I SA/Wa 1227/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi P. S.A. Oddział [...] w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...]kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu i Budownictwa na rzecz P. S.A. Oddział [...] w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r, nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w W. Zakład [...] w K., umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...]z dnia [...] września 2004 r., nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C. przy ul. [...], obejmującego działki nr [...] i [...]. W zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2004 r, nr [...] stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w K. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C. przy ul. [...], w obrębie [...], oznaczonego jako działki m [...] i nr [...] o łącznej pow. [...] m2, uregulowanego w księdze wieczystej Kw nr [...]. Od powyższej decyzji P. S.A. w W. Zakład [...] w K. wniosły odwołanie. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie. W myśl art. 28 KPA tego przepisu, stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z akt sprawy wynika, że wymienione w zaskarżonej decyzji działki nr [...] i nr [...] położone w C., w obrębie [...], w dniu 5 grudnia 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w K. na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...]grudnia 1986 r., nr [...] ustalającej opłaty roczne z tytułu zarządu. Zgodnie z § 4 powołanego wyżej rozporządzenia z 10 lutego 1998 r. decyzja ta stanowi dowód istnienia prawa zarządu. Natomiast P. S.A. Centrala Zakład [...] w K. w odwołaniu powołuje decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] września 1986 r, nr [...] ustalającą opłaty roczne, z której między innymi wywodzi swoje prawo do wyżej wymienionych, działek. Jednakże decyzja z dnia [...] września 1986 r. nie dotyczy działek nr [...] i nr [...], którymi uwłaszczono Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w W. Fakt ten potwierdził Prezydent Miasta C. w piśmie z dnia 10 marca 2005 r. Odwołujący się nie posiada więc tytułu prawnego do przedmiotowych działek, tym samym nie posiada interesu prawnego do wniesienia odwołania. W dniu 3 czerwca 2005 r. P. S.A. w W. Zakład [...] w K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2005 r., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że organ odwoławczy nie rozpatrzył meritum sprawy. Błędnie założył, iż dokumenty w formie decyzji administracyjnych o opłatach za grunt pozostający w zarządzie osób prawnych w sposób bezsprzeczny przesądzają o wykazaniu tego zarządu, na co wskazuje powołane w uzasadnieniu decyzji oświadczenie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] marca 2005 r. Działki o uwłaszczenie których ubiega się P. znajdują się w ciągu [...], są terenami bezpośrednio do tej [...] przylegającymi stanowiąc w założeniach projektowych (ze względu na bezpieczeństwo ruchu) teren kolejowej infrastruktury według rozumienia ustawy o transporcie kolejowym i geodezyjnie stanowią tak zwane tereny zamknięte co do których obrót prawny nieruchomościami jest zakazany bez zgody Ministra Infrastruktury. Organ odwoławczy dysponował odpisem Księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., z której wynika, że w dziale II tej księgi figuruje zapis wskazujący na zarząd kolejowy. Wpisu dokonano w 1925 r. Z przepisów art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wynika domniemanie, że prawo jawne z Księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Powyższe rozciąga się na wynikającą z wpisu zarówno samą treść jak i pierwszeństwo prawa. Na domniemanie z art. 3 może powołać się każdy, kto ma w tym interes prawny. Jest to domniemanie wzruszalne i może być obalone przez przeprowadzenie dowodu przeciwnego, albo w procesie o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w Księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym albo w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia. Organ pierwszej instancji dysponując dowodami dotyczącymi opłat i odpisem z Księgi wieczystej nie ustalił, czy przed wydaniem przez Wojewodę [...]decyzji o uwłaszczeniu Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w W. uchylone zostało prawo zarządu przysługujące P. S.A., wpisane do Księgi wieczystej. W uzasadnieniu odwołania dotyczącego uchylenia decyzji wydanej dla Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w W. skarżący wykazał, że zarząd [...] nie został uchylony. Z pisma wyjaśniającego Urzędu Miasta w C. z 10 marca 2004 r. kierowanego w toku postępowania odwoławczego wynika, że w niewielkim odstępie czasu (trzech miesięcy) wydano - dla Wojewody [...] - obligatoryjne opinie do dwóch wniosków uwłaszczeniowych - [...] i P. S.A., dotyczących tych samych nieruchomości. Zdaniem P. S.A. stan faktyczny i prawny sprawy wskazuje, że decyzja Wojewody [...]na mocy której Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] w W. nabyło prawo użytkowania wieczystego gruntu, a którą P. S.A. zaskarża, wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 KPA). W niniejszej sprawie organ odwoławczy powinien wydać decyzję o charakterze kasatoryjnym. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał prezentowane dotychczas w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Tryb postępowania odwoławczego oraz uprawnienia i obowiązki organu wyższego stopnia regulują przepisy art. 127 -art. 140 KPA. Z przepisu art. 140 KPA wynika, że w sprawach nieuregulowanych w art. 136 - art. 139 KPA mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji. W postępowaniu odwoławczym organ obowiązany jest więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy (art. 7 KPA), w szczególności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA) oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 KPA). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 KPA). Tylko ustalone w takich warunkach fakty mogą stanowić materiał dowodowy będący podstawą faktyczną niezbędną do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej (art. 107 § 1 i 3 KPA). Z powyższych przepisów wynika, że dopiero przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego zgodnie ze wskazanymi wyżej regułami uprawnia organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 KPA. Z akt sprawy wynika natomiast, że Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. odmówił P. S.A. Centrala Zakład [...] w K. przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym, toczącym się na skutek wniesienia przez skarżącego odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. stwierdzającej nabycie przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] w K. z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oznaczonego jako działki nr [...] i nr [...], zapisane w Księdze wieczystej Kw nr [...], bez wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ wyższego stopnia ustalił, że działki nr [...] i [...] położone w C., w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawały w zarządzie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa [...] w K., na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1986 r, nr [...], ustalającej opłatę roczną za zarząd (użytkowanie). Okoliczność tę potwierdził Prezydent Miasta C. w piśmie z dnia 10 marca 2005 r., z którego wynika, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1986 r., nr [...] dotyczyła opłat za działki nr [...] i [...]. Natomiast opłat za wskazane wyżej działki nie dotyczyła decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] września 1986 r., nr [...], ustalająca opłaty za nieruchomości będące w zarządzie Dyrekcji Okręgowych [...] w K.. W piśmie z dnia 10 marca 2005 r. Prezydent Miasta C. powołał się na opinię z dnia 12 czerwca 2003 r, w której oświadczył, że zapisy w ewidencji gruntów wskazują iż działki nr [...] i [...] w dniu 5 grudnia 1990 r. były we władaniu Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w K.. W opinii tej wskazano, że z tytułu zarządu powyższymi nieruchomościami Wojewódzkie Przedsiębiorstwo [...] w K. uiszczało opłaty na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1986 r., nr [...]. Przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wskazuje, że Minister Infrastruktury odmawiając P. SA. Centrala Zakład [...] w K. interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym nie odniósł się zupełnie do znajdującego się w aktach sprawy odpisu z księgi wieczystej Kw nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., sporządzonego w dniu 22 kwietnia 2003 r, z treści którego wynika, że w dziale II jako właściciel działek nr [...] i [...] od dnia 20 kwietnia 1927 r. wpisany jest Skarb Państwa ([...]). Organ odwoławczy pominął również pismo Prezydenta Miasta C. z dnia 12 czerwca 2003 r., z którego wynika, że ujawniony w dokumentacji geodezyjnej stan prawny działek nr [...] i [...] nie jest zgodny z zapisem w ewidencji gruntów oraz treścią księgi wieczystej Kw nr [...]. Należy również zauważyć, że organ wyższego stopnia nie rozważył interesu prawnego P. S.A. w kontekście uprawnień skarżącego wynikających z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz.948 ze zm), mimo, że będący w niniejszej sprawie podstawą prawną uwłaszczenia przepis art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że nabycie użytkowania wieczystego, w trybie tego przepisu nie może naruszać praw osób trzecich. Należało zatem uznać, że Minister Infrastruktury wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego naruszył art. 7 KPA, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 138 § 1 pkt 3 KPA, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Infrastruktury obowiązany jest do wszechstronnego rozpatrzenia wskazanych wyżej dowodów oraz odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu P. S.A. Winien również rozważyć przeprowadzenie postępowania dowodowego w oparciu o inne niż wyżej wskazane środki dowodowe, przy zapewnieniu stronom przed wydaniem rozstrzygnięcia możliwości wypowiedzenia się, co do zgromadzonych w sprawie dowodów, zwłaszcza, że z treści decyzji ustalających opłaty za zarząd (użytkowanie) nie wynika jakich dotyczą nieruchomości. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Kr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.