I SA/Wa 123/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch Asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2007 r. Wojewoda Mazowiecki po rozpatrzeniu odwołania M. i M. W. od decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 jako bezprzedmiotowe, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Prezydent W. umorzył postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, pochodzącą z księgi wieczystej KW Nr [...], zajętą pod drogę publiczną, jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu stwierdził, iż wnioskodawcy nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. M. i M. W. odwołali się od tej decyzji twierdząc, iż obecnie są właścicielami nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Wojewoda Mazowiecki podkreślił, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 z 1998 r., poz. 872 z późn. zm.) nieruchomości pozostające w dnia 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Organ II instancji wskazał, że wniosek M. i M. W. o odszkodowanie za grunty zajęte pod drogę publiczną został złożony w wyznaczonym ustawowo terminie. Wskazał również, że jak wynika z umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...].12.2002 r. M. i M. W. nabyli nieruchomość, składającą się z działek oznaczonych w ewidencji numerami [...] i części działki numer [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha [...] a [...] m2 w tym [...] m2 pod ulicą. Ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...].07.2007 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w W. zajętej pod drogę publiczną - część ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...] uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Wojewoda Mazowiecki, podkreślił, że stosownie do art. 73 w ustawy odszkodowanie przysługuje właścicielom nieruchomości zajętych pod drogę, które w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdowały się we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, a nie stanowiły ich własności i które z dniem 1 stycznia 1999 r. przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Zdaniem organu odwoławczego z niniejszego przepisu wynika, że z dniem 1 stycznia 1999 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości stała się właściwa jednostka samorządu terytorialnego, w tym przypadku Gmina W. W związku z czym roszczenie odszkodowawcze przysługuje, właścicielom nieruchomości, którzy z tym dniem utracili swoją własność. Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że wobec nabycia nieruchomości przez Gminę poprzedni właściciele tej nieruchomości, a stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] nie mogli skutecznie jej sprzedać w 2002 r., bowiem nie byli już wtedy właścicielami czego potwierdzeniem jest deklaratoryjna decyzja Wojewody Mazowieckiego. Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. i M. W. Skarżący wskazali, że decyzja jest dla nich krzywdząca. Podnieśli, że stając się właścicielami nieruchomości w dniu [...] grudnia 2002 r. przyjęli od swoich poprzedników wszelkie prawa z nią związane w tym prawo do odszkodowania, które nie zostało nigdy wypłacone. Powołali się na wpis prawa własności do księgi wieczystej, w tym dotyczące nieruchomości pod ulicę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Jak wynika z treści art. 73 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ustawodawca ograniczył krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie do właścicieli nieruchomości. Nie może jednak budzić wątpliwości, że chodzi tylko o tych właścicieli, którzy byli nimi w dniu 31 grudnia 1998 r. i którzy z dniem 1 stycznia 1999 r. utracili własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Wskazuje na to wprost treść przepisu i sprecyzowane w nim daty o doniosłości prawnej. Gdyby wolą ustawodawcy było rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie np. na nabywców bądź innych następców prawnych, to znalazłoby to odzwierciedlenie w treści przepisów. Nie należy również pomijać celu odszkodowania, które ze swej istoty ma służyć temu właścicielowi, który faktycznie poniósł szkodę. Innym osobom może przysługiwać ono wówczas, gdy tak wyraźnie stanowi ustawa. Jednakże przepis art. 73 ustawy takiej regulacji nie zawiera. Jak słusznie wskazały organy obydwu instancji i co wynika z treści księgi wieczystej nr [...] oraz aktu notarialnego nr [...], skarżący małżonkowie W. stali się właścicielami nieruchomości tam opisanych - w dniu [...] grudnia 2002 r. Na datę istotną dla przyznania odszkodowania w rozumieniu art. 73 ust 4 wyżej wskazanej ustawy, tj. w dniu 31 grudnia 1998 r., właścicielami działki zajętej pod drogę publiczną byli M. W. i D. W., a więc tylko oni byli adresatami tego przepisu. Wobec tego mogli skutecznie ubiegać się o przyznanie odszkodowania pod warunkiem złożenia wniosku w ustawowo określonym terminie, to oni bowiem ponieśli szkodę spowodowaną utratą prawa własności nieruchomości nr [...] o pow. [...] m kw. Zważyć przy tym należy, że skarżący nabywając nieruchomość od poprzednich właścicieli mieli świadomość, że jej część zajęta jest pod drogę publiczną, gdyż wynikało to wprost z treści aktu notarialnego oraz dokumentów przedłożonych do jego zawarcia, a wskazanych w akcie notarialnym. Powyższa okoliczność mogła mieć ewentualnie wpływ na wysokość ceny nabycia ustalonej pomiędzy stronami transakcji. Ponadto należy mieć na względzie, że wprawdzie w dniu kupna nieruchomości przez skarżących nie była jeszcze wydana decyzja stwierdzająca nabycie przez Gminę W. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną i w księdze wieczystej działka ta figurowała jako własność poprzednich właścicieli, to jednakże wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 73 ust 1 ustawy z 13 października 1998 r., przejście własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne następuje z mocy samego prawa, a decyzja stwierdzająca nabycie tej nieruchomości przez gminę ma jedynie charakter deklaratoryjny i stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. Decyzja potwierdza jedynie to co nastąpiło z mocy prawa i nie tworzy po stronie gminy prawa własności, bo tę posiada ona już z mocy ustawy. Wobec tego skoro działka nr [...] zajęta pod drogę stała się w dniu 1 stycznia 1999 r. własnością Gminy W., to z powyższych przyczyn nie mogła być przedmiotem skutecznego obrotu. Mając na względzie wszystkie wyżej omówione okoliczności uznać należy, że prawidłowo organy uznały, że skarżący nie byli uprawnieni do złożenia wniosku o odszkodowanie. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ppsa.