I SA/Wa 121/18

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich – Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zwrotu z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia : I. przyznać J. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielne prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest zasiłek stały otrzymywany z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności, wierzytelności, czy przedmiotów wartościowych. Jako stałe zobowiązania i wydatki wnioskodawca podał alimenty w wysokości [...] zł, zakup butli gazowej w wysokości [...] zł, opłaty za energię elektryczną w wysokości [...] zł, telefon w wysokość [...] zł, koszty związane z dojazdem do lekarza i zakupem leków w wysokości [...] zł oraz z zakupem opału w wysokości [...] zł rocznie, czyli [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wymienił załączniki przedstawiające jego sytuację zdrowotną i materialną w postaci : kserokopii dowodu zapłaty za alimenty, karty informacyjnej ze szpitala o przebytej operacji, decyzji o zasiłku chorobowym, decyzji o rencie chorobowej, orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, opinii sądowo – lekarskiej biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy z dnia [...] listopada 2015 r., zaświadczeń lekarskich o stanie zdrowia, decyzji o przyznaniu zasiłku z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, zaświadczenia o wysokości zadłużenia z tytułu płatności alimentów od komornika, decyzji Gminy [...] z [...] września 2017 r., nr [...], historii choroby, karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Wnioskodawca dodał, że stan zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy, a pracodawcy odmawiają zatrudnienia osoby z orzeczoną niepełnosprawnością. Oświadczył, że nie ma możliwości uregulowania zaległych alimentów i nie widzi szans na zmianę swojej sytuacji na lepszą. Z dołączonych do skargi dokumentów wynika, że decyzją Gminy [...] z [...] lipca 2016 r., nr [...] przyznano wnioskodawcy od dnia [...] lipca 2016 r. do dnia [...] lipca 2018 r. zasiłek stały w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Z powyższej decyzji wynika, że wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną, zobowiązaną do płacenia alimentów na rzecz córki. Wnioskodawca posiada orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z którego wynika, że został uznany za osobę niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane do dnia [...] lipca 2018 r. Wnioskodawca jest ubezpieczony w KRUS przy matce jako domownik, na bieżąco opłaca składki. Z zaskarżonej do Sądu decyzji wynika, że wnioskodawca mieszka u matki, gdzie korzysta z urządzeń domowych, ale dom jest bez wygód. W decyzji podano, że wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy na terenie gospodarstwa rolnego matki, wskutek czego miał przeprowadzoną operację [...]. Wskazano, że wnioskodawca posiada zadłużenie alimentacyjne i z tego względu została wszczęta wobec niego egzekucja komornicza. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 t.j.) zwanej dalej "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy jest na tyle trudna, że nie jest on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie ze względu na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne stało się rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249 a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z uwagi na ustawowe zwolnienie wnioskodawcy od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych zbędne jest rozpoznawanie wniosku w tym zakresie. Z tego względu, umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249 a w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.