I SA/Wa 122/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-08

Skład orzekający: sędzia WSA Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji komunalizacyjnej, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku potencjalnego zbycia nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie, potencjalne zbycie nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną na rzecz osób trzecich, mimo odmowy stwierdzenia nieważności tej decyzji, stanowi uzasadnioną przesłankę do wstrzymania jej wykonania, ze względu na trudne do odwrócenia skutki cywilnoprawne.
Stan faktyczny
Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. wniosło skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody. Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji komunalizacyjnej, argumentując, że potencjalne zbycie nieruchomości przez Gminę Miasto J. może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza w kontekście rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa C. o wstrzymanie wykonania decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w sprawie ze skargi Skarbu Państwa – Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo C. wniosło za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę - Miasto J. z mocy prawa, własności nieruchomości o powierzchni ogólnej [...] m2, oznaczonej w obrębie [...] jako działki nr [...]o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, położonej w J. przy ul. [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż na chwilę obecną właścicielem nieruchomości jest Gmina Miasto J., która może skutecznie zbyć opisaną wyżej nieruchomość na rzecz innych podmiotów. Skarżący argumentując podniósł, iż ewentualna sprzedaż nieruchomości może stanowić potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w szczególności, gdy nabywca nabędzie nieruchomość korzystając z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Nadto skarżący dodatkowo wyjaśnił, że w przeszłości był już ogłaszany przetarg na zbycie przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania aktu lub czynności określony został w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i ma on charakter taksatywny. Zgodnie z treścią tego przepisu, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Artykuł 61 § 3 in fine tej ustawy rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Użyte w treści art. 61 § 3 in fine wymienionej ustawy, sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 powołanej ustawy, który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135, które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Należy więc stwierdzić, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Za takim rozumieniem omawianego zwrotu normatywnego pośrednio opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1, poz. 7, Lex nr 41266, M. Podat. 2000, nr 9, poz. 3, stwierdzając w niej, że określenie "we wszystkich postępowaniach", użyte w art. 29 ustawy o NSA, wskazywało, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie, mogą być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc odrębnych postępowaniach prowadzonych "w granicach danej sprawy". Chodzi zatem zarówno o postępowanie zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. Stanowisko to zachowuje aktualność również na gruncie obowiązującej regulacji prawnej. Zatem stwierdzić należy, że przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 in fine mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, lecz również decyzja wydana przez organ pierwszej instancji. Nadto, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, w sprawie we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3 powołanej ustawy, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji, bowiem wszystkie te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy tez przedłużenie. Badając całokształt okoliczności sprawy i rozpoznając przedmiotowy wniosek w ramach przesłanek określonych w art. 61 § 3 powołanej ustawy, Sąd uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w powołanym wyżej przepisie prawa, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest wyżej mowa i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zasadnicze znaczenie ma więc ocena, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], mimo odmowy weryfikacji rozstrzygnięć ostatecznych w administracyjnym postępowaniu pozainstancyjnym. Niewstrzymanie powyższej decyzji komunalizacyjnej mogłoby spowodować realizację przysługujących do przedmiotowej nieruchomości praw właścicielskich, co wiązałoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji zbycia przedmiotowej nieruchomości na rzecz osób trzecich. Oznacza to, że istnieje realna możliwość zbycia nieruchomości, która może doprowadzić do sytuacji, której skutki będą trudne do odwrócenia, zaś organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku zawartej umowy sprzedaży. Zatem powołane we wniosku okoliczności stanowią uzasadnioną przesłankę uwzględnienia wniosku i wstrzymania wykonania decyzji komunalizacyjnej. Z powyższych względów, w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło