I SA/Wa 1209/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia - zawiesić postępowanie sądowe - W dniu [...] lutego 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję znak: [...], którą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...]. Skargę na ww. rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. W. Wobec ustalenia przez Sąd, że M. G. nie żyje, zobowiązano pełnomocnika skarżącej do nadesłania informacji o następcach prawnych M. G., względnie o wyjaśnienie statusu prawnego M. G. Jednocześnie zwrócono się do organu o nadesłanie informacji w powyższym zakresie. Pismem z dnia 21 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej wskazała, że do grona następców prawnych M. G. należą jej mąż M. G. oraz dzieci: R. G., T. G., A. G. oraz S. G., których adresem do doręczeń jest [...], [...]. Pismem z dnia 18 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał M. G. oraz pełnomocnika skarżącej do nadesłania dokumentów potwierdzających następstwo prawne ww. osób po zmarłej M. G. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pełnomocnik skarżącej poinformowała Sąd, iż po M. G. nie było i nie jest prowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, nie sporządzono również aktu poświadczenia dziedziczenia. Następnie na podstawie odpisu zupełnego aktu zgonu M. G. Sąd ustalił, że ww. zmarła w dniu [...] lutego 2012 r. W toku postępowania Sąd powziął również informację o śmierci innego uczestnika postępowania, tj. T. N. W oparciu o odpis zupełny aktu zgonu T. N. Sąd ustalił, że zmarła ona w dniu [...] kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 15 lipca 2015 r. Sąd zwrócił się do pełnomocnika skarżącej oraz do uczestników postępowania czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe, lub czy strony dysponują zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia po zmarłej M. G., jak i po zmarłej T. N. W odpowiedzi na ww. pismo pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że postępowanie po M. G. nie zostało przeprowadzone i że spadkobiercy po wyżej wymienionej nie podejmują żadnych czynności zmierzających do uregulowania stanu prawnego po zmarłej M. G. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej poinformowała Sąd, że T. N. przed śmiercią prawdopodobnie przebywała na terenie gminy [...], dokąd zabrały ją córki i że posiadane nieruchomości miała najprawdopodobniej przekazać na rzecz wnuka, jednakże dane z ksiąg wieczystych wskazują, że prawo własności nieruchomości w dalszym ciągu uregulowane jest na rzecz T. N. Pełnomocnik skarżącej oświadczyła także, że nie posiada bliższych danych co do miejsca zamieszkania córek zmarłej, ich danych osobowych, czy też danych kontaktowych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącej w imieniu swojej mocodawczyni wniosła o przeprowadzenie postępowania bez następców prawnych zmarłych uczestników oraz w ogóle z wyłączeniem innych osób poza spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości przejętej na cele reformy rolnej oraz właściwych organów. W uzasadnieniu ww. wniosku wskazano, że udział wszystkich aktualnych właścicieli i użytkowników wieczystych znacjonalizowanej nieruchomości w postępowaniu administracyjnym oraz obecnie na etapie postępowania sądowo – administracyjnego nie jest konieczny, albowiem pomimo przysługiwania takim osobom prawnorzeczowych tytułów do nieruchomości, nie posiadają oni interesu prawnego w rozstrzygnięciu, jakie ma zapaść. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Jednocześnie w myśl § 3 ww. przepisu nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Zawieszenie o jakim mowa w art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ma charakter obligatoryjny, albowiem wiąże się bezpośrednio z prawem strony do sądu, chyba, że zachodzą przesłanki określone w § 3, a zatem prawo strony do sądu wynika z jej praw niezbywalnych. W niniejszej sprawie, co wynika wprost z odpisów aktu zgonu, nastąpiła śmierć uczestników postępowania – M. G. i T. N. Interes prawny ww. uczestniczek w niniejszym postępowaniu wynikał z faktu, iż władały one wraz z L. K., Z. S., G. P., M. P. i M. G. nieruchomościami stanowiącymi działki nr ew. [...] i [...], położone w woj. [...], powiat [...], obręb [...]. Z elektronicznych ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości obejmujących ww. działki (odpowiednio KW [...] i KW [...]) nie wynika, aby ww. osoby były właścicielami przedmiotowych nieruchomości gruntowych. W księgach wieczystych brak jest bowiem wpisów dotyczących właścicieli ww. nieruchomości gruntowych. Natomiast w księgach tych znajdują się wpisy wskazujące na właścicieli wyodrębnionych lokali w budynkach, jakie znajdują się na przedmiotowych nieruchomościach. Jednocześnie na uwagę zasługuje, iż w ramach prowadzonego postępowania sądowego kontroli sądowej podlega decyzja nadzorcza wydana przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1948 r., którym utrzymano w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] września 1948 r. uznające, iż nieruchomość ziemska p.n. [...], położona w [...], gm. [...], stanowiąca b. własność A. i E. P. podlega pod działanie przepisów art. 2 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Na uwagę zasługuje, iż ww. dawną nieruchomość ziemską p.n. [...] w chwili obecnej stanowią grunty znajdujące się w obrębie [...]. Jak wynika z dokumentacji geodezyjno – prawnej nieruchomości ziemskiej pod nazwą [...], sporządzonej na potrzeby postępowania w niniejszej sprawie przez uprawnionego geodetę W. K., dawny [...] należący przed nacjonalizacją do A. i E. P. stanowią aktualnie działki o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] a władającymi przedmiotowymi nieruchomościami zgodnie z ww. opracowaniem są: w odniesieniu do działek nr ew. [...], [...], [...] i [...] – Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa [...]; w odniesieniu do działki nr ew. [...] – Gmina [...]; w odniesieniu do działki nr ew. [...] – Z. S.; w odniesieniu do działek nr ew. [...] i [...] – L. K., T. N., Z. S., G. P., M. P., następcy prawni M. G. i M. G.; w odniesieniu do działki nr ew. [...] – G. i M. P.; w odniesieniu do działki nr ew. [...] – Skarb Państwa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Biorąc pod uwagę, iż celem postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia uznającego, iż określona nieruchomość ziemska podlegała pod działanie przepisów art. 2 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej jest uzyskanie rozstrzygnięcia stwierdzającego, że dana nieruchomości nie podlegała pod działanie ww. dekretu, wyjaśnić należy że ustalenie takiej okoliczności (tj. że nieruchomość nie podlegała pod działanie dekretu) skutkowałoby możliwością podjęcia dalszych działań prawnych w celu odzyskania nieruchomości w naturze bądź w celu uzyskania odszkodowania. Tym samym osoby władające obecnie nieruchomościami, które stanowią dawną nieruchomość ziemską p.n. [...] mają interes prawny w niniejszym postępowaniu. W szczególności interes ten jest uzasadniony tym, iż w przypadku ewentualnego stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] listopada 1948 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] września 1948 r., następcy prawni A. i E. P., którymi obecnie są B. W. i W. P. mogliby w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, powództwa o wydanie nieruchomości, czy powództwa o ustalenie prawa żądać od wszystkich osób aktualnie władających nieruchomością stanowiącą dawny [...] zwrotu przedmiotowej nieruchomości w naturze. Tym samym nie sposób uznać, że podmioty władające aktualnie działkami o nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] nie posiadają interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy. Okoliczność, iż niektóre z osób posiadających status strony w niniejszym postępowaniu zdają się nie być zainteresowane jej wynikiem nie może przesądzać o braku ich interesu prawnego w przedmiotowej sprawie, tym bardziej, że brak zainteresowania sprawą może wynikać z nieświadomości skutków, jakie mogłoby pociągać ewentualne ostateczne rozstrzygnięcie o uznaniu, że nieruchomości stanowiące przedmiot postepowania nie podlegały pod działanie przepisów art. 2 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż następcy prawni M. G. i T. N. powinni mieć zapewniony udział w niniejszym postępowaniu w charakterze strony. Nawet jeśli następcy Ci nie władają przedmiotową nieruchomością (w tym nie zamieszkują na niej) to zauważyć należy, że z elektronicznych ksiąg wieczystych nieruchomości w powiązaniu z wypisem uproszczonym z rejestru gruntów, dołączonym do opracowania geodezyjno – prawnego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, wynika, że zmarłym M. G. i T. N. przysługiwały udziały w wyodrębnionych lokalach znajdujących się w budynkach, zlokalizowanych na działce nr ew. [...] i [...], które to udziały przeszły obecnie na ich następców prawnych. Ponadto wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie występuje sytuacja, w której przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Powyższe oznacza, iż w sprawie została spełniona przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego do dnia zgłoszenia się lub wskazania spadkobierców po M. G. i T. N. albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 oraz art. 131 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.