I SA/Wa 1224/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-16
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Monika Nowicka, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste może zostać uznana za nieważną z powodu zawarcia umowy przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawarcie umowy użytkowania wieczystego przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wada kwalifikowana decyzji musi mieścić się w katalogu wad określonym w art. 156 § 1 k.p.a., a wykonanie decyzji przed upływem terminu do odwołania, choć nieprawidłowe, nie wpływa na legalność samej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. R. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 1989 r. o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej, zarzucając, że nieruchomość została przeznaczona na inny cel niż pierwotnie zakładano, a umowa została zawarta przed upływem terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji SKO i zwrotu nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2008 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji, Gospodarki Gruntami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] o przekazaniu nieruchomości położonej w O. przy ul. [...], w części dotyczącej działek oznaczonych nr [...] i [...] w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w O.
W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został następujący stan sprawy:
We wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1989 r. J. R. podniósł, że nieruchomości wywłaszczone zostały pod budowę budynku Urzędu Wojewódzkiego, a ostatecznie zostały przeznaczone pod budynek Spółdzielni "[...]". Skarżący powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 11 lipca 1994 r. sygn. IV SA 1128/93 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zgodnie z którym nieruchomość przez około 18 lat nie została wykorzystana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, dlatego właściciel ma prawo odzyskania nieruchomości, co gwarantuje art. 69 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Skarżący wskazał też, że do wydania kwestionowanej decyzji uprawniony był Prezydent Miasta O., a nie Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami tego Urzędu. J. R. podniósł również, że umowa przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste Spółdzielni została zawarta przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste.
Rozpoznając ten wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ustaliło, że w sprawie nie występuje żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. i wobec tego brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] września 1988 r.
Stosownie do art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1988 r. Nr 26, poz. 183 ze zm.), obowiązującej w dniu wydania przedmiotowej decyzji, terenowymi organami administracji państwowej o właściwości szczególnej odpowiedniego stopnia są kierownicy wydziałów oraz równorzędnych jednostek organizacyjnych urzędów, określeni w statucie, wykonujący ustalone w ustawach szczególnych kompetencje z zakresu administracji państwowej. Wynika z tego, że do wydania decyzji z [...] czerwca 1989 r. był właściwy kierownik właściwego rzeczowo wydziału Urzędu Miejskiego w Ostrołęce, jako terenowy organ administracji państwowej o właściwości szczególnej, a nie Prezydent Miasta O.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut dotyczący rażącego naruszenia prawa z powodu zawarcia umowy użytkowania wieczystego przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] września 1988 r. Z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1976 r. wynika, że wywłaszczono nieruchomości położone w O. oznaczone jako działki nr [...] i [...] stanowiące własność J. R. oraz działki nr [...] i [...] stanowiące własność F. G. Nieruchomości te wywłaszczone zostały pod budowę budynków Urzędu Wojewódzkiego w O. Inwestycja nie została zrealizowana. Reguły dysponowania wywłaszczonymi nieruchomościami określały przepisy obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie do art. 50 ust. 5 tej ustawy, nieruchomość wywłaszczona nie mogła być użyta na inny cel, niż cel uzasadniający wywłaszczenie, chyba że nie mogła być zwrócona w trybie określonym w ówczesnym art. 74 tej ustawy z powodu braku zgody poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego. Dodany przez ustawę nowelizacyjną z 13 lipca 1998 r. przepis art. 74 ust. 2 stanowił, że nieruchomość nie podlega zwrotowi, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie tej nieruchomości na cele uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego, skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego oraz infrastruktury społecznej i technicznej. Zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w O. z dnia [...] marca 1979 r. działka nr [...] przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe wysokie, a teren obecnej działki nr [...] przeznaczony był jako ośrodki usługowe 2 i 3 stopnia. Zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1982 r. w sprawie odstępstw od miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta O. zmienione zostało przeznaczenie działki nr [...] z usług na funkcję o charakterze usługowo-mieszkalnym. Oznacza to, że przekazanie wymienionych działek w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni na cele uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego było zgodne z obowiązującym wówczas prawem. Decyzja z [...] czerwca 1989 r. nie narusza art. 50 ust. 5 i art. 74 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Fakt, że umowa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości została zawarta przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji o przekazaniu nieruchomości nie ma wpływu na legalność decyzji z [...] września 1988 r. Zarzut ten nie dotyczy bowiem samej decyzji, lecz kwestii jej wykonania i nie ma wpływu na ocenę legalności samej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. R. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] lipca 2008 r. W ocenie skarżącego wywłaszczona nieruchomość powinna być zwrócona. Zamiast tego przekazano ją w użytkowanie wieczyste Spółdzielni decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu. Skarżący podaje, że był pozbawiony udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Sąd podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. dokonało prawidłowej wykładni przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w wersji obowiązującej w dniu wydania kwestionowanej decyzji, tj. w dniu [...] czerwca 1989 r. Artykuł 74 ust. 1 ustawy stanowił, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela albo jego następcy prawnego za jego zgodą, jeśli stała się zbędna na cel uzasadniający wywłaszczenie. Równocześnie przepis ten po nowelizacji z dnia 13 lipca 1988 r. stanowił, że nieruchomość nie podlega zwrotowi, jeżeli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje jej przeznaczenie na cele uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego, skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego oraz infrastruktury społecznej i technicznej.
Z miejscowego ogólnego planu zagospodarowania miasta O., uchwalonego przez Wojewódzką Radę Narodową w O. w dniu [...] marca 1979 r. (Dz. Urz. WRN w Ostrołęce Nr 2, poz. 9) wynika, że działka nr [...] przeznaczona była pod budownictwo mieszkaniowe wysokie a obecna działka nr [...] pod usługi. Zmiana przeznaczenia działki [...] z usług na funkcję o charakterze usługowo-mieszkalną nastąpiła na podstawie zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1982 r. Przekazanie wymienionych działek w użytkowanie wieczyste Spółdzielni na cele uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego było więc zgodne z obowiązującym wówczas prawem.
Słusznie SKO zauważa też, iż fakt zawarcia umowy użytkowania wieczystego tych nieruchomości przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie może przesądzać o legalności decyzji z [...] czerwca 1989 r. Wada kwalifikowana decyzji musi mieścić się w katalogu wad określonym w art. 156 § 1 k.p.a. Wykonanie tej decyzji poprzez zawarcie aktu notarialnego przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie oznacza, że sama decyzja spełnia jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w pkt 1-7 powołanego artykułu. Zawarcie tego aktu notarialnego przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie było prawidłowe, niemniej należy ocenić, że nie miało to wpływu na legalność kwestionowanej decyzji.
Sąd podziela również stanowisko organu, że nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. że wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Właściwość kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami i Rolnictwa, a nie Prezydenta Miasta O. wynika z przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego, obowiązującej w dniu 30 czerwca 1989 r.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło