I SA/Wa 1215/16

WyrokWSA w Warszawie2016-11-14

Skład orzekający: Iwona Kosińska, Tomasz Szmydt, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, jako następcy prawni poprzednich właścicieli, posiadają legitymację procesową (interes prawny) do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej dotyczącej nieruchomości, która według organu stała się własnością gminy z mocy prawa?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazali, że w dacie komunalizacji (27 maja 1990 r.) posiadali tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...]. Brak jest materialnego dowodu potwierdzającego nabycie przez ich poprzedników prawnych własności tej nieruchomości na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. W związku z tym, organy administracji prawidłowo uznały, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 1991 r. komunalizującej nieruchomości, twierdząc, że są następcami prawnymi pierwotnych właścicieli. Organy administracji dwukrotnie umorzyły postępowanie, uznając, że skarżący nie posiadają legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym błędne uznanie braku interesu prawnego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Tomasz Szmydt WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Anna Ziółkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2016 r. sprawy ze skargi G. K., C. P., J. K., R. S., E. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu wniosku G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2015r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez Miasto [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności szeregu nieruchomości (m.in. działki nr [...], obręb [...] o pow. [...] m2. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" stwierdził nabycie z dniem 27 maja 1990r. przez Miasto [...], z mocy prawa, nieodpłatnie, własności szeregu nieruchomości (m.in. działki nr [...], obręb [...]o pow. [...] m2. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...] obręb [...] (powstałej w wyniku podziału działki nr [...]), wystąpili G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. Wskutek złożonego wniosku Minister Administracji i Cyfryzacji wszczął postępowanie, a następnie wydał decyzję z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K., podnosząc, że mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. bowiem dotyczy ona nieruchomości, która stanowi własność wnioskodawców jako poprzedników prawnych S. i S. K. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, iż G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. nie posiadają legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r., w części dotyczącej działki nr [...] (powstałej z podziału działki nr [...]), o której mowa w przepisie art. 28 Kpa. W ocenie Ministra, materiał dowodowy wskazuje, że działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...] objętej komunalizacją) nie była objęta orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania gospodarstwa (działki) S. K. (poprzednikowi prawnemu skarżących). Aktem nadania z dnia [...] listopada 1947 r., nr [...] nadano S. K. gospodarstwo (działkę) o powierzchni [...] ha, położone w [...] ul. [...]. Granice tego gospodarstwa (działki) zostały ustalone prawomocnym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia [...] października 1964 r., nr [...]. Dla nieruchomości rolnej o obszarze [...] ha, obejmującej działki nr: [...], [...], [...], [...] w dniu [...] grudnia 1964 r. została założona księga wieczysta nr [...]. Jako właściciel nieruchomości wpisany został S. K. W ramach przeprowadzonych prac geodezyjnych zostały zmienione numery poszczególnych działek, tj. działki nr [...] na nr [...], działki nr [...] na nr [...], a działki nr [...] na nr [...]. Dodatkowo Minister wskazał, że z karty inwentaryzacyjnej nr [...], będącej integralną częścią decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. wynika, że działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87). Od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili: l. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że Miasto [...] nabyło z mocy prawa, nieodpłatnie, szereg nieruchomości (m.in. działkę nr [...], obręb [...] o pow. [...] m2 podczas, gdy nabycie tej nieruchomości obarczone było wadą prawną; ll. naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 8 Kpa poprzez działanie organu I instancji wykraczające poza granice tzw. luzu decyzyjnego przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy i w ocenie materiału dowodowego; 2) art. 6, art. 7, art. 77, oraz art. 80 Kpa poprzez zaniechanie rozważenia, czy skarżącym może przysługiwać prawo własności nieruchomości objętej decyzją stanowiącą przedmiot postępowania nieważnościowego oraz poprzez błędne ustalenie stanu fatycznego (niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i rozpatrzenie), w tym pominięcie wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę skarżącą oraz błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie, w jakim organ uznał, że działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...]) nie była objęta orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania oraz że nabycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa nie było obarczone wadą prawną; 3) art. 28 Kpa poprzez wadliwe uznanie, że skarżącym nie przysługuje interes prawny w niniejszej sprawie; 4) art. 8 i art. 107 § 3 Kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji; 5) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji, pomimo naruszenia przepisów mających wpływ na wynik sprawy. Wobec tego skarżący wnieśli o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 3) dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ; 4) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym bez przeprowadzania rozprawy; 5) w przypadku orzekania w trybie zwykłym, o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżących i ich pełnomocnika. W uzasadnieniu wskazali, że stan faktyczny sprawy co do zasady nie budzi wątpliwości. Jeżeli chodzi natomiast o problematykę posiadania przez skarżących przymiotu strony postępowania skarżący wskazali, że przepisu art. 28 Kpa nie można interpretować ściśle w zakresie literalnego brzmienia przepisu i w związku z sytuacją danego podmiotu z przepisem stanowiącym podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, ale należy uwzględniać relacje przyczynowo-skutkowe i konsekwencje wydania ostatecznej decyzji w sprawie. Skarżący uważają, że mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. albowiem decyzja ta dotyczy nieruchomości stanowiącej własność skarżących - będących następcami prawnymi S. i S. K. Przy analizie interesu prawnego skarżących, organ nie wziął pod uwagę faktu, że S. i S. K. stali się (na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej na mocy dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych), z mocy prawa, właścicielami gruntu o pow. [...] ha wraz z budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi, położonym wówczas w powiecie [...] przy ul. [...]. Zgodnie z obowiązującym ówcześnie art. 21 § 1 Kodeksu Rodzinnego (Dz. U. z 1950 r. Nr 34) przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez któregokolwiek z małżonków i stanowiące jego dorobek stanowią wspólny majątek obojga małżonków. Według powyższego działka nr [...] z obrębu [...] stała się własnością poprzedników prawnych skarżących przed wydaniem orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Mając zatem na uwadze te okoliczności, organ wydający zaskarżoną decyzję nie tylko w sposób wadliwy ocenił, iż skarżący nie posiadają interesu prawnego w niniejszej sprawie, ale także zaniechał podjęcia wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Skarżący wskazali, że w wyroku z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 501/08) NSA stwierdził że stroną postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie przekazania nieruchomości w użytkowanie są strony postępowania zwykłego, tj. te podmioty, które przekazują i którym przekazano w użytkowanie nieruchomości, a także każdy kto ma tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. Z kręgu tego nie można wyłączyć tych, którzy swego tytułu prawnego dochodzą, gdyż został im odebrany. Podobny pogląd był wielokrotnie wyrażany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który stoi na stanowisku, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Zdaniem skarżących, organ przyjął zupełnie bezpodstawnie, że skarżący nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. Takie prowadzenie postępowania dowodowego narusza przepisy postępowania i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organ zobowiązany jest m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z zasady wyrażonej w art. 8 Kpa wynika wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej. Odnosząc się do zarzutów w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania skarżący wskazali, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa, uzupełnionej w art. 77 § 1 Kpa wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. A zatem to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek stania na straży praworządności i podejmowania wszystkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do jej załatwienia mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei art. 80 Kpa ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy i to niezależnie od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi element każdej decyzji administracyjnej, mający za zadanie wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 Kpa zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem. W niniejszej sprawie, uzasadnienie decyzji przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest szczątkowe i poza twierdzeniami nie zawiera dowodów na ich poparcie, a także analizy prawnej. Wyżej wymienione naruszenie przepisów mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżących, z uwagi na dotychczasowe podejście organów administracyjnych do sprawy, konieczne jest również dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania, które wiązać będą organ, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". W dalszej części skargi skarżący wskazali argumenty przesądzające o zasadności stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. uważając, że w takiej sytuacji zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu na mocy art. 61 § 2 Kpa, ze względu na ważny interes strony. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko i wskazując, że skarga nie wskazuje na nowe, nieznane organowi okoliczności (poparte dowodami). W piśmie z dnia [...] października 2016 r. uczestnicy postępowania Miasto [...] i Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej wnieśli o oddalenie skargi w całości wskazując, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony niniejszego postępowania, ponieważ działka nr [...] nie była objęta orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania gospodarstw rolnego S. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Trafnie wskazał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej stronami postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa są Skarb Państwa i właściwa gmina, ale też może być nią podmiot, który wykaże, że to on a nie Skarb Państwa miał tytuł prawny do mienia w dacie 27 maja 1990 r. istotnej z punktu widzenia komunalizacji mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy, który wyłączałby komunalizację następującą z mocy samego prawa. Rację ma Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, że G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. nie wykazali, że w dacie komunalizacji jaka miała miejsce w dniu 27 maja 1990 r. legitymowali się tytułem prawnym, potwierdzającym prawo własności ich poprzedników prawnych S. i S. K. do nieruchomości oznaczonej wówczas jako działka nr [...] z obrębu [...]. Jak wynika z akt sprawy Powiatowa Komisja Osadnictwa Rolnego w [...] orzekła w formie aktu nadania Nr [...] z dnia [...] listopada 1947 r. o nadaniu S.K. gospodarstwa – działki Nr [...] w gminie [...] pow. [...] o pow. około [...] ha wraz z zabudowaniami (art. 36 ust. 1 pkt 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska - Dz. U. Nr 49, poz. 279 ze zm.). Następnie dopiero w dniu [...] października 1964 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dla powiatu [...] i [...] orzekło o wykonaniu aktu nadania, w części dotyczącej ustalenia granic gospodarstwa na obszarze osiedla [...]. Z kolei Prezydium Powiatowej Rady Narodowej dla powiatu [...] i [...] orzeczeniem z dnia [...] października 1964 r., nr [...] orzekło o wykonaniu aktu nadania, w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa (działki) S. K., wskazując powierzchnię [...] ha nadanego gospodarstwa (działki). Jak wynika z przepisu art. 6 ust. 2 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 ze zm.) prawomocne orzeczenie o wykonaniu aktu nadania jest podstawą wpisu w księdze wieczystej prawa własności. W dniu [...] grudnia 1964 r. dla nieruchomości o obszarze [...] ha założono księgę wieczystą nr [...]. W Dziale II tej księgi wpisano jako właściciela S. K. S. K. nie wpisano do księgi wieczystej jako właściciela nieruchomości. W latach 1969-1971 była zakładana ewidencja gruntów dla spornego terenu. Obszar [...] ha odpowiada działkom ewidencyjnym nr: [...] - obręb [...] (powstała z cz. działki nr [...]), [...] – obręb [...],[...] – obręb [...] (późniejsza działka nr [...], podzielona następnie na działki nr: [...], [...] i [...]), [...] – obręb [...] (późniejsza działka nr [...]), co wynika z pisma Urzędu Miasta [...] Wydziału Mienia z dnia [...] lutego 2003 r. i pisma Urzędu Miasta [...] Biura Geodety Miasta z dnia [...] października 2011 r. Uszło tymczasem uwadze skarżących, że Wojewoda [...] kwestionowaną przez skarżących ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1991 r., nr [...] stwierdził nabycie, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. przez miasto [...], nieodpłatnie prawa własności m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] – obręb [...]. Działka nr [...] została ujawniona po sporządzeniu dla obrębu [...] Księgi protokołów polubownego ustalenia granic nieruchomości, rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego (1970 r.) i rejestru gruntów (1971 r.). Przy działce nr [...] wpisano - właściciel: Skarb Państwa. Z działki nr [...] powstała działka nr [...] (pismo Urzędu Miasta [...] Biura Geodety Miasta z dnia [...] rudnia 2011 r., pismo Urzędu Miasta [...] Wydziału Gospodarki Nieruchomościami z dnia [...] sierpnia 2015 r.). S. K. zmarł w 1993 r., a S. K. zmarła w 2001 r. (prawomocne postanowienie spadkowe z dnia [...] listopada 2001 r., sygn. akt [...]). Z opisanych wyżej dowodów wynika, że G. K., J. K., C. P., R. S. i E. K. nie wykazali, że S. i S. K. w dacie 27 maja 1990 r. posiadali dowód własności (dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 Kpa, czy prawomocne orzeczenie sądu, o którym mowa w art. 365 § 1 Kpc) świadczący o tym, że legitymowali się tytułem własności do skomunalizowanej działki nr [...] z obrębu [...]. W szczególności takim tytułem nie mogły być znajdujące się w aktach sprawy orzeczenia o wykonaniu aktu nadania z października 1964 r., które dotyczą zupełnie innych działek ewidencyjnych. Wskazane wyżej prawomocne orzeczenia o wykonaniu aktu nadania nie zostały zmienione, ani też wycofane z obrotu prawnego, a zatem wiązały Ministra w niniejszej sprawie (art. 16 § 1 Kpa). Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwraca uwagę, że nie można zgodzić się ze skarżącymi, iż dysponują dowodem własności wskazującym, że ich poprzednicy prawni S. i S. małż. K., na mocy dekretu z dnia 6 września 1951 r. stali się, z mocy samego prawa, właścicielami zabudowanej nieruchomości o pow. [...] ha na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej. Brak w tym zakresie materialnego dowodu – dokumentu potwierdzającego wystąpienie tego zdarzenia prawnego. Jedynym dokumentem wskazującym na nabycie przez S. K. prawa własności do mienia nieruchomego są orzeczenia o wykonaniu aktu nadania Nr [...], które dotyczą obszaru [...] ha, obejmującego działki nr: [...] - obręb [...], [...] – obręb [...],[...] – obręb [...], [...]– obręb [...]. Poza przedmiot niniejszej sprawy wykraczało natomiast to, z jakich przyczyn nastąpiła zmiana obszaru gospodarstwa S. K. i czy orzeczenia o wykonaniu aktu nadania wskazujące na mniejszą powierzchnię gruntu, niż wskazana w akcie nadania Nr [...], są zgodne z prawem. W niniejszej sprawie Sąd kontrolował bowiem legalność decyzji umarzającej, na podstawie art. 105 § 1 Kpa, postępowanie nieważnościowe, zainicjowane na wniosek skarżących, w szczególności prawidłowość stanowiska organu nadzoru w zakresie uznania, że skarżący nie mają statusu strony postępowania w rozumieniu art. 28 Kpa i w związku z tym nie mogą domagać się przeprowadzenia przez Ministra kontroli legalności decyzji komunalizacyjnej w aspekcie przesłanek nieważności z art. 156 § 1 Kpa. Oceniając w tym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Trafnie wskazał Minister Administracji i Cyfryzacji, że wobec istniejących wątpliwości, co do statusu prawnego skarżących, celowym było wszczęcie postępowania nieważnościowego, aby następnie w jego toku zbadać interes prawny skarżących, o którym mowa w art. 28 Kpa. W toku postępowania organ nadzoru zgromadził szereg dowodów, w szczególności stanowiska właściwych do spraw gospodarki nieruchomościami i geodezji jednostek organizacyjnych Urzędu Miasta [...], z których wynikają szczegółowe ustalenia odnośnie tego, że skomunalizowana działka nr [...] stanowi inną nieruchomość, niż te objęte orzeczeniami z października 1964 r. o wykonaniu aktu nadania Nr [...]. W uzasadnieniu wydanych decyzji Minister prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, wyciągnął prawidłowe wnioski w zakresie tego, że skarżący nie wykazali tytułu prawnego do nieruchomości objętej kwestionowaną decyzją komunalizacyjną z 1991 r. i w konsekwencji właściwie zastosował przepis art. 105 § 1 Kpa. Wobec tego Sąd uznał za niezasadne podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 6-8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w zw. z art. 28 Kpa. Na zakończenie należy wskazać, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (inaczej, niż wniosku o wznowienie postępowania) nie jest ograniczone terminem. Jeżeli zatem skarżący w późniejszym czasie uzyskają dowód wskazujący na to, że S. i S. małż. K. w dacie 27 maja 1990 r. byli właścicielami spornej działki nr [...] z obrębu [...], to będą mogli ubiegać się o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej z 1991 r. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło