wpływał ujemnie na legalność wydanych w niniejszym postępowaniu decyzji. Zgodnie z poglądem wyrażonym w doktrynie nie ma podstaw do włączania w ocenę tożsamości sprawy udziału w postępowaniu podmiotów na prawach strony, albowiem nie są one adresatami decyzji administracyjnych i nie ich praw oraz obowiązków ono dotyczyło (vide: Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, wyd. C. H. Beck Warszawa 2002 r. str. 716). Natomiast Sąd z urzędu zauważył, że zaskarżona decyzja nie była prawidłową z punktu widzenia czysto proceduralnego. M. P. posiadała bowiem interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do udziału w postępowaniu nadzorczym w stosunku do postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 1988 r., którego była stroną. W związku z tym brak było podstaw do odmawiania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Postępowanie wszczęte na skutek wniosku skarżącej winno natomiast ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe w trybie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., co uczynił organ I instancji. Postępowanie staje się bowiem bezprzedmiotowe, gdy niemożliwe jest zrealizowanie celu, jaki organ administracji państwowej ma na względzie przy jego prowadzeniu. W niniejszym przypadku nie było możliwym prowadzenie objętego wnioskiem postępowania i rozstrzygania w nim merytorycznie ze względu na okoliczność, iż takie samo postępowanie zostało już poprzednio przeprowadzone a wydana w nim decyzja rozstrzygała co do istoty sprawę i była ostateczną. Powyższa jednak proceduralna wadliwość zaskarżonej decyzji - w ocenie Sądu - pozostawał jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż – podobnie jak w wypadku umorzenia postępowania – uniemożliwia prowadzenie postępowania i wydanie w nim decyzji merytorycznej a z punktu widzenia skarżącej była w zasadzie obojętną. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.