I SA/Wa 1217/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-23

Skład orzekający: Joanna Skiba, Dorota Apostolidis, Jolanta Dargas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego przysługuje, jeśli utrata faktycznej możliwości władania nią nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r., mimo że nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przysługuje, jeśli utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r., nawet jeśli nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Oba warunki muszą być spełnione łącznie. W tej sprawie budowa osiedla mieszkaniowego i zagospodarowanie terenu (ciągi komunikacyjne, trawniki) przed 1958 r. oznaczało utratę możliwości władania nieruchomością przez dawnych właścicieli.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która przeszła na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r. Właściciele nie złożyli wniosku o użytkowanie wieczyste. Nieruchomość została zabudowana blokami mieszkalnymi w latach 50. XX wieku. Organy administracji odmówiły przyznania odszkodowania, uznając, że utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością nastąpiła przed 5 kwietnia 1958 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące utraty władania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Referent stażysta Dorota Szczepek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skarg O. B. i T. S. oraz M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargi. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] odmawiającą przyznania odszkodowania. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. Prezydent [...] po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez O. B. z dnia 15 marca 2009 r. odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m2 [...]. Organ I instancji ustalił, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m2 [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu tj. 21 listopada 1945 r. grunty nieruchomości warszawskich - w tym grunt przedmiotowej nieruchomości - przeszły na własność gminy m. st. Warszawy, a od 1950 r. - na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) - na własność Skarbu Państwa. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2009r., właścicielami ww. nieruchomości byli J. i A. małżonkowie B. w częściach równych niepodzielnie co do [...] części oraz S. S. co do [...] części, wszyscy niepodzielnie, na mocy aktu nr [...] notarialnego z dnia [...].01.1943 r. kupna od J. z W. Aktem notarialnym nr [...] z dnia [...].07.1943 r. S. S. sprzedał J. G. swój udział wynoszący [...] części działki nr [...]. Dawni właściciele nie złożyli w wyznaczonym dekretem terminie wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do ww. gruntu nieruchomości. W dniu [...] marca 2009 r. (19 marca 2009 r. data wpływu do organu) O. B. wystąpił o ustalenie w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za ww. nieruchomość. Następstwo prawne po dawnych współwłaścicielach przedmiotowej nieruchomości zostało wykazane stosownymi postanowieniami o stwierdzeniu praw do spadku i aktami poświadczenia dziedziczenia. Obecnie przedmiotowa nieruchomość hipoteczna stanowi własność [...] i wchodzi w obrębie [...] w skład: - działki ewidencyjnej nr [...] - zabudowanej blokiem mieszkalnym o adresie [...], w zarządzie Wspólnoty Mieszkaniowej, - działki ewidencyjnej nr [...] - stanowiącej teren międzyosiedlowy, a częściowo zabudowany blokiem mieszkalnym o adresie [...], - działki ewidencyjnej nr [...] - stanowiącej teren międzyosiedlowy, w zarządzie Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...]. Organ ustalił, iż wymienione powyżej bloki mieszkalne powstały w latach 1949 - 1964 w ramach budowy osiedla mieszkaniowego "[...]" realizowanego przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową, a następnie przejęte przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]". Budowa osiedla oparta została o promesę z dnia [...] marca1948 r. W toku prowadzonego postępowania nie uzyskano co prawda takich dokumentów jak decyzja lokalizacyjna, czy pozwolenie na budowę poszczególnych budynków, ustalono jednak ponad wszelką wątpliwość, że bloki o aktualnych adresach: [...] i [...] zostały wybudowane ok. 1950 r. Fakt zajęcia przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową terenu pod inwestycje oraz jej przeprowadzenie potwierdzają m.in. daty pierwszych meldunków, które według informacji przekazanej przez Biuro Administracji i Spraw Obywatelskich Delegatury w Dzielnicy [...] przy piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r., przypadały na: - sierpień 1950 r. w bloku przy ul. [...], - marzec/kwiecień 1950 r. w bloku przy ul. [...]. Pośrednimi dokumentami potwierdzającymi przejęcie terenu pod inwestycję przed dniem 5 kwietnia 1958 r. są zdaniem organu również zdjęcia, mapy oraz kopie dokumentów dotyczących prac wykończeniowych na terenie "[...]" w części dawnej działki hip. "[...]" dz. [...]. Wszystkie one potwierdzają, że budowa ww. boków została zakończona na początku lat 50-tych ubiegłego wieku, a teren wokół osiedla uporządkowany i zorganizowany jako trawniki i ciągi piesze. Organ zaznaczył, iż część gruntu objętego roszczeniem odszkodowawczym, nie została zabudowana blokami i stanowi teren osiedlowy położony pomiędzy dwoma budynkami. Biorąc pod uwagę niewielką odległość pomiędzy blokami [...] i [...] oraz zbliżony termin budowy obu domów, uznać należy, że cała działka hipoteczna została zajęta podczas prowadzenia prac budowlanych, co jest równoznaczne z utratą faktycznej możliwości władania nią przez dawnych właścicieli. Fakt późniejszego udostępnienia tego terenu jako przestrzeni ogólnodostępnej nie jest równoznaczny z tym, że dawni właściciele mogli nadal z niej korzystać, gdyż korzystanie to mogłoby się ograniczać jedynie do dostępności do ciągów pieszych znajdujących się pomiędzy budynkami [...] i [...]. Wobec powyższego organ uznał, że dawni właściciele lub ich następcy prawni utracili możliwość władania nieruchomością hip. "[...]" dz. [...] w chwili przejęcia gruntu po inwestycję na początku lat 50-tych ubiegłego wieku tj. przed datą 5 kwietnia 1958 r. wskazaną w art. 215 ugn. Kwestię spełnienia drugiej przesłanki wyznaczonej przez ww. art. 215, czyli możliwości przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne organ ocenił na podstawie istniejącego w dniu wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, planu zabudowania. Planem takim był Ogólny plan zabudowania [...] - plan strefowy, zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. Zgodnie z zapisem tego Planu przedmiotowa nieruchomość położona była w strefie Il a - zabudowa luźna lub grupowa do 2 kondygnacji i dopuszczalnej powierzchni zabudowy 30 %. Powyższy zapis pozwalał na zabudowę terenu budynkiem jednorodzinnym. A zatem warunek wyznaczony w art. 215 mówiący o konieczności przeznaczenia działki pod zabudowę jednorodzinną został spełniony. Niemniej jednak zastosowanie art. 215 i w konsekwencji przyznanie odszkodowania może mieć miejsce tylko wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie obie przewidziane w nim przesłanki. Jak wykazano wcześniej warunek dotyczący utraty możliwości władania działką przez dawnych właścicieli po dniu 5 kwietnia 1958 r. nie został spełniony z uwagi na fakt wcześniejszego przejęcia nieruchomości pod budownictwo wielorodzinne przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. R. oraz O. B. i T. S. Wojewoda rozpatrując niniejszą sprawę wskazał, że prawo do odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości jest uregulowane przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym "przepisy ustawy dotyczące odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego". Oceniając spełnienie pierwszej z przesłanek wymaganych do przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. czyli przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne słusznie zdaniem Wojewody organ pierwszej instancji uznał, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] i [...] hip. "[...]", działka nr [...] o pow. [...] m2 [...] mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. W kwestii drugiej przesłanki wymaganej do przyznania odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n. czyli możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r., organ pierwszej instancji według organu odwoławczego prawidłowo ustalił, że dawny właściciel utracił faktyczną możliwość władania przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że z punktu widzenia przepisu art. 215 u.g.n. nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, ponieważ faktyczna utrata możności władania ww. nieruchomością przez byłego właściciela nastąpiła przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Reasumując, Wojewoda uznał, że w toku niniejszego postępowania Prezydent [...] wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ ten podjął bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skargi na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli O. B. i T. S. oraz M. R. O. B. i T. S. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie ; - art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i dokonanie błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że poprzednik prawny skarżących utracił faktyczną możliwość władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958r.; - art. 215 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego niewłaściwą wykładnię, że skarżącym nie należy się odszkodowanie mimo, że utracili faktyczną możliwość władania nieruchomością stanowiącą obecnie działkę nr [...] stanowiącą teren niezabudowany – teren międzyblokowy po dniu 5 kwietnia 1958r. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewoda pominął fakt, że przedmiotowa działka została zabudowana w małej części w zakresie działki [...] i [...] i w taki sposób, że pozwalała na władanie pozostałą częścią tj. obecną działką nr [...] stanowiącą teren niezabudowany – teren międzyblokowy. W ocenie skarżących nadal uprawnieni są do władania tą częścią dawnej nieruchomości. M. R. zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego poprzez przyjęcie, że brak było możliwości władania działką przez właścicieli po dniu 5 kwietnia 1958r. ze względu na wybudowanie budynków w 1950r. i tym samym nie spełniono obu przesłanek z art. 215 ust. 2 u.g.n. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie odszkodowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji nie wykazały zajęcia i pozbawienia władztwa ponad połowy gruntów przed 5 kwietnia 1958r. W ocenie skarżącej odszkodowanie może zostać przyznane za grunt niezabudowany, ponieważ na tej części istnieją przestrzenie ogólnodostępne – ulice osiedlowe, trawniki i ciągi piesze. Nieznana jest data ich powstania, a praktyka wskazuje, że takie inwestycje wykonuje się często z dużym opóźnieniem względem właściwej inwestycji. Zdaniem skarżącej gdyby nawet uporządkowane elementy terenu powstały przed 5 kwietnia 1958r., to nie ograniczały one władania nieruchomością przez dawnych właścicieli. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2018r. skarżąca M. R. podniosła, że obszar zajęty pod budynki stanowi ok. 33 % całej działki, tj. ok. [...] m kw z [...] m kw całej działki i nie uniemożliwia władania nią oraz wykorzystania pod budownictwo jednorodzinne. Odszkodowanie przysługuje zaś proporcjonalnie do działki dekretowej. Postanowieniem z dnia 16 października 2018r. sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1217/18 ze skargi O. B. i T. S. oraz o sygn. akt I SA/Wa 1254/18 ze skargi M. R. na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenia pod sygn. akt I SA/Wa 1217/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r. poz. 1302) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargi należy uznać za niezasadne. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd podziela argumentację przytoczoną przez organ oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną w sprawie stanowił art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 ze zm.), zwanej dalej u.g.n. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. Zgodnie z ww. przepisem, w ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Podkreślić zatem trzeba, że przepis art. 215 ust. 2 u.g.n., operuje konkretną datą 5 kwietnia 1958 r. a zatem należało w tym przypadku zbadać, czy organy prawidłowo uznały, że byli właściciele nieruchomości lub ich następcy prawni zostali pozbawieni możliwości faktycznego władania nią po ww. dniu., to znaczy, czy z treści dokumentów, na jakich oparł się organ, można było taki wniosek wyciągnąć. Przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ugn muszą być spełnione łącznie. Faktyczna możliwość władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 ugn odnosi się do stanu faktycznego, tzn. takiego, w którym poprzedni właściciel lub jego następcy prawni mogli korzystać z nieruchomości. Możliwość władania nieruchomością to nie tylko efektywne z niej korzystanie, lecz także sama tylko możliwość takiego korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006 r. sygn. I SA/Wa 2138/05 LEX nr 219405, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 1998 r. sygn. IV SA 311/96 LEX nr 45948). Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że w ocenie organu spełniona została pierwsza przesłanka wynikająca z art. 215 ust. 2 u.g.n., to jest, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...] i [...] mogła być przeznaczona przed dniem wejścia w życie dekretu warszawskiego pod budownictwo jednorodzinne. Organy ustaliły natomiast, że nie została spełniona druga przesłanka wynikająca z przywołanego przepisu. Z ustaleń organów wynika bowiem, że byli właściciele utracili możliwość faktycznego władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Z tym stanowiskiem Sąd orzekający się zgadza. W przedmiotowej sprawie sporna nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a jednocześnie jej właściciele nie zostali pozbawieni możliwości władania dopiero po dniu 5 kwietnia 1958 r., gdyż jak wynika z materiału dowodowego, objęta postępowaniem kontrolnym działka, została przeznaczona pod budowę osiedla, a bloki na niej znajdujące się zostały wybudowane ok. 1950r. Bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje okoliczność czy cała ww. działka została zajęta pod konkretnym budynkiem wielomieszkaniowym, skoro budynki zostały usytuowane w takiej konfiguracji, że korzystanie z nich bez odpowiedniego areału stanowiącego obszar niezbędny do prawidłowej eksploatacji oraz pod niezbędne ciągi komunikacyjne – nie byłoby możliwe. Zatem stan zagospodarowania działki wskazuje, że cała sporna nieruchomość już przed 1958r. została zajęta pod budowę osiedla mieszkalnego. Stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości poprzez usytuowanie na niej poza blokami mieszkalnymi ciągów komunikacyjnych i trawników skarżący nie kwestionują. Podnoszą jedynie, że za tę właśnie część niezabudowaną powinni otrzymać odszkodowanie, ponieważ nie byli pozbawieni możliwości władania nią i nadal taka możliwość istnieje. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, iż organ dysponował ubogim materiałem dowodowym, gdyż nie udało się zgromadzić akt archiwalnych dotyczących inwestycji budowlanych prowadzonych na przedmiotowej nieruchomości. Głównym materiałem dowodowym, którym dysponował organ, były potwierdzenia pierwszych meldunków w wybudowanych na przedmiotowej nieruchomości blokach, które nastąpiły w 1950r., mapy, artykuły prasowe wraz ze zdjęciami oraz kopie dokumentów dotyczących prac wykończeniowych. Organy dokonały zatem całościowej oceny materiałów dowodowych. Nie można też zarzucić, że dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy, nosi cechy dowolności. Należy przypomnieć, że określona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zezwala organom na dokonanie własnej oceny wyników postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie ocena ta oparta została na prawidłowej analizie materiału dowodowego zmierzającej do ustalenia stanu faktycznego pod kątem subsumcji tego stanu faktycznego pod odpowiedni przepis prawa materialnego i jest zgodna z zasadami logiki. Zasady logiki i doświadczenia życiowego prowadzą bowiem do wniosku, że konfiguracja usytuowania względem siebie bloków mieszkalnych wymagała zajęcia całej spornej nieruchomości pod ich budowę i zapewnienie do nich dostępu. Z pewnością wbrew stanowisku skarżącego O. B. wyrażonemu na rozprawie, nie można rozpatrywać zajętości działki jedynie po obrysie budynku, zważywszy również na okoliczność, że roboty budowlane, w wyniku których budynek zostaje wzniesiony, wymaga zajęcia dużo większej powierzchni. Z uwagi na powyższe organy obu instancji prawidłowo uznały, że wobec nie spełnienia jednej z przesłanek wynikających z art. 215 ust. 2 u.g.n. skarżącym nie przysługuje odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Sąd w pełni podziela ustalenia organów w tym zakresie. Potwierdzają je opisane w decyzji dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Na marginesie należy zauważyć, że Sądowi rozpoznającemu sprawę znana jest treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r. SK 41/09, zgodnie z którym art. 215 ust. 2 u.g.n. w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność gminy [...] lub państwa na podstawie dekretu warszawskiego, innych niż domy jednorodzinne, jeżeli przeszły one na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., i działek, które przed dniem wejścia w życie powołanego dekretu mogły być przeznaczone pod budownictwo inne niż jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciele lub ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 oraz w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak z punktu 8 uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że niekonstytucyjność art. 215 ust. 2 u.g.n. została stwierdzona z uwagi na jego niezupełność z punktu widzenia wymogów konstytucyjnych. Oznacza to, że Trybunał orzekł o niezgodności z Konstytucją tego, że w przepisie zostało coś przez ustawodawcę pominięte, a zgodnie z Konstytucją powinno być unormowane. Skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność zaskarżonego przepisu w zakresie, w jakim pomija określone regulacje, nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Wyrok Trybunału wskazuje na potrzebę ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych. Następstwem wyroku jest zatem konieczność stosownej aktywności ustawodawcy. W świetle powyższych rozważań Trybunału Konstytucyjnego uznać należy, że art. 215 ust. 2 u.g.n. mógł być podstawą prawną zaskarżonej decyzji. Oznacza to również, że aczkolwiek brak uregulowania kwestii odszkodowania za nieruchomości warszawskie narusza przyjęte w Konstytucji standardy, jednak brak jest w obecnym stanie prawnym podstawy ustawowej do przyznania takiego odszkodowania. W tej sytuacji zarzuty skarg należy uznać za bezzasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło