I SA/Wa 1217/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym - ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...], 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku okresowego skarżący M. T. wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane się z dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Wskazał, że jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m², posiada 1/3 udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha fizycznych oraz jest właścicielem i współwłaścicielem lasu ([...] ha oraz [...] ha). Skarżący oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. M. T. wskazał ponadto, że ponosi koszty ubezpieczenia w KRUS w wysokości [...] zł kwartalnie, opłat za energię elektryczną ([...] zł miesięcznie), wodę (ok. [...] zł), odpady komunalne ([...] zł miesięcznie) oraz koszty związane z podatkiem rolnym i leśnym, jak również związane z utrzymaniem samochodu w wysokości około [...] zł rocznie. W oświadczeniu dotyczącym posiadanych zobowiązań podał, że posiada dwa kredyty do spłaty (ok. [...] zł) oraz zobowiązania finansowe z tytułu grzywny i opłat sądowych. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zasługuje na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, wysokość jego dochodu oraz rodzaj źródła dochodu, brak środków finansowych wystarczających na pokrycie kosztów działania pełnomocnika z wyboru oraz majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia tychże wydatków. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie może liczyć na wsparcie finansowe członków najbliżej rodziny, gdyż dochód matki skarżącego z emerytury rolniczej wynosi [...] zł. Trudna sytuacja materialna skarżącego nie ma przy tym charakteru tymczasowego, przejściowego, na co wskazuje dokonana przez referendarza sądowego analiza orzecznictwa w zakresie rozstrzygnięć w przedmiocie przyznania M. T. prawa pomocy w ramach innych postępowań toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z jego udziałem (zob. postanowienia z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. IV SA/Wa 2933/15; z 13 czerwca 2015 r., I SA/Wa 847/15; z 18 września 2014 r., sygn. III SA/Wa 2634/14; z 19 grudnia 2013 r., sygn. VII SA/Wa 2583/13). Uznając zatem, że skarżący wykazał, iż nie posiada możliwości pokrycia we własnym zakresie kosztów działania pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Umorzenie postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Wskazać należy stronie, że żąda on zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej postępowania z zakresu pomocy i opieki społecznej, a więc w sprawie, w której strona na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto zatem na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.