I SA/Wa 121/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) NSA Marek Stojanowski Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę. I SA/Wa 121/05 U z a s a d n i e n i e Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [....] grudnia 2002 r., [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., [...], odmawiającą – po wznowieniu postępowania - uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu B. z dnia [...] stycznia 2002 r., [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia pól górniczych "P." i "H." w M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiony został następujący stan sprawy. Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z [...] stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa pól górniczych "P." i "H.". Z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie wystąpił J. R. podając, że zostały ujawnione nowe fakty, które miały wpływ na treść decyzji Wojewody [...] oraz, że zachodzi przyczyna wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z [...] lipca 2002 r. odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 r. uznając, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż nie wykazano żadnych fałszywych dowodów, ani nowych okoliczności, o których mówi art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast J. R. podniósł m.in., że na podstawie zarządzenia Ministra Gospodarki z dnia [...] listopada 1946 r. wszczęto postępowanie w sprawie przejęcia pól górniczych "P." i "H." na mocy ustawy nacjonalizacyjnej i postępowanie to nie zostało zakończone. Uzasadniając decyzję o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w decyzji z [...] grudnia 2002 r. wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, która zapadła w postępowaniu dotkniętym jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącego postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na podstawie których zostały ustalone istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe. Z akt sprawy nie wynika, aby podstawę ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych stanowiły jakiekolwiek fałszywe dowody. Przez "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy rozumieć okoliczności faktyczne lub dowody nowo ujawnione, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, istniejące w dniu orzekania, których nie znał organ ani strona. Wszczęcie postępowania nacjonalizacyjnego nie ma znaczenia prawnego dla sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., skoro przyczyną odmowy wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego była niedopuszczalność jego prowadzenia z wniosku innych podmiotów, niż wymienione w art. 115 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami lub z urzędu. Sprawa nabycia pól górniczych "P." i "H." pozostaje w sferze cywilnoprawnej należącej do właściwości sądu powszechnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. R. podniósł, że proces wywłaszczenia w stosunku do pól górniczych "P." i "H." został wszczęty i trwa nadal. Wobec tego wniosek o uregulowanie stanu prawnego wymienionych pól przez zastosowanie art. 8 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze jest zasadny. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga nie mogła być uwzględniona. Wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja, czyli kontrola prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo zatem samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, jako prowadzonego "w sprawie wznowienia postępowania", istnieje ścisły związek między tym postępowaniem a wcześniejszym postępowaniem zwykłym zakończonym decyzją ostateczną. Jak to wskazano w wyroku NSA z dnia 9 czerwca 1992 r. SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną (ONSA 1993 Nr 4 poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym oraz, w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej, doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. Treść skargi świadczy o tym, że jej autor nie dostrzega odrębności postępowania wznowieniowego od postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 2002 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty B. z [...] stycznia 2002 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wywłaszczenia. Należy zatem wyjaśnić, że przy rozstrzyganiu kwestii, czy w niniejszej sprawie, zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, może być uchylona decyzja wydana w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. ograniczyć się trzeba wyłącznie do zbadania, czy w sprawie tej występują wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 145 k.p.a. Jeżeli zaś strona oparła wniosek o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., to pytaniem, na które należało odpowiedzieć, była kwestia, czy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz, czy wyszły na jaw istotne nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, aby decyzje wydane w postępowaniu zwykłym oparte były o ustalenia, które następnie okazały się fałszywe. Okoliczność faktyczna to okoliczność dotycząca stanu faktycznego sprawy, a zatem zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa ani tym bardziej od wykładni prawa. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. ustalenie faktów następuje przed zastosowaniem prawa. Jednakże w rozpatrywanej sprawie skarżący nie kwestionuje stanu faktycznego ustalonego przez organy. Spór dotyczy prawa, a nie faktów. Tymczasem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. pozwala uchylić wydaną decyzję jedynie w wypadku, gdy ustalone fakty stały się wątpliwe. Ponieważ organy prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie ma podstaw do uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).