I SA/Wa 1217/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi S.N., Z.N. i K.H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z.N. i K.H. kwoty po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 1217/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] października 2003 r. odmawiającą przyznania odszkodowania S.N., Z.N. i K.H. za grunt nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w W. przy ul. [...], hip. Nr [...] – [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że nieruchomość o powierzchni [...] m² położona w W. przy ul. [...], hip. Nr [...] – [...], znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu (21 listopada 1945 r.) grunty nieruchomości [...] - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 19 kwietnia 2001 r., jako właściciele nieruchomości hip. Nr [...] – [...], ujawnieni są K. i S. małżonkowie N. w równych częściach niepodzielnie. Nie złożyli oni wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, zatem przedmiotowa nieruchomość przeszła z dniem wejścia w życie dekretu (tj. 21 listopada 1945 r.) z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Następnie została ona podzielona na dwie działki ewidencyjne: nr [...] o powierzchni [...] m² i nr [...] o powierzchni [...] m². Działka nr [...] o powierzchni [...] m² została przeznaczona na poszerzenie ulicy [...] i obecnie znajduje się pod ulicą, stanowiąc własność Skarbu Państwa. Natomiast działka nr [...] o powierzchni [...] m² została skomunalizowana decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 1992 r. i stała się własnością Dzielnicy Gminy P. W dniu [...] czerwca 1994 r. Gmina sprzedała przedmiotową działkę firmie "K." Spółka z o.o. w W., która w dniu 13 grudnia 1995 r. sprzedała ją firmie "[...]" Spółka z o.o. w W. Spółka wybudowała na tej nieruchomości stację paliw płynnych. K.N. zmarł [...] września 1992 r., a spadek po nim nabyły : żona S.N. oraz córki Z.N. i K.H. po jednej trzeciej części każda z nich – co wynika z treści postanowienia Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] marca 2001 r. sygn. akt [...]. Pismem z dnia 25 sierpnia 1999 r. ( data prezentaty ) S.N., Z.N. i K.H wystąpiły z wnioskiem do Starosty Powiatu W. o przyznanie im odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. Prezydent W. odmówił przyznania odszkodowania – z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z późn. zm. ) - za grunt nieruchomości o powierzchni [...] m² położonej w W. przy ul. [...], hip. nr [...] – [...]. Powoływał się na to, że przedmiotowa nieruchomość nie mogła być, przed wejściem w życie w/w dekretu z dnia 26 października 1945 r., przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Była ona położona w strefie IV a, która przewidywała zabudowę zwartą o 4 kondygnacjach do wysokości 15 m i 50 % powierzchni zabudowania. Takie parametry strefy świadczą o tym, że była ona przeznaczona pod zabudowę budynkami wielorodzinnymi, zatem odszkodowanie za nią nie przysługuje. Od decyzji tej S.N., Z.N. i K.H. złożyły odwołanie. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2004 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2003 r. Podtrzymał on stanowisko Prezydenta Miasta, że odszkodowanie nie przysługuje, gdyż nieruchomość nie mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, bowiem była przeznaczona pod budownictwo wielorodzinne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.N., Z.N. i K.H. wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji, ponieważ wydana została z naruszeniem przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał , że skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Decyzje te zostały wydane bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 7 i 77 kpa. Obecnie kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy reguluje art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 46 poz. 543 z późn. zm.) zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznane tylko za: 1) gospodarstwo rolne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po 5 kwietnia 1958 r., 2) dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., 3) działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu (a więc przed 21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli były właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Tak więc, do przyznania odszkodowania za działkę potrzebne jest łączne zaistnienie dwóch przesłanek: - działka mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, - poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W niniejszej sprawie organ właściwie nie dokonał ustaleń, co do istnienia lub nie istnienia przesłanki drugiej. Stwierdził tylko, że skoro w 1967 r. ulica [...] nie była jeszcze poszerzona, to została spełniona ta przesłanka – byli właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Odnośnie pierwszej z przesłanek, to organy obu instancji przyjęły za ustalone - z powołaniem się na ogólny plan zabudowania W. zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. – że przedmiotowa działka była położona w strefie IV a, która przewidywała zabudowę zwartą o 4 kondygnacjach do wysokości 15 m i 50 % powierzchni zabudowania. Takie a nie inne przeznaczenie gruntu świadczyło, zdaniem organów, o przeznaczeniu gruntu pod budownictwo wielorodzinne i braku możliwości zabudowy działki domem jednorodzinnym. Nie można wobec tego było przyjąć, że zaistniała przesłanka do przyznania odszkodowania z art. 215 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Sąd nie podzielił tego stanowiska, gdyż takie stwierdzenia planu nie wykluczały jednak, same przez się, możliwości zabudowy jednorodzinnej, a tym samym i przeznaczenia takiej nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne. Trudno bowiem z takich zapisów planu wyprowadzić zakaz zabudowy jednorodzinnej, jeżeli tylko spełnione byłyby inne warunki z tego planu. Konieczne jest zatem dokonanie dalszych ustaleń związanych z realizacją tych innych zapisów planu ( i jego interpretacją ), łącznie z udzielaniem pozwoleń na budowę. Dlatego też dotychczas zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia braku możliwości zakwalifikowania przedmiotowej działki pod budownictwo jednorodzinne. Powyższe stanowisko jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyroki NSA z 14 stycznia1997 r. sygn. akt IV SA 843/95, z 19 listopada 1997 r. sygn. akt IV SA 188/96, z 25 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 1671/97). Sąd uchylił decyzje organów obu instancji w celu dokonania - w toku ponownego rozpoznania sprawy - dodatkowych ustaleń, co do przeznaczenia przedmiotowej działki i ewentualnie ustaleń, co do daty pozbawienia byłych właścicieli nieruchomości faktycznej możliwości władania nią. Mając powyższe na uwadze Sąd, na mocy przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.