I SA/Wa 1227/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2018 r. sprawy ze skargi S.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło C.L. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta O. z [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Prezydent Miasta O. decyzją z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], odmówił umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby uprawnionej J.L. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Decyzja została doręczona C.L. [...] kwietnia 2017 r. C.L. 13 maja 2017 r. (data nadania) zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2017 r. Jednocześnie złożył odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wskazał, że od 8 maja 2017 r. do 12 maja 2017 r. przebywał w Instytucie Hematologii i Transfuzjologii w [...], w związku z wystąpieniem kolejnego ataku w porfirii wątrobowej i koniecznością podjęcia niezwłocznej hospitalizacji. Tym samym nie mógł złożyć odwołania w terminie. Na dowód załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego, z której wynika, że przebywał w szpitalu we wskazanym wyżej okresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] odmówiło C.L. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że czternastodniowy termin zakreślony do wniesienia odwołania upłynął 8 maja 2017 r. Tymczasem skarżący wniósł odwołanie 13 maja 2017 r., zatem z uchybieniem wskazanego terminu. Organ zaznaczył, że osoba składająca wniosek o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy i swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a przynajmniej ustała najpóźniej w ciągu 7 dni przed złożeniem owego wniosku. To na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dołożyła należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas aż do wniesienia wniosku. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Odnosząc się do argumentów wniosku Kolegium wskazało, że skoro skarżącemu decyzja została doręczona 24 kwietnia 2017 r., to posiadał on znaczną ilość czasu do sporządzenia odwołania i jego wysłania, tym bardziej, iż odwołanie nie jest środkiem szczególnie sformalizowanym i nie wymaga sporządzenia szczegółowego uzasadnienia. Ponadto skarżący mógł upoważnić inną osobę (niekoniecznie profesjonalnego pełnomocnika) do sporządzenia odwołania w jego imieniu, bądź jego wysłania. Na koniec zaś wskazać należy, iż skarżący hospitalizowany był w ostatnim dniu, w którym upływał termin do złożenia odwołania, zaś ze względu na swój stan zdrowia oraz częste i powtarzające się cyklicznie pobyty w szpitalu (z odwołania wynika, że w kwietniu i maju był w szpitalu 3 razy), mógł przewidzieć konieczność kolejnej hospitalizacji i zadbać o wcześniejsze sporządzenie i wysłanie odwołania. Zwłaszcza, że jak wynika z karty informacyjnej leczenia szpitalnego, przed przyjęciem do szpitala od kilku dni występowały u skarżącego narastające objawy zaostrzenia choroby. Natomiast przy przyjęciu był w stanie ogólnym dość dobrym. Skarżący mógł zatem przewidzieć, że przy istniejących od kilku dni objawach, zajdzie konieczność ponownej hospitalizacji, co utrudni skarżącemu złożenie odwołania. Kolegium uznało, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy. C.L. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu skargi wskazał, że choroba na którą cierpi jest nieprzewidywalna. Konieczność podjęcia natychmiastowej hospitalizacji i zagrożone życie nie może być uznawane przez organ administracji publicznej jako niedbalstwo. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2017 r. i rozpoznanie przedmiotowego odwołania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł jej oddalenie wskazując, że zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym postanowieniu i nie podważają zasadności podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie organu w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w których organ orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do oceny, czy organ słusznie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.", odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. W przypadku uchybienia wskazanego wyżej terminu do wniesienia odwołania, strona może złożyć wniosek o jego przywrócenie. Z mocy art. 58 § 1, 2 i 3 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu 24 kwietnia 2017 r., a zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał 8 maja 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że odwołanie nadane w urzędzie pocztowym przez skarżącego 13 maja 2017 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Okolicznością mającą przy tym usprawiedliwiać uchybienie terminu był pobyt skarżącego w szpitalu, który zgodnie z kartą informacyjną leczenia szpitalnego trwał od 8 maja 2017 r. do 12 maja 2017 r. Pierwszy dzień pobytu skarżącego w szpitalu przypadał w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, natomiast samo odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało złożone przed upływem 7 dni od opuszczenia szpitala przez skarżącego. Odmawiając przywrócenia terminu, organ ograniczył się do wskazania, że pobyt skarżącego w szpitalu nie mógł być okolicznością usprawiedliwiającą niedokonanie czynności w terminie, bowiem odwołanie mogło być wniesione w okresie poprzedzającym przyjęcie do szpitala, to jest od 24 marca 2017 r. do 7 kwietnia 2017 r. Ponadto wskazał, że skarżący mógł przewidzieć konieczność kolejnej hospitalizacji i zadbać o wcześniejsze sporządzenie i wysłanie odwołania. Stanowisko organu uznać należy za oczywiście wadliwe. Nie może bowiem stanowić podstawy do odmowy przywrócenia terminu fakt, że przeszkoda uniemożliwiająca terminowe dopełnienie czynności wystąpiła dopiero w ostatnim dniu terminu. Fakt, iż strona mogła wcześniej dokonać czynności, lecz zwlekała z tym do ostatniego dnia ustawowego terminu, w którym zaistniała przeszkoda do dokonania tej czynności, nie może stanowić podstawy odmowy uwzględnienia wniosku z art. 58 k.p.a., bowiem strona nie może przewidywać, że w ostatnim dniu terminu zaistnieje nieprzewidziana sytuacja uniemożliwiająca jej dokonanie czynności z zakresu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 472/07, wyrok NSA z 25 maja 2009 r. sygn. I OSK 757/08, wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 1224/15). Stwierdzić należy, że strona nie ma obowiązku wykonania czynności na więcej niż jeden dzień przed upływem ustawowego terminu, w celu zabezpieczenia się przed wystąpieniem potencjalnych, niemożliwych do przewidzenia późniejszych okoliczności, które mogłyby uniemożliwić jej dokonanie tej czynności w terminie. Strona ma prawo wnieść środek odwoławczy w ostatnim dniu ustawowego terminu. Nie może przy tym przewidywać, że w ostatnim dniu tego terminu wystąpi sytuacja uniemożliwiająca jej dokonania czynności. Odrębną natomiast kwestią jest ocena organu czy został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. Ograniczając się do stwierdzenia, iż odwołanie mogło być wniesione w okresie poprzedzającym pobyt skarżącego w szpitalu, organ drugiej instancji nie poczynił jakichkolwiek ustaleń odnośnie twierdzeń strony co do wystąpienia przeszkody w dochowaniu terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy mieć na uwadze, że prawo do zaskarżenia decyzji jest jednym z podstawowych uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Ocena okoliczności dotyczących przyczyn uchybienia tego terminu wymaga rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, a zwłaszcza okoliczności, na które powołuje się strona. Organ musi dokładnie ocenić czy twierdzenia zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania są wiarygodne i mogą stanowić podstawę do przypisania braku winy w uchybieniu terminu. Prawidłowe ustalenia odnośnie do przyczyny uchybienia terminu i ustania przyczyny uchybienia terminu mają istotne znaczenie dla oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego, zwłaszcza, że okoliczności te wystarczy uprawdopodobnić. Jeżeli w przedmiotowej sprawie przyczyną uchybienia terminu było to, że skarżący doznał ataku choroby wymagającej niezwłocznej hospitalizacji i został przyjęty do szpitala, to ocena czy uchybienie terminu nastąpiło z winy skarżącego wymaga analizy właśnie tych okoliczności. Następnie wyniki tej analizy winny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji powinien więc dokładnie zbadać stan faktyczny sprawy, tym w szczególności wskazane przez skarżącego okoliczności mające na celu uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Organ przy tym oceni, czy powołane przez skarżącego okoliczności stanowią podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a uchylił zaskarżone postanowienie.