I SA/Wa 1219/24
WyrokWSA w Warszawie2024-09-11
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Monika Sawa, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej faktyczną, stałą i bezpośrednią opiekę nad niepełnosprawną matką, która jest całkowicie niezdolna do samodzielnej egzystencji, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, nawet jeśli matka niepełnosprawnego dziecka nie spełnia kryterium wieku powstania niepełnosprawności określonego w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a także czy fakt posiadania rodzeństwa przez osobę niepełnosprawną wyklucza przyznanie świadczenia osobie faktycznie sprawującej opiekę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne może przysługiwać bez względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, sąd stwierdził, że fakt posiadania rodzeństwa przez osobę niepełnosprawną nie wyklucza przyznania świadczenia osobie, która faktycznie sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę, a jej sytuacja życiowa uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Organy administracji naruszyły zasady postępowania, nieprawidłowo oceniając materiał dowodowy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki ustawowe, w tym dotyczące wieku powstania niepełnosprawności oraz związku między sprawowaną opieką a rezygnacją z zatrudnienia. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie, sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Marek Maliński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję [...] z dnia 22 marca 2024 r. nr KOA/1305/Sr/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...].
Zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2024 r. nr KOA/1305/Sr/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej również: "Kolegium" lub "SKO" lub "Organ"), po rozpoznaniu odwołania D. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca") od decyzji Burmistrza Miasta [...](dalej również: "Burmistrz") z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] odmawiającej przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 29 listopada 2023 r. D. S. wystąpiła do Burmistrza Miasta [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką W. S..
Decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r. Burmistrz odmówił Stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką W. S.. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją SKO z dnia 24 stycznia 2024 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W ocenie SKO organ I instancji błędnie zastosował przesłanką określoną w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323 ze zm.; dalej: "u.ś.r."). oraz niewystarczająco zgromadził materiał dowodowy w celu oceny spełnienia przez Stronę ustawowych przesłanek przyznania wnioskowanego przez Stronę świadczenia.
Decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. Burmistrz ponownie odmówił D. S. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką W. S.. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że Strona faktycznie sprawuje opiekę nad matką i nie podejmuje zatrudnienia z tego powodu. Jednakże Burmistrz uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r.
W wyniku rozpoznania odwołania Strony - decyzją z dnia 22 marca 2024 r. – SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Sąd poniżej przy opisie zaskarżonej decyzji uwzględnił postanowienie SKO z dnia 22 kwietnia 2024 r. o sprostowaniu oczywistych omyłek pisarskich w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że warunki nabywania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasady jego ustalania, przyznawania i wypłacania określa przepisy u.ś.r.. W dniu 1 stycznia 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429), która zmieniła ustawę o świadczeniach rodzinnych m.in. w zakresie regulującym świadczenia pielęgnacyjne. Jednakże, zgodnie z art 63. ust. 1 ww. ustawy o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W niniejszej sprawie wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony 29 listopada 2023 r., zatem do jego rozpoznania będą miały – zdaniem SKO - zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Następnie Kolegium wskazało, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że Strona mieszka z niepełnosprawną matką oraz bratem. Strona pomaga w takich czynnościach jak codzienne zakupy, utrzymywanie czystości w mieszkaniu, przygotowanie posiłków, wykupowanie lekarstw i uczestnictwo w wizytach lekarskich, nadto pomaga matce w czynnościach higienicznych bowiem matka Strony nie jest sama w stanie wyjść z wanny. Pomaga również w opiece nad bratem. Zdaniem SKO wykonywanie wskazanych czynności zostało potwierdzone podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 27 listopada 2023 r.
Zdaniem SKO w okolicznościach faktycznych sprawy oraz w kontekście ustaleń dokonanych w toku wywiadu środowiskowego, nie można uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną matką zajmowały taką ilość czasu w ciągu dnia, aby Skarżąca zmuszona była do całkowitej rezygnacji z aktywności zawodowej. Zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nad matką nie wyklucza całkowicie podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Pomoc świadczona przez Stronę nie jest na tyle intensywna, by kolidować z pracą zawodową. Opieka nad matką Strony, w głównej mierze, nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny.
W ocenie Kolegium w niniejszej sprawie nie wykazano istnienia związku pomiędzy brakiem aktywności zawodowej odwołującej a koniecznością sprawowania opieki nad matką i za zasadne należy uznać negatywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Jak ustaliło SKO matka Strony ma inne dzieci – córkę J. Zdaniem Kolegium niemożność sprawowania osobistej opieki przez dzieci osoby niepełnosprawnej z uwagi na zatrudnienie czy inne okoliczności osobiste i rodzinne, nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego, którego celem jest dostarczanie środków niezbędnych do egzystencji osoby uprawnionej. Przy czym obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonych rzeczy, albo na osobistych staraniach.
Zdaniem Organu Skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego, ani w odwołaniu nie wskazała okoliczności, które mogłyby uzasadnić zwolnienie dzieci z obowiązku alimentacyjnego wobec matki. Skarżąca nie rozważyła żadnego scenariusza opieki nad matką, z uwzględnieniem rodzeństwa zobowiązanego do alimentacji. Nie może zatem Strona oczekiwać udzielenia pomocy i wsparcia od Państwa, skoro nie wykorzystała innych dostępnych możliwości w zakresie zapewnienia opieki.
Strona wniosła do WSA w Warszawie skargę na decyzję SKO z dnia 22 marca 2024 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie Stronie świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku, tj. 29 listopada 2023 r. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła:
• naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki a przez to naruszenie art. 190 ust 1 Konstytucji RP;
• naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 17 ust 1b u.ś.r., tj. wskazania, że nie zrezygnowałam z pracy w celu opieki nad chorą matką, bo była to umowa na czas określony podczas pogarszający się stan zdrowia mojej mamy uniemożliwia mi podjęcie zatrudnienia;
• naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, tj. ubogiego;
• błąd w ustaleniach faktycznych, tj. organ wydał decyzję na podstawie okoliczności nie dotyczących sytuacji Skarżącej i jej matki, a na podstawie stanu faktycznego dot. E. G..
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.
W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta [...] odmówił Skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że Skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jednakże organ I instancji stwierdził, że Skarżąca faktycznie sprawuje opiekę nad matką i nie podejmuje zatrudnienia z tego powodu.
Z kolei Kolegium w zaskarżonej decyzji nie zajęło bezpośrednio stanowiska odnośnie zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. (stanowisko o nieprawidłowości stanowiska organu I instancji we wskazanej kwestii zawarło SKO w decyzji z dnia 24 stycznia 2024 r.), jednakże stwierdziło, że w sprawie brak jest związku przyczynowego między sprawowaną opieką nad matką a niepodejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, stąd w sprawie nie wypełniono przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja"). W kwestii skutków cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego istnieje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyrażają stanowisko o konieczności uchylenia decyzji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19, z dnia 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, czy z dnia 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16). Sąd podziela więc stanowisko dotyczące możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez względu na czas powstania niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej, uznając za błędny pogląd organu pierwszej instancji w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez Kolegium przesłanki negatywnej wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji Kolegium nie uwzględniło dokumentów zebranych w sprawie. Podkreślić należy, że treść orzeczenia o niepełnosprawności (o niezdolności do samodzielnej egzystencji) jest dla organów wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. W badaniu tej kwestii uwzględnić należy okoliczności wynikające z zebranego przez organ materiału dowodowego.
I tak, z treści orzeczenia z dnia [...] stycznia 2023 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wynika, że W. S. jest zaliczona do stopnia niepełnosprawności znacznego, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] stycznia 2023 r. Zaznaczyć należy, że ww. orzeczenie zostało wydane do dnia [...] sierpnia 2024 r. Jak wynika z akt, opiekę matce zapewnia Skarżąca. Istotne jest również, że w kontrolowanej sprawie został przeprowadzony w dniu 27 listopada 2023 r. wywiad środowiskowy podczas którego pracownik socjalny stwierdził, że Skarżąca mieszka razem z matką i niepełnoletnim bratem. Jak wynika z ww. wywiadu środowiskowego Skarżąca pomaga matce w codziennych czynnościach takich jak codzienne zakupy, utrzymanie czystości w mieszkaniu, przygotowaniu posiłków. Dodatkowo Skarżąca pomaga matce w czynnościach higienicznych, gdyż matka Skarżącej nie jest w stanie sama wyjść z wanny. Jak wskazał pracownik socjalny W. S. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez opieki córki. Oprócz opieki nad matką Skarżąca opiekuje się nieletnim bratem.
Dodatkowo w oświadczeniach datowanych na 5 lutego 2024 r. złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej Skarżąca wskazała, że W. S. nie jest w stanie odkręcić butelki lub słoika, a także zejść i wejść po schodach. Jak oświadczyła Skarżąca matka jej porusza się na wózku inwalidzkim w dłuższe trasy, np. do lekarza. Dodatkowa Skarżąca oświadczyła, że pomaga matce korzystać z toalety. Podkreśliła w tym zakresie, że matka S. sama traci równowagę i może się przewrócić.
W ocenie Sądu, powyższe wskazuje, że Skarżąca czynności opiekuńcze wobec matki wykonuje codziennie i pozostaje do stałej jego dyspozycji. Zebrany materiał dowodowy nie prowadzi do wniosku, by sprawowana przez Skarżącą opieka nie była zgodna z orzeczeniem stwierdzającym niezdolność matki Skarżącej do samodzielnej egzystencji. Oczywiste jest, że w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną będą współwystępowały czynności opiekuna, które zalicza się do tzw. czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, itp., jak i te, które w większym lub mniejszym stopniu służą poprawie egzystencji osoby niepełnosprawnej poddanej opiece, jak np. pomoc w przemieszczaniu się, czy przy wizytach u lekarza, podawanie leków, pomiary służące ustalaniu stanu zdrowia, ale także typowe czynności pielęgnacyjne wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji. Zdaniem Sądu, informacjom tym Kolegium nie przyznało właściwego znaczenia, a wynika z nich, że Skarżąca nie jest w stanie godzić opieki nad matką z podejmowaniem pracy zarobkowej.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy w ocenie Sądu przyjąć, że niepodejmowanie przez Skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mogło mieć związek ze stanem zdrowia jej matki i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Sąd podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 623/22). Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 145/21 i w Szczecinie z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 130/22). Nie może być zatem przeszkodą w przyznaniu Skarżącej świadczenia. Przyjmuje się bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Skarżąca mogłaby natomiast zatrudnienie podjąć w każdym momencie, ale nie podejmuje go z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki stanowi wówczas przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia. Wymaganie od osoby występującej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wcześniejszego zatrudnienia i rezygnacji z niego właśnie celem sprawowania opieki, doprowadziłoby do sytuacji, że takie osoby podejmowałyby miesięczne zatrudnienie, tylko po to, aby zaraz wypowiedzieć umowę o pracę z uwagi na niemożność pogodzenia zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 953/23). Jak wynika natomiast z akt sprawy (zob. oświadczenie Skarżącej datowane na 5 lutego 2024 r.) Skarżąca od powrotu do Polski z [...] w 2022 r. gdzie wcześniej miała pracować zawodowo, nie podejmowała pracy zarobkowej z uwagi na pogarszający się stan zdrowia matki. SKO nie przedstawiło natomiast żadnych dowodów kwestionujących powyższe okoliczności.
Uwzględniając realia niniejszej sprawy Sąd doszedł zatem do przekonania, że Skarżąca sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad matką (por. wywiad środowiskowy), która jest osobą zaliczoną do stopnia niepełnosprawności znacznego (por. orzeczenie z dnia [...] stycznia 2023 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]) i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia, nawet dorywczo, czy też w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podnoszona przez SKO (str. 4 zaskarżonej decyzji) kwestia prawnego obowiązku opieki siostry Skarżącej nad własną matką. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że to na Skarżącej spoczywa faktyczny ciężar opieki nad matką. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowało się stanowisko, w świetle którego przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie określa tego, która z osób, tj. czy Skarżąca, czy może siostra Skarżącej, winna sprawować opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i jakimi kryteriami należy się kierować przy wskazaniu takiej osoby. W takiej sytuacji nie powinno być podważane, iż rozstrzygnięcie tej kwestii należy pozostawić samej rodzinie. W sytuacji zatem gdy jedno z uprawnionych w pierwszej kolejności dzieci podopiecznego zwraca się o przyznanie takiego świadczenia, to nie ma podstaw pozbawienia go tego prawa z tego powodu, że żyją inne dzieci osoby wymagającej opieki. Ustawodawca takiego wymogu nie przewidział w stosunku do osób należących do tej samej grupy alimentacyjnej. Wymóg ten dotyczy jedynie osób z różnych grup alimentacyjnych. W stosunku do pozostałych sytuacji znajdą zastosowanie ogólne zasady i przesłanki przyznawania tego świadczenia, a wśród nich przesłanka faktycznego sprawowania opieki. Zatem w sytuacji gdy jedno z rodzeństwa, które w rzeczywistości sprawuje pełną opiekę nad rodzicem i z tego tytułu zrezygnowało z pracy bądź nie podejmuje zatrudnienia, ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne, nie ma podstaw do pozbawiania go tego prawa z tego powodu, że żyje inne dziecko, które również taki obowiązek alimentacyjny może wypełniać, ale nie zwróciło się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki NSA z dnia: 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1596/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt 1626/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1554/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1521/23; 29 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1627/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt I OSK 1397/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1407/23; 9 maja 2024 r. sygn. akt 1471/23; 13 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 127/23; 30 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 781/22; 9 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 2449/22; 5 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1576/22; 28 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 925/21).
Konkludując, stwierdzić należy, że Burmistrz Miasta [...] niewłaściwie zastosował w sprawie art. 17 ust. 1b. Z kolei Kolegium, nie dokonało prawidłowej oceny materiału dowodowego, naruszając podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. a które to naruszenie doprowadziło do błędnego wniosku, że strona skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz Miasta [...] weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku ocenę prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie rozpozna wniosek Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego uwzględniając okoliczność, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429 z późn. zm.), a w konsekwencji zastosowanie mają w sprawie regulacje u.ś.r. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło