I SA/Wa 1214/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Iwona Kosińska (spr.) Protokolant Katarzyna Bednarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2006 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. C., utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Wójta Gminy S., decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w sprawie przyznania zasiłku specjalnego celowego. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że dnia 20 lutego 2006 r. T. C. złożył do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wniosek o przyznanie pomocy w formie zasiłku na pokrycie rachunków bieżących za energię elektryczną, wodę oraz składek na ubezpieczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Z przeprowadzonego przez pracownika socjalnego wywiadu środowiskowego wynika, że T. C. jest osobą samotnie gospodarującą. Prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha w tym [...] ha przeliczeniowych oraz dzierżawi gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha. Łączny dochód wnioskodawcy wynosił [...] złotych, natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461,00 złotych. W tej sytuacji organ I instancji odmówił przyznania zasiłku specjalnego celowego. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem T. C. złożył odwołanie. W jego uzasadnieniu podkreślił, iż nie osiąga dochodów, gdyż jest pozbawiony możliwości podjęcia pracy zarobkowej, a tym samym jest pozbawiony środków do życia. Po jego rozpatrzeniu organ II instancji stanął na stanowisku, że nie może ono zostać uwzględnione. Przywołując treść art. 2, art. 8, art. 39 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) organ odwoławczy uznał, że wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek warunkujących możliwość przyznania zasiłku specjalnego celowego. W stosunku do wnioskodawcy brak było podstaw prawnych do przyznania tej kategorii pomocy społecznej z tego powodu, że załączył on rachunki świadczące o uregulowaniu zobowiązań, na które powołał się we wniosku o przyznanie zasiłku pieniężnego. Mając powyższe na uwadze, organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. stała się podstawą wniesienia przez T. C. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej, a mimo tego w Gminie nie może uzyskać żadnej pomocy, która jest konieczna i bez której nie może samodzielnie dać sobie rady. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie jest kolejną instancją administracyjną orzekającą merytorycznie o celowości przyznania w indywidualnej sprawie zasiłku w określonej wysokości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zgodne są z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593). Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i odmówił przyznania zasiłku specjalnego celowego w oparciu o właściwie zinterpretowane przepisy powołanej ustawy. Zgodnie z treścią art. 2 ust 1 przywołanej ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany m.in. specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte w przywołanym przepisie słowo "może". Powoduje to, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do jego otrzymania, nie każda osoba musi go otrzymać. Należy podkreślić, iż fakt przyznania, jak i wysokość przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań. Ośrodki pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy znaczną liczbę osób wymagających wsparcia. Nie ulega więc wątpliwości, iż organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Jednak organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, iż decyzja dotycząca zasiłku specjalnego celowego nie jest to decyzja tzw. "związana", spełnienie przez stronę ubiegającą się o przyznanie prawa określonych przesłanek ustawowych nie obliguje organu do wydania rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Przyznanie stronie pomocy pieniężnej uzależnione jest nie tylko od sytuacji materialnej strony. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy finansowej organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 cytowanej ustawy, to znaczy koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z analizy akt sprawy wynika, że organy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez skarżącego, w tym przede wszystkim fakt, że skarżący przedstawił dokumenty świadczące o uregulowaniu zobowiązań, na które powołał się we wniosku o przyznanie zasiłku pieniężnego, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący przedstawiły okoliczności, które przesądziły, iż zasiłek specjalny celowy nie został mu przyznany. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w objętym wnioskiem zakresie skarżący przezwyciężył trudną sytuację życiową, w której się znalazł, wykorzystując własne zasoby i możliwości. Kwestionowana decyzja wydana została w granicach uznania administracyjnego, jakie ustawa zakreśla organom. W sytuacji, gdy organ pomocy społecznej oceniając z jednej strony sytuację materialną i rodzinną oraz potrzeby skarżącego, z drugiej zaś własne możliwości finansowe uznał, że nie istnieje możliwość przyznania skarżącemu zasiłku pieniężnego na pokrycie spłaconych już zobowiązań, decyzji takiej nie można zarzucić niezgodności z prawem. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.