I SA/Wa 1224/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-07

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wymierzyć grzywnę organowi za niewykonanie wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku o odszkodowanie oraz czy bezczynność organu w tym zakresie może być uznana za rażące naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że spełnione zostały przesłanki wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku, tj. bezczynność organu po prawomocnym wyroku zobowiązującym do działania oraz uprzednie pisemne wezwanie do wykonania wyroku. Bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a wymierzona grzywna wraz z przyznanymi stronom sumami pieniężnymi ma pełnić funkcję represyjno-dyscyplinującą.
Stan faktyczny
M. P. i J. Z. wnieśli skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku WSA z 2014 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość. Pomimo prawomocnego wyroku i kolejnych wyroków wymierzających grzywnę, Prezydent W. nie wydał decyzji, co skarżące kwestionowały jako bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości określonej w sentencji; 2. Stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. Przyznał skarżącym sumy pieniężne; 4. Zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi M. P. i J. Z. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 436/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...] tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz M. P.i J. Z. sumy pieniężne w wysokości po [...] ([...]) złotych na rzecz każdej ze skarżących; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz M. P. i J. Z. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.  UZASADNIENIE M. P. i J. Z. pismem z [...] maja 2018 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku tutejszego Sądu z 27 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 436/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta. W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] ozn. hip. "[...] S. nr [...], [...] i [...]" działka nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Wyrokiem z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 204/16 Sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł, stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu ww. wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przyznał na rzecz skarżących sumę pieniężną w kwocie [...] zł. Skarżące zaznaczyły, że pomimo wezwań z [...] sierpnia 2016 r., [...] listopada 2016 r., [...] września 2017 r. Prezydent W. nadal pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z nowymi obowiązującymi procedurami konieczna była ponowna weryfikacja zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów dotyczących następstwa prawnego po dawnych właścicielach oraz daty utraty władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli. Podał, że pismem z [...] marca 2018 r. strony postępowania zostały poinformowanie, że sprawa zostanie zakończona do [...] lipca 2018 r. Zaznaczył, że w celu wydania decyzji została zlecona aktualizacja operatu szacunkowego z [...] czerwca 2017 r., określającego wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości. Organ dodał, że pewne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m.in. bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Wskazał, że waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu [...] grudnia 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe, w którym skarżąca M. P. wniosła o wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 P.p.s.a. i zwrot kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 436/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w . przy ul. [...] ozn. hip. "[...] S. nr [...], [...] i [...]" działka nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że Prezydent W. dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. [...] maja 2014 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął [...] lipca 2014 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również kierowanych przez skarżące wezwań do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent W. nie wydał decyzji w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 27 stycznia 2014 r., tutejszy Sąd wyrokiem z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 204/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także przyznał na rzecz skarżących sumę pieniężną. Pomimo dwóch wyroków Prezydent W. nadal nie wydał decyzji. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 27 stycznia 2014 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżące po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wyrokiem z 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 204/16 wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości [...] zł i grzywna w takiej wysokości nie spełniła swej funkcji. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 27 stycznia 2014 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość oraz wyroku wymierzającego grzywnę - nie została przez organ załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 27 stycznia 2014 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę duża ilość spraw wpływających do organu nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku. Organ powinien w taki sposób zorganizować pracę, aby wnioski były rozpatrywane na bieżąco. Zwłoka w wykonaniu przez Prezydenta W. wyroku wynosi na dzień wyrokowania przeszło 4 lata i 6 miesięcy. Dopiero pismem z [...] marca 2018 r. organ poinformował strony postępowania o terminie zakończenia postępowania, tj. do [...] lipca 2018 r. Pomimo wskazanego stronom terminu Prezydent nie zakończył postępowania. Prowadzenie postępowania przez tak długi okres czasu świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać konieczności ponownej weryfikacji zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, a w szczególności dokumentów dotyczących następstwa prawnego po dawnych właścicielach oraz daty utraty władania przez poprzednich właścicieli nieruchomością w sytuacji, gdy postępowanie prowadzone jest od ponad czterech lat. Taki okres czasu z całą pewnością pozwala na zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego i dokonanie jego analizy. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności Sąd przyznał na rzecz skarżących sumy pieniężne w kwotach po [...] zł. Przyznane sumy pieniężne w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinny skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy. Z przyczyn powyższych Sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składa się wpis sądowy od wniesionej przez skarżące skargi w wysokości [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło