I SA/Wa 1222/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi J. U., E. D., J. U. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.07.2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 547/16 oddala skargę. E. D., J. U., J. U. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 547/16. W skardze wnieśli o: 1) zobowiązanie organu do wydania decyzji z terminie zakreślonym przez Sąd, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny według uznania Sądu, 4) przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości według uznania Sądu, 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 6) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnieśli, że prawomocnym wyrokiem z 14 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa Prezydenta [...] oraz zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżących o ustalenie odszkodowania, w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy doręczono Prezydentowi [...] 12 października 2016 r. Od tego czasu organ nie wykonał wyroku, mimo że termin wyznaczony przez Sąd upłynął ponad 1 rok i 7 miesięcy temu. Pismem z 12 kwietnia 2018 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku i rozpoznania wniosku skarżących z 12 października 2007 r. o ustalenie odszkodowania, wyznaczając mu stosowny termin. Organ do dnia sporządzenia skargi nie podjął żadnych czynności w sprawie, zmierzających do merytorycznego jej rozpoznania. Skarżący wskazali, że z przepisu stanowiącego podstawę prawną skargi wynikają przesłanki, których łączne wystąpienie uzasadnia wymierzenie organowi grzywny, tj. pozostawanie przez organ w bezczynności i zobowiązanie organu do wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności (na podstawie prawomocnego wyroku Sądu) oraz pisemne wezwanie organu przez stronę do wykonania wyroku Sądu. Przesłanki te zostały w niniejszej sprawie spełnione zatem uzasadniały wniesienie skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z 12 października 2007 r. E. D., J. U. i J. U. wystąpili o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną na terenie [...] wieś Z. z osady nr [...] działki nr [...], [...] i [...] (przy ul. [...] i [...]). Wyrokiem z 14 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 547/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania ww. wniosku E. D., J. U. i J. U. - w terminie 4 miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Postanowieniem Prezydenta [...] nr [...] z [...] lipca 2017 r. zawieszono z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W., stanowiącą część osady [...] pochodzącą z tabeli Iikwidacyjnej wsi Z. nr [...], do czasu rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z [...] grudnia 1958 r. nr [...], odmawiającego przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości. Z posiadanych dokumentów wynika, że decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r. nr [...] orzeczono o umorzeniu postępowania nieważnościowego prowadzonego z wniosku J. U., E. D. i J. U., w części działki nr: [...] z obrębu [...]; [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]; [...] i [...] z obrębu [...]; [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...]; [...] i [...] z obrębu [...]. Pismem z 20 czerwca 2018 r. organ wystąpił do Ministra Inwestycji i Rozwoju o udzielenie informacji, czy został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r. nr [...] lub została wniesiona skarga na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz o nadesłanie akt dotyczących ww. nieruchomości. Ponadto pismem z 20 czerwca 2018 r. organ wystąpił do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla [...] o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości położnej przy ul. [...], stanowiącej osadę [...], zapisaną w tabeli likwidacyjnej wsi Z. pod nr [...] albo o wskazanie jakie akta dotyczą tej nieruchomości i gdzie zostały przesłane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej zwanej "Ppsa", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z przepisu tego wynika, że wniesienie środka prawnego w postaci skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność ma sens wówczas, gdy po uprawomocnieniu się wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania sprawy, której dotyczyła skarga na bezczynność, jeszcze przed wezwaniem do wykonania wyroku oraz wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku, wystąpi taka sytuacja, że postępowanie administracyjne jest w toku i biegnie termin na załatwienie sprawy, a organ mimo to nie wykonuje zobowiązania Sądu, zawartego w tymże wyroku. Tymczasem z akt niniejszej sprawy, którymi dysponuje Sąd, wynika, że E. D., J. U. i J. U., pismem z 12 kwietnia 2018 r., wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 lipca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 547/16, a następnie wnieśli do WSA w Warszawie skargę, w piśmie z 21 maja 2018 r., w sytuacji gdy postępowanie odszkodowawcze, zainicjowane wnioskiem skarżących z 12 października 2007 r. było zawieszone, na mocy ostatecznego postanowienia Prezydenta [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] i w związku z tym termin na załatwienie sprawy został przerwany z dniem uostatecznienia się tego postanowienia (z upływem [...] lipca 2017 r.). Taki skutek wynika z art. 103 Kpa. Wobec tego Sąd uznał, że wniesiona w takich warunkach skarga z 21 maja 2018 r. na niewykonanie wyroku Sądu z 14 lipca 2016 r. nie mogła być skutecznym środkiem prawnym, realizującym cel regulacji z art. 154 Ppsa. Sąd zwraca uwagę, że WSA w Warszawie, na skutek wcześniejszej skargi skarżących z 15 maja 2017 r., prawomocnym wyrokiem z 6 września 2017 r. o sygn. akt I SA/Wa 1012/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę za niewykonanie wyroku Sądu z 14 lipca 2016 r. Okres bezczynności organu, jaki oceniał Sąd w wyroku z 6 września 2017 r. limitował moment zawieszenia postępowania odszkodowawczego, co wynika z uzasadnienia tegoż wyroku (str. 4). Skutek zawieszenia postępowania administracyjnego, wynikający z ostatecznego postanowienia organu, wydanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, polega bowiem na tym, że następuje, uzasadnione okolicznościami sprawy, przerwanie toku postępowania administracyjnego i organ nie może wydać w sprawie rozstrzygnięcia kończącego sprawę z wniosku o odszkodowanie. Wobec tego ponowna skarga na niewykonanie wyroku Sądu z 14 lipca 2016 r. była środkiem prawnym nieadekwatnym do okoliczności niniejszej sprawy odszkodowawczej. Bezzasadne jest bowiem badanie przez Sąd w niniejszej sprawie po raz drugi stanu bezczynności Prezydenta [...], do momentu zawieszenia postępowania odszkodowawczego (to oceniał już Sąd wydając wyrok z 6 września 2017 r.). Skoro przed wniesieniem skargi z 21 maja 2018 r. Prezydent [...] zawiesił postępowanie odszkodowawcze, to adekwatnym środkiem prawnym, jaki przysługiwałby skarżącym, byłby taki środek, który zmierzałby do likwidacji stanu zawieszenia postępowania administracyjnego. Takim środkiem nie jest niniejsza skarga na niewykonanie wyroku Sądu z 14 lipca 2016 r. Sąd zauważa, że zgodnie z art. 154 § 3 Ppsa wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Wnioskując a contrario należało przyjąć, że wykonanie wyroku przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku stanowi podstawę do jej oddalenia. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. "Wykonanie wyroku" w realiach niniejszej sprawy polegało bowiem na tym, że przed wniesieniem skargi z 21 maja 2018 r. organ rozpoznał wniosek o odszkodowanie z 12 października 2007 r. przez to, że wydał akt adekwatny do okoliczności sprawy (postanowienie o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego). Sąd w wyroku z 14 lipca 2016 r. nie zobowiązywał bowiem organu do rozstrzygnięcia wniosku odszkodowawczego (wydania aktu kończącego postępowanie administracyjne w sprawie – decyzji), ale do rozpatrzenia wniosku, tj. wydania aktu adekwatnego do okoliczności sprawy. Tym aktem było postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2017 r. o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.