I SA/Wa 1223/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Gabriela Nowak WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2018r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. W dniu [...] kwietnia 2018 r. [...] zwrócił się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie zasiłku stałego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr OPS.4600.2.1.2018 Wójt Gminy [...] przyznał [...] świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od [...] marca 2018 r. w wysokości [...] miesięcznie oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Od tej decyzji [...] złożył odwołanie, w którym podniósł, że przyznana pomoc jest niewystarczająca i wniósł o przyznanie zasiłku stałego w kwocie [...]. Do odwołania dołączył orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stale. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasiłek stały w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2017r., poz.1769 ze zm.) przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. od kwoty 634 zł oraz pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie tj. od kwoty 514 zł dla osoby w rodzinie (art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy). Przyznanie tego świadczenia jest uwarunkowane spełnieniem kryterium dochodowego i legitymowaniem się niezdolnością do pracy z powodu wieku lub całkowitą niezdolnością do pracy. Ponadto organ podniósł, że istota pomocy społecznej polega na wspieraniu osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, które nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenia pomocy (art. 3 ust. 3). Wskazano, że zgodnie z intencją ustawodawcy, celem pomocy społecznej jest jedynie udzielenie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Taką funkcję spełnia także zasiłek stały. Mając powyższe na względzie Kolegium wskazało, że skarżący [...] jest kawalerem i samodzielnie gospodaruje. Mieszka w starym drewnianym domu. Nie pracuje zawodowo. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnoprawności na stałe (wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 2016 r. sygn. akt [...]). Źródłem dochodu skarżącego jest emerytura w kwocie [...] netto. Kolegium stwierdziło, że dochód skarżącego jest niższy od kryterium dochodowego w kwocie 634 zł. W związku z tym organ pierwszej instancji zasadnie ustalił [...] prawo do zasiłku stałego. Kwestią sporną jest wysokość świadczenia. Podkreślono, że jak wynika z powołanego wyżej art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej kwota zasiłku stałego jest uwarunkowana wysokością uzyskiwanego przez stronę dochodu. W związku z tym, że dochód skarżącego wynosi [...], a różnica między kryterium dochodowym w wysokości 634 zł, uzyskiwanym dochodem to kwota [...], na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy organ pierwszej instancji zobligowany był do przyznania zasiłku w tejże kwocie, tj. [...] Wskazano, że ustawodawca przewidział obligatoryjny sposób wyliczenia świadczenia, co oznacza, że wysokość tego świadczenia nie została pozostawiona do uznania organu uprawnionego organu. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] złożył [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie mu zasiłku stałego w pełnej wysokości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądowa kontrola legalności orzeczeń wydawanych w toku postępowania administracyjnego sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182), zwanej dalej ustawą, pomoc społeczna jest instytucją polityki państwa, która ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających jej udzielenie. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wskazać także należy, że kryteria przyznania zasiłku stałego określone są w art. 37 ust. 1 ustawy, przysługuje on. m.in. pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również: dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 6 ustawy, całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (pkt 1). Nadmienić trzeba, ze decyzja wydana na podstawie art. 37 ust.1 ustawy jest decyzją o charakterze związanym. Wysokość zasiłku stałego ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie (ust. 2 pkt 1 ustawy) zgodnie z § 1 pkt. 2 lit, c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. E23), obowiązującym od dnia 1 października 2012 r. Kwota zasiłku stałego nie może też być niższa niż 30 zł miesięcznie. Regulacje w zakresie zasiłku stałego są jednoznaczne i nie przewidują w kwestii przyznania tego świadczenia, jak również określenia jego wysokości - ust. 2 i ust. 3 art. 37, uznania administracyjnego. Są to więc świadczenia o charakterze obligatoryjnym co oznacza, że tylko spełnienie łącznie wszystkich kryteriów, od których ustawa o pomocy społecznej uzależnia przyznanie zasiłku stałego, stwarza gwarancję jego przyznania, w określonej wysokości. Obok przesłanki dotyczącej niezdolności do pracy z powodu wieku lub całkowitej niezdolności do pracy niezbędne jest, by dochód osoby ubiegającej się o zasiłek stały był niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określonego zgodnie z zasadami zawartymi w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Wedle powołanego przepisu prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art 7 pkt 1 - 15 lub innych okoliczności, uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Sposób ustalania dochodu został szczegółowo określony - zależy od źródeł przychodu. W art. 8 ust. 3 zostały określone ogólne zasady obliczania dochodu. Ustala się go przez pomniejszenie przychodu o zaliczki na podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz płacone alimenty. Ustawodawca w sposób kategoryczny określił, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 art. 8 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Konstrukcja prawna instytucji nie wliczania do dochodu określonych składników nie pozwala więc na rozszerzającą interpretację tego przepisu. Z tego względu enumerację negatywną określoną w ust. 3 art. 8 ustawy o pomocy społecznej należy uznać za zamkniętą. Z prawidłowo ustalonych i niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący jest osobą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności na stałe, nie pracującą zawodowo, otrzymującą emeryturę w wysokości [...] netto od [...] marca 2017 r. Określona w decyzji organu pierwszej instancji kwota zasiłku stałego w wysokości [...] mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Kwestią sporną była w niniejszej sprawie jedynie wysokość świadczenia, które w ocenie skarżącego nie wystarcza na pokrycie potrzeb życiowych w postaci leków czy dojazdów do lekarza. Zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący ustaliły stan faktyczny oraz prawidłowo zastosowały i zinterpretowały obowiązujące przepisy prawa, dokonując jednocześnie prawidłowego pomniejszenia o uzyskiwany przez skarżącego dochód kryterium dochodowego w wysokości 634 zł., co dało kwotę [...]. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.