I SA/Wa 1228/04

WyrokWSA w Warszawie2005-09-07

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Anna Lech, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość, uznając za zagadnienie wstępne konieczność ustalenia spadkobierców poprzedniego właściciela w postępowaniu sądowym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość, uznając za zagadnienie wstępne konieczność ustalenia spadkobierców poprzedniego właściciela w postępowaniu sądowym. Ustalenie spadkobierców jest niezbędne do prawidłowego określenia stron postępowania odszkodowawczego, a brak tych ustaleń uniemożliwia wydanie decyzji merytorycznej i uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny.
Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość, uznając za zagadnienie wstępne konieczność ustalenia spadkobierców poprzedniego właściciela. Skarżący zarzucili, że organ powinien wystąpić o wyznaczenie kuratora spadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi A.K. i H.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. oddala skargę I SA/Wa 1228/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Starosty Powiatu W. nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (dawnej ul. [...]) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje: Wyrokiem z dnia 5 listopada 2003 r. (sygn. akt I SA 344/02) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Powiatu W. nr [...], z dnia [...] lipca 2001 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd podał, iż w związku z brakiem udziału w sprawie spadkobierców M.T. prawidłowo organy obu instancji uznały o konieczności zawieszenia postępowania w wyżej wymienionej sprawie. Postanowienie Wojewody [...] nie mogło się jednak ostać z tej przyczyny, że nie zostało doręczone wszystkim osobom mającym w tym postępowaniu status strony (powinno być doręczone spadkobiercom E.K.). Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia stwierdzono, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W omawianej sprawie za zagadnienie wstępne organ pierwszej instancji uznał konieczność ustalenia (w postępowaniu sądowym) spadkobierców M.T., jednego z poprzednich właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Jest bezsporne, że przepis art. 61 § 4 kpa nakłada na organ orzekający obowiązek zawiadomienia o wszczętym postępowaniu wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy stanowić zaś może podstawę do wznowienia postępowania stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Również bezsporne jest, że w myśl art. 107 § 1 kpa decyzja administracyjna rozstrzygająca sprawę co do istoty lub w inny sposób kończąca sprawę w danej instancji powinna zawierać oznaczenie strony lub stron. W związku z powyższym należało uznać, iż brak ustaleń odnośnie strony lub stron postępowania prowadzonego w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami uniemożliwia wydanie decyzji rozstrzygającej merytorycznie wniosek odszkodowawczy i w konsekwencji uzasadnia zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A.K. i H.K. Skarżący podnieśli, że ze swej strony uczynili wszystko co w ich mocy, aby odszukać spadkobierców M.T., na dowód czego załączyli do skargi kserokopie dokumentów z prowadzonych poszukiwań. Wobec ich wyników wnosili, aby organ administracji w oparciu o art. 30 § 5 kpa wystąpił do sądu o wyznaczenie kuratora, którego ewentualnie mogą wskazać. Na rozprawie w dniu [...] września 2005 r. skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonych postanowień. Uczestniczki postępowania Z.K. i A.C. przyłączyły się do wniosków skarżących. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Jedynie wówczas, gdy stwierdzone zostanie, że organ administracji publicznej wydając zaskarżony akt naruszył prawo w sposób wskazany w art. 145 § 1 powołanej ustawy następuje uwzględnienie skargi. W sprawie niniejszej sytuacja taka nie miała miejsca. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy (okoliczności tych nie kwestionują skarżący) i zastosowały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnie uznano, że ustalenie w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku spadkobierców M.T. – byłego współwłaściciela nieruchomości, której dotyczy postępowanie odszkodowawcze – jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa w tejże sprawie odszkodowawczej. Niezależnie od uznania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia podkreślić należy, że na mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Jak wskazano w zaskarżonym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 listopada 2003 r. (sygn. akt I SA 344/02) uchylił poprzednio wydane w sprawie niniejszej postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania, bowiem w postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie strony. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyraził ocenę prawną, w której podzielił stanowisko organów, że w postępowaniu o przyznanie odszkodowania za przejęcie na własność Skarbu Państwa nieruchomości winni brać udział wszyscy jej współwłaściciele (bądź ich następcy prawni). Sąd stwierdził ponadto, że z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że były współwłaściciel M.T. nie żyje, brak jest danych co do tożsamości jego spadkobierców oraz faktu czy zostali oni ustaleni. Za nietrafne uznane zostało stanowisko skarżących proponujących w celu rozwiązania tego problemu wystąpienie przez organ do sądu powszechnego o ustanowienie kuratora spadku, gdyż jednym z obowiązków takiego kuratora jest właśnie ustalenie kto jest spadkobiercą i powiadomienie go o wszystkich sprawach dotyczących spadku. Powyższa ocena prawna, którą skład orzekający w niniejszej sprawie podziela wiązała zarówno organy administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Z tego względu zarzuty skargi stanowiące polemikę z tą oceną uznane być musiały za niezasadne. Z podniesionych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło