I SA/Wa 1212/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-02

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Marta Kołtun-Kulik, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpoznania wniosku o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia za działania podejmowane przez ten organ, czy też sprawa ta powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia, ponieważ takie żądania mają charakter cywilnoprawny i podlegają rozstrzygnięciu przez sądy powszechne. W przypadku, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ administracji publicznej ma obowiązek zwrócić takie podanie wnoszącemu, zgodnie z art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej pismo z żądaniem zapłaty odszkodowania, kosztów postępowania i zadośćuczynienia za działania organu. Prezydent zwrócił pismo z uwagi na brak właściwości rzeczowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta, wskazując na cywilnoprawny charakter żądania i właściwość sądów powszechnych. Skarżący złożył skargę na postanowienie Kolegium, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Gabriela Nowak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu pisma oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu pisma w związku z brakiem właściwości rzeczowej. Postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 16 marca 2015 r. J. S. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej [...] pismo datowane na dzień 14 marca 2015 r. w sprawie zapłaty odszkodowania i kosztów postępowania oraz zadośćuczynienia za działania podejmowane przez ten organ w sprawach związanych z przyznawaniem pomocy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] Prezydenta [...] zwrócił wniosek J. S. z uwagi na brak właściwości rzeczowej. J. S. złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest zadowolony z treści rozstrzygnięcia oraz opisał działania organu, które rzekomo wywołały szkodę. W konsekwencji ponowił żądanie zasądzenia na jego rzecz odszkodowania, zadośćuczynienia i kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. W uzasadnieniu wskazało, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, zatem przed wszczęciem postępowania w danej sprawie, obowiązane są ustalić swoją właściwość do jego prowadzenia. Organ wskazał, że ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 115, poz. 728, ze zm.), zwana dalej "ustawą o pomocy społecznej" szczegółowo wylicza jakiego rodzaju potrzeby mogą być sfinansowane przez Państwo. Tym samym, wnioski osoby ubiegającej się o taką pomoc, które zawierają żądania wykraczające poza katalog świadczeń przewidzianych w ustawie nie podlegają rozpoznaniu przez ośrodek pomocy społecznej, gdyż nie jest to podmiot właściwy do przyznania tego typu świadczeń. Ośrodek Pomocy Społecznej [...] nie był właściwy do rozpoznania żądania o zapłatę odszkodowania i kosztów postępowania oraz zadośćuczynienia, zatem organ pierwszej instancji miał obowiązek zastosować tryb wynikający z treści art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." i zwrócić pismo informując równocześnie, że żądanie to nie może zostać rozpatrzone w trybie administracyjnym. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do braku podstaw do rozpatrzenia złożonego wniosku w trybie wynikającym z zapisów ustawy o pomocy społecznej. J. S. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., zaskarżając je w całości oraz wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 169 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawową kwestią wymagającą rozważenia jest ocena, czy wniesione w dniu 16 marca 2015 r. podanie skarżącego, w sprawie zapłaty odszkodowania, zadośćuczynienia i kosztów postępowania za działania podejmowane przez Ośrodek Pomocy Społecznej [...], dotyczy sprawy rozstrzyganej przez organy administracji na drodze postępowania administracyjnego, czy też, jak ustalił organ, właściwym do jej załatwienia jest sąd powszechny. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. W przypadku gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Pouczenie, o którym mowa w tym przepisie, powinno zawierać określenie przyczyny zwrotu podania i wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Należy przy tym podkreślić, że sprawy dotyczące zapłaty odszkodowania czy zadośćuczynienia oraz z uwagi na przedmiot działania Ośrodka Pomocy Społecznej mają niewątpliwie charakter cywilnoprawny i nie podlegają rozstrzyganiu w formie decyzji administracyjnych. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone wykonywaniem władzy publicznej normują kompleksowo przepisy art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), zwanej dalej "k.c.", tj.: art. 4171 k.c. oraz 4172 k.c. Ocena sprawy wskazuje, że skarżący domaga się w istocie roszczenia cywilnoprawnego, które może być realizowane jedynie na drodze postępowania przed sądami powszechnymi. Skoro więc, nie budzi wątpliwości, że sprawa z podania skarżącego jest sprawą cywilną, w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.), zwanej dalej "k.p.c." i podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych przed sądem powszechnym, stosownie do art. 2 § 1 k.p.c. – to wykluczone jest rozpoznanie takiej sprawy przez organ administracji publicznej. Powyższe wskazuje zatem, że w niniejszej sprawie zachodziła przesłanka z art. 66 § 3 k.p.a. do zwrotu podania, albowiem dotyczyło ono sprawy cywilnoprawnej, nie zaś sprawy administracyjnej. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i należycie uzasadnił swoje stanowisko odnośnie braku kompetencji do orzekania w niniejszej sprawie i zastosowania art. 66 § 3 k.p.a. Zaznaczyć przy tym wymaga, że organ pierwszej instancji prawidłowo określił przyczynę zwrotu pisma oraz wskazał sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło