I SA/Wa 1217/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi D. S. i A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku D. i A. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego Kolegium z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] – sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] – stwierdzającej na wniosek A. M. S. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. P., W. P., T. J., J. J., W. J., A. J., J. J.-C., A. S., C. S. i R. R., nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] orzekającej o przydziale D. i A. S. pomieszczenia – strychu po adaptacji – lokal nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podało, że nieruchomość położona przy ul. [...] stanowiąca własność M. J. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy i z dniem 21 listopada 1945 r., tj. z dniem wejścia w życie dekretu, przeszła na własność Gminy W., a następnie Skarbu Państwa. Złożony w trybie dekretu wniosek byłych właścicieli nieruchomości o przyznanie prawa własności czasowej załatwiony został odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...]. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...]. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1956 r. nr [...] oraz decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1956 r. nr [...]. Prezydent W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku byłych właścicieli o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości opisanej wyżej, orzekł o ustanowieniu na 99 lat użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu pod budynkiem o powierzchni [...] m2 – działka ew. nr [...] w obrębie [...], KW [...] i gruntu niezabudowanego (podwórko) o powierzchni [...] m2 – działka ew. nr [...] w obrębie [...], KW [...], położonego przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] grudnia 1987 r. orzekającej o przydziale pomieszczenia - strychu po adaptacji – lokal nr [...], w budynku położonym w W. przy ul. [...], D. i A. S. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1956 r. oraz decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1956 r. nigdy nie zaistniała określona w art. 8 dekretu przesłanka przejścia na własność gminy, a potem państwa, położonego na tym gruncie budynku. Organ stwierdził również, że przedmiotową decyzją o przydziale naruszony został art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ze względu na to, że faktycznie budynek przy ul. [...] stanowił nieprzerwanie własność jego przeddekretowego właściciela, gdyż decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości wywołała skutki ex tunc, a więc takie, jak gdyby nigdy nie weszło ono do obrotu prawnego. Organ stwierdził również, że w niniejszej sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. O nieodwracalności skutków prawnych w tej sprawie możnaby mówić wówczas, gdyby w wyniku wydania decyzji o przydziale przedmiotowego pomieszczenia i w jej wykonaniu została zawarta umowa cywilno-prawna w formie aktu notarialnego, której skutki nie mogłyby zostać zniesione na drodze administracyjnej. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli D. i A. małż. S., którzy domagali się ponownego rozpatrzenia sprawy, zarzucając, że w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, ponieważ zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 14 grudnia 1987 r. orzekającej o przydziale pomieszczenia – strychu po adaptacji. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku A. M. S. działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. P., W. P., T. J., J. J., W. J., A. J., J. J.-C., A. S., C. S. i R. R., o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] grudnia 1987 r. orzekającej o przydziale D. i A. S. pomieszczenia – strych po adaptacji – lokal nr [...] w budynku położonym w W. przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2007 r. stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] grudnia 1987 r. Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w niniejszej sprawie. Decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji ma charakter deklaratoryjny i wywołuje skutek prawny ex tunc, czyli stwierdza, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 kpa, a co za tym idzie - jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od daty jej wydania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA 109/00, LEX nr 55753). Kasacyjny charakter decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji administracyjnej powoduje, że decyzja, której nieważność stwierdzono, przestaje istnieć w obrocie prawnym ze skutkiem wstecznym, czyli od daty jej wydania. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Nieważność decyzji zmierza do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą z art. 156 § 1 kpa. Wyjątek od tej zasady stanowi art. 156 § 2 kpa, a mianowicie, nie stwierdza się nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Odstąpienie od zasady stwierdzenia nieważności decyzji, a stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem prawa, prowadzi do utrzymania skutków, jakie decyzja wywołała. Dlatego też w każdej sprawie, w której wchodzi w rachubę możliwość zastosowania art. 156 § 2 kpa, konieczne jest rozważenie, jakie skutki prawne wywołała decyzja oraz jakie są konsekwencje pozostawienia w obrocie prawnym decyzji obarczonej wadą. Jeśli zatem stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1956 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] oraz decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1956 r. utrzymującej w mocy to orzeczenie, to oznacza, że przedmiotowy budynek nigdy nie przeszedł na własność gminy, a potem państwa. Decyzją z dnia [...] grudnia 1987 r. orzekającą o przydziale D. i A. S. pomieszczenia - lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. rażąco naruszony został art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ze względu na to, że budynek przy ul. [...] stanowił nieprzerwanie własność jego przeddekretowego właściciela, ponieważ decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości wywołała skutki ex tunc, a więc takie, jak gdyby orzeczenie nigdy nie weszło do obrotu prawnego. Sąd podziela również stanowisko organu, iż w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.