I SA/Wa 1218/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-03-24

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w szczególności w zakresie ustalenia wysokości opłaty i podatku VAT?
Ratio decidendi
Wysokość wynagrodzenia adwokata ustanowionego z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości regulujących tę kwestię. W przypadku postępowania przed sądem pierwszej instancji stosuje się przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania sądowego, a w przypadku postępowania w drugiej instancji (sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) stosuje się przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia tego postępowania. Opłata jest ustalana na podstawie stawek maksymalnych, z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy i nakładu pracy adwokata, a następnie podwyższana o podatek VAT.
Stan faktyczny
Wniosek adwokata M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd ustalił, że skarżącemu przyznano prawo pomocy, ustanowiono adwokata z urzędu, a następnie oddalono skargę. Adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie wynagrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 442,80 zł, w tym opłatę w wysokości 360 zł i podatek VAT w wysokości 82,80 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. M. przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. M. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym : tytułem opłaty kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 1 września 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony adwokat – M. M. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] oddalił skargę. Z protokołu rozprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego stawił się na rozprawie podczas, której poparł skargę oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik przeglądał akta sprawy w dniu 5 stycznia 2017 r. W dniu 17 marca 2017 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła opinia pełnomocnika o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku Sądu. W opinii pełnomocnik zwarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Jednocześnie oświadczył, że pomoc ta nie została opłacona ani w całości, ani w części. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 22 ww. rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Wcześniej obowiązywało rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. W niniejszej sprawie do zasądzenia pełnomocnikowi kosztów za udzieloną pomoc prawną w postępowaniu przed sadem administracyjnym w pierwszej instancji zastosowanie będzie miało ww. rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. z uwagi na wszczęcie postępowania sądowego w dniu 19 sierpnia 2016 r. (data wniesienia skargi) i nie zakończenia go przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 480 zł. Zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie z § 4 ust. 2 ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, ustanowiony z urzędu pełnomocnik reprezentował skarżącego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy oraz reprezentował skarżącego na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. Z tego względu, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę należało ustalić w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c), co stanowi kwotę 240 zł. Opłata ta ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług, wynoszącą w rozpoznawanej sprawie 55,20 zł, co w konsekwencji daje kwotę 295,20 zł. Przy czym, biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika nie znaleziono podstaw do ustalenia opłaty w wysokości wyższej niż określona w § 4 ust. 1. W niniejszej sprawie postępowanie w drugiej instancji zostało wszczęte wniesioną przez pełnomocnika w dniu 17 marca 2017 r. (data stempla biura podawczego) opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 17 stycznia 2017 r. wyroku, a zatem zastosowanie do przyznania wynagrodzenia za tą pomoc prawną będą miały przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej opłata wynosi – 50 % opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75 % tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynosi – 240 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 3 opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została opłacona w całości, lub w części. W niniejszej sprawie, wyznaczony z urzędu pełnomocnik sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 17 stycznia 2017 r. wyroku oddalającego skargę. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie wynagrodzenia zawiera oświadczenia o jakim mowa w § 3 rozporządzenia. Z tego względu, przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie według stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia. Ze względu na to, że pełnomocnik został ustanowiony przed wydanym przez Sąd w pierwszej instancji wyrokiem, a zatem w drugiej instancji prowadził sprawę ten sam adwokat opłata wynosi 50 % stawki określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Wyznaczonemu pełnomocnikowi należało zatem przyznać wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną w II instancji w wysokości 120 zł podwyższone o kwotę 27,60 stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług – łącznie kwotę 147,60 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz w oparciu o przepisy ww. Rozporządzeń, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło