I SA/Wa 1214/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-20

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek [...] posiada przymiot strony w postępowaniu uwłaszczeniowym dotyczącym gruntów, do których twierdzi, że posiada tytuł prawny w postaci użytkowania, mimo braku decyzji administracyjnej ustanawiającej to użytkowanie?
Ratio decidendi
Polski Związek [...] nie posiada przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, ponieważ nie wykazał posiadania tytułu prawnego do przedmiotowych działek w postaci decyzji administracyjnej o ustanowieniu użytkowania. Samo faktyczne korzystanie z gruntu nie jest równoznaczne z ustanowieniem prawa użytkowania i nie stanowi o prawach rzeczowych do nieruchomości, a tym samym skarżący nie legitymuje się interesem prawnym w tym postępowaniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Polskiego Związku [...] na decyzję Ministra Budownictwa o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało umorzone, ponieważ Minister Budownictwa uznał, że Polski Związek [...] nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania z uwagi na brak tytułu prawnego do gruntu. Skarżący twierdził, że posiada tytuł prawny do gruntu w postaci użytkowania i że decyzja Wojewody Śląskiego narusza jego prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku [...] w K. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Minister Budownictwa po rozpatrzeniu odwołania Polskiego Związku [...] w K. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] dotyczącej uwłaszczenia przedsiębiorstwa państwowego Kopalni [...] w J. działkami nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] położonymi w M., umorzył postępowanie odwoławcze. Organ przedstawił następująco stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] Wojewoda Śląski stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez przedsiębiorstwo państwowe Kopalnię [...] w J. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w M. obręb [...] oznaczonego jako działki wskazane powyżej oraz nabycie prawa własności budynku Domu [...] znajdującego się na działkach nr [...] i nr [...]. Organ stwierdził, iż przedmiotowy grunt pozostawał w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie powyższej kopalni, co potwierdza odpis z księgi wieczystej, a więc zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.), wymieniony wyżej dokument stanowi podstawę do stwierdzenia prawa zarządu gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa i tym samym wydanie decyzji uwłaszczeniowej. Odnosząc się do treści art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), dotyczącego klauzuli bezpieczeństwa, chroniącej prawa majątkowe osób trzecich organ uznał, iż pomimo przejęcia przez Polski Związek [...] majątku działających dotychczas jednostek organizacyjnych [...], nie doszło do skutecznego nabycia prawa użytkowania gruntów przez Polski Związek [...], gdyż nie dysponuje on decyzją terenowego organu administracji państwowej o ich przekazaniu w nieodpłatne użytkowanie. Od niniejszej decyzji odwołanie wniósł Polski Związek [...] w K. Odwołujący podniósł, iż z mocy prawa nabył tytuł prawny w postaci użytkowania, a zatem decyzja stwierdzająca nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe Kopalnię [...] prawa użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu i prawa własności budynku Domu [...] jako naruszająca prawa osób trzecich nie znajduje uzasadnienia. Rozpoznając powyższe odwołanie Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż prawo użytkowania do gruntu dla [...] może powstać jedynie na podstawie decyzji wydanej przez organ administracji państwowej, a w niniejszej sprawie taka decyzja nie została wydana. Natomiast faktyczne korzystanie z gruntu nie jest równoznaczne z ustanowieniem prawa użytkowania i nie stanowi o prawach rzeczowych do nieruchomości. Ponadto w ocenie organu w związku z tym, że odwołujący nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowych działek, to tym samym nie posiada interesu prawnego, a więc i legitymacji prawnej do wniesienia odwołania. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Polski Związek [...] w K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie jest stroną postępowania, mimo iż zaskarżona decyzja Wojewody Śląskiego dotyczy gruntu, do którego skarżącemu przysługuje tytuł prawny. Skarżący podniósł, iż ma interes prawny w wydaniu przedmiotowej decyzji, ponieważ decyzja Wojewody Śląskiego narusza jego prawa, a zatem na gruncie niniejszego postępowania przysługuje mu również przymiot strony. W ocenie skarżącego przysługuje mu ograniczone prawo rzeczowe w postaci użytkowania tej nieruchomości, a w konsekwencji skuteczne wobec osób trzecich prawo władania nieruchomością, gdyż Pracowniczy [...] w M. na przedmiotowym terenie istniał od 1979 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych, a zgodnie z art. 32 powyższej ustawy istniejące w dniu wejścia w życie tej ustawy pracownicze [...] stają się pracowniczymi [...] w jej rozumieniu, a więc ze wszystkimi stąd wynikającymi konsekwencjami, do których należy m.in. przejęcie przez Polski Związek [...] gruntów przeznaczonych pod pracownicze ogrody działkowe. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę - pod względem zgodności z prawem - zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Istotą przedmiotowej sprawy jest dokonanie oceny, czy Polski Związek [...] w K. posiada przymiot strony w niniejszym postępowaniu uwłaszczeniowym. Zgodnie z treścią art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem uzyskanie przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego uzależnione jest od tego, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Pojęcie interesu prawnego oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. W niniejszej sprawie działki stanowiące przedmiot uwłaszczenia stanowią Pracowniczy [...] w M., który powstał w 1979 r., czyli jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 12, poz. 58 ze zm.). Z treści art. 32 ust. 2 ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych wynika, że Polski Związek [...] przejął m.in. majątek działających dotychczas jednostek organizacyjnych [...], lecz nie mógł przejąć więcej niż sam posiadał. Natomiast według art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r., Nr 22, poz. 159 ze zm.) przekazywanie terenów państwowych organizacjom społecznym w użytkowanie następowało w drodze decyzji właściwego organu administracyjnego. W niniejszym postępowaniu Polski Związek [...] nie przedstawił dowodu w postaci decyzji administracyjnej o ustanowieniu użytkowania, który potwierdziłby, iż prawo przysługujące Pracowniczemu [...] do gruntów, których dotyczył wniosek o uwłaszczenie wchodziło w skład majątku, który Polski Związek [...] przejął w trybie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych. Należy podkreślić, iż [...] Spółka [...] S.A. Kopalnia [...] w J. (następca prawny Kopalni [...] w J.) stała się prawnym zarządcą i użytkownikiem przedmiotowych gruntów - co potwierdza odpis z księgi wieczystej Nr [...]. Zatem tytułu prawnego w postaci prawa użytkowania w oparciu o art. 8 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach zarządca Pracowniczego [...] w chwili jego powstania nie mógł uzyskać. Ze względu na to, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowych działek w postaci decyzji administracyjnej o ustanowieniu użytkowania, nie legitymuje się on w niniejszym postępowaniu uwłaszczeniowym interesem prawnym, zatem nie może być stroną tegoż postępowania. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło