I SA/Wa 1222/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R.K. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata L.P., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] (błędnie nazwaną postanowieniem) utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], mocą której stwierdzono wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Miasto P. zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej w P. przy ul. [...], uregulowanej wówczas w księdze wieczystej nr [...] oraz wskazano, że decyzja ta nie została uchylona ponieważ od dnia jej doręczenia upłynęło więcej niż pięć lat. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wojewoda [...], ostateczną decyzją z dnia [...] marca 1992 r. stwierdził nabycie z mocy prawa, w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), przez Miasto P. prawa własności opisanej wyżej nieruchomości. Decyzja ta doręczona została w 1992 r. uczestnikom toczącego się wówczas postępowania komunalizacyjnego. Uczestnikiem tego postępowania nie był R.K. - właściciel jednego z lokali w budynku położonym na skomunalizowanej działce nr [...], będący również użytkownikiem wieczystym ułamkowej części tej działki. Decyzja z dnia [...] marca 1992 r. nie została mu doręczona. R.K., wnioskiem z dnia 26 marca 2004 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 1992 r. Minister uznał zaś, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony i odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego. Wydane przez Ministra decyzje z dnia [...] lutego 2006 r. i z dnia [...] października 2007 r. zostały następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 1967/07. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podkreślił, że R.K. posiada przymiot strony w postępowaniu nadzorczym oraz wskazał na potrzebę zwrócenia się do w/w o wskazanie podstawy prawnej wniosku. W piśmie z dnia 15 grudnia 2008 r. R.K. sprecyzował, że jego aktualne żądanie stanowi wniosek o wznowienie w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa postępowania zakończonego ostateczną decyzją komunalizacyjną z dnia [...] marca 1992 r. Po przekazaniu sprawy o wznowienie postępowania według właściwości Wojewodzie [...], organ ten wystąpił do wnioskodawcy o wskazanie dokładnej daty kiedy dowiedział się on o decyzji z dnia [...] marca 1992 r. W odpowiedzi R.K. wskazał, że o przedmiotowej decyzji z dnia [...] marca 1992 r. dowiedział się z pisma Wojewody [...] doręczonego mu w dniu 26 marca 2004 r. Dowodów przeciwnych nie ustalono i z akt sprawy nie wynika by wcześniej o niej wiedział. Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. wznowił postępowanie zakończone powyższą decyzją, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia [...] marca 1992 r. wydana została z naruszeniem prawa oraz że nie została ona uchylona, gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło więcej niż pięć lat. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł R.K.. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę uznała, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy zaznaczył, że badając żądanie wznowieniowe, złożone w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, Wojewoda [...] uznał spełnienie obu przesłanek ujętych w art. 148 § 1 i § 2 kpa, tj. posiadania przez wnoszącego podanie przymiotu strony, co wynika wprost z wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2008 r. oraz dotrzymania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ zaznaczył, że doręczenie decyzji, o którym mowa w art. 151 § 2 kpa odnosi się do stron uczestniczących w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r., a nie uczestnika uznanego obecnie za stronę. Skoro zaś od doręczenia decyzji z dnia [...] marca 1992 r. ówcześnie uczestniczącym w nim stronom minęło więcej niż pięć lat, Wojewoda [...] działając w oparciu o art. 151 § 2 kpa, nie mógł skutecznie jej uchylić, ani przywrócić stanu spornego mienia sprzed komunalizacji, lecz tylko stwierdzić, że decyzja Wojewody [...] została podjęta z naruszeniem prawa oraz wyjaśnić dlaczego tak orzekł, co też w decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. uczyniono. Tym samym organ odwoławczy uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R.K. zarzucając, że jest ona wadliwa i wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podkreślił, że za stronę uznany został wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2008 r. i – w jego ocenie - od tego czasu należy liczyć pięcioletni termin, który do dziś jeszcze nie upłynął. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 , poz. 270). Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa lub art. 145a § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. W związku z czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). Po przeprowadzeniu zaś postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, organ administracji publicznej wydaje decyzję określoną w art. 151 kpa. Zauważyć trzeba, że art. 146 § 1 kpa stanowi, iż uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145 b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postanowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa). Zgodnie natomiast z art. 151 § 2 kpa, w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji, na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że zaistnienie jednej z przesłanek, o których mowa w powołanym wyżej art. 146 kpa oznacza, że nawet gdyby organ stwierdził naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to nie może jej uchylić lub zmienić z powodu upływu okresu przedawnienia lub z powodu tego, że w wyniku wznowionego postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca treścią decyzji dotychczasowej. Innymi słowy w przypadku zaistnienia powyższych przesłanek organ administracji publicznej traci uprawnienie do uchylenia decyzji. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., wznowił na wniosek R.K., postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1992 r. Następnie zaś decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2012 r., Wojewoda stwierdził, że decyzja z dnia [...] marca 1992 r. wydana została z naruszeniem prawa oraz wskazał, że decyzja ta nie została uchylona ponieważ od jej doręczenia upłynęło więcej niż pięć lat. Zdaniem Sądu wydane rozstrzygnięcia są zgodne z prawem. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że decyzja z dnia [...] marca 1992 r. doręczona została ówczesnym uczestnikom postępowania komunalizacyjnego w 1992 r. Nie ulega więc wątpliwości, że od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji do dnia wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, upłynęło pięć lat, a tym samym zaistniały przesłanki określone w art. 146 § 1 kpa, uniemożliwiające wydanie decyzji uchylającej przedmiotową decyzję z dnia [...] marca 1992 r. W zaistniałym stanie organ administracji publicznej mógł więc wydać jedynie decyzję w trybie art. 151 § 2 kpa, stwierdzającą wydanie ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 1992 r. z naruszeniem prawa oraz wskazującą okoliczności, z powodu których tej decyzji nie uchylił. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji nie naruszają zatem prawa i brak jest podstaw do ich uchylenia. Przy czym podkreślić jeszcze raz należy, że rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 151 § 2 kpa jest tożsame z przyznaniem, iż ostateczna decyzja wydana została z naruszeniem art. 145 § 1 kpa (w rozpoznawanej sprawie z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa), nie można jednak jej uchylić z powodu upływu terminów przedawnienia określonych w art. 146 § 1 kpa. Odnosząc się natomiast do podnoszonych w skardze twierdzeń dotyczących rozpoczęcia biegu pięcioletniego terminu, o którym mowa w powołanym wyżej art. 146 § 1 kpa wskazać trzeba, że są one bezpodstawne. Faktem co prawda jest, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2008 r. R.K. uznany został za stronę postępowania komunalizacyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] marca 1992 r. Okoliczność powyższa nie stanowi jednakże – zdaniem Sądu - podstawy do twierdzenia, że pięcioletni termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa rozpoczął bieg od dnia wydania przedmiotowego wyroku. Jak wyżej wskazano pięcioletni termin, o którym mowa w powołanym przepisie należy liczyć od daty doręczenia decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu komunalizacyjnym zakończonym przedmiotową decyzją z dnia [...] marca 1992 r., co w niniejszej sprawie miało miejsce w 1992 r. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i podlega oddaleniu W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.