I SA/Wa 1209/17
PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-23
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Justyna Wtulich – Gruszczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, utrzymujący się z prac dorywczych i ponoszący koszty alimentów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał trudną sytuację materialną, uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jednocześnie, ze względu na ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów stało się zbędne, co skutkowało umorzeniem postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia wychowawczego. Z oświadczenia majątkowego wynikało, że wnioskodawca utrzymuje się z prac dorywczych, zawiesił działalność gospodarczą i ponosi koszty alimentów na córkę. Korzysta z pomieszczenia i sprzętów domowych byłej żony, która ponosi większość opłat.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia : I. przyznać M. G. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął
formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Z nadesłanego oświadczenia o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach wynika, że wnioskodawca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie ma aktualnie żadnego źródła dochodów ani oszczędności, nie korzysta także z pomocy innych osób i instytucji.
Wyjaśnił, że w sezonie letnim prowadzi działalność gospodarczą z której w bieżącym roku nie zarobił żadnych pieniędzy, a obecnie działalność ta jest zawieszona, na potwierdzenie czego dołączył wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wnioskodawca nadesłał także kserokopię deklaracji VAT- 7K za 3 kwartał 2017 r., z której wynika, że nie osiągnął żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Oświadczył, że jedyny dochód w granicach około [...] zł uzyskuje z prac dorywczych u miejscowych gospodarzy, który przeznacza na alimenty dla córki, pomoc finansową studiującemu synowi oraz skromne utrzymanie. Wnioskodawca oznajmił, że nie posiada żadnych ruchomości ani nieruchomości, które mógłby spieniężyć, jak również oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, czy przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 5.000 zł. Podał, że ma dwoje dzieci : studiującego syna, na potwierdzenie czego dołączył decyzję Politechniki [...] o przyjęciu syna na I rok studiów w roku akademickim 2017/2018 oraz córkę w wieku [...] lat. Jako stałe zobowiązanie miesięczne wnioskodawca podał alimenty na córkę w wysokości [...] zł. Wnioskodawca dołączył wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] listopada 2015 r. sygn. akt [...] C [...] rozwiązujący przez rozwód małżeństwo.
Z zaskarżonej do Sądu decyzji wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, zajmuje jedno pomieszczenie w budynku, który jest własnością żony, korzysta z kuchni i łazienki oraz jej sprzętu gospodarstwa domowego. Wszystkie opłaty za media, budynek i opłaty gruntowe ponosi była żona oraz matka wnioskodawcy. Codzienne zakupy żywności oraz środków chemicznych robi była żona i ona je finansuje.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy utrzymującego się jedynie z niewielkiego dochodu uzyskiwanego z tytułu wykonywanych prac dorywczych jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie wniosku wnioskodawcy
o zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło