I SA/Wa 1230/09
WyrokWSA w Warszawie2009-11-26
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, wydana przez Prezydenta Miasta, jest zgodna z prawem, jeśli uchwała rady gminy stanowiła, że decyzje w tej sprawie wydaje Zarząd Miasta?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości została wydana przez właściwy organ, którym jest Prezydent Miasta. Zmiany w strukturze administracji publicznej, wprowadzające jednoosobowe organy wykonawcze gmin, spowodowały przejście kompetencji z Zarządu Miasta na Prezydenta. Uchwała rady gminy mogła ustalać jedynie wysokość stawki procentowej opłaty, a nie wskazywać organ wykonawczy właściwy do jej ustalenia w drodze decyzji, co należy do kompetencji prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu sieci wodociągowej. Skarżący podnosił, że decyzję wydał niewłaściwy organ (Prezydent zamiast Zarządu Miasta), co było sprzeczne z uchwałą Rady Miasta. Organ odwoławczy i sąd administracyjny uznały, że Prezydent Miasta był właściwym organem do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Monika Nowicka WSA Agnieszka Miernik Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania W. T., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W toku postępowania ustalono następujący stan faktyczny.
Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Prezydent Miasta Z. orzekł o ustaleniu M. T. i W. T. opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] – związanej z wybudowaniem sieci wodociągowej w ulicy [...] i zobowiązał ich do jej uiszczenia.
Prezydent stwierdził, że nieruchomość stanowiąca własność M. T. i W. T., położona w Z. przy ul. [...], przeznaczona była do końca 2002 r. pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne na podstawie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. Z., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] MRN w Z. z dnia [...] grudnia 1985 r. - który utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2002 r.
W roku 2005 wybudowana została sieć wodociągowa w ulicy [...], która spowodowała wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości - co potwierdziła opinia rzeczoznawcy majątkowego z 18 września 2007 r. sporządzona na zlecenie Prezydenta Miasta Z.. Zgodnie z nią różnica pomiędzy wartością nieruchomości, określoną przed wybudowaniem sieci wodociągowej, a wartością nieruchomości po jej wybudowaniu - stosownie do Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej Z. z dnia [...] czerwca 2001 r. stanowi kwotę [...] zł. Zgodnie z ww. uchwałą procentowa stawka wzrostu wartości nieruchomości została ustalona na poziomie 30 % - w związku z czym opłatę adiacencką ustalono w kwocie [...]zł.
Od powyższej decyzji M. T. i W. T. wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. podnosząc, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z Uchwałą Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia [...]czerwca 2001r. - decyzję wydał Prezydent Miasta Z. zamiast Zarząd Miasta Z. W związku z tym wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. położonej w Z. przy ul. [...] uznając, że zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.
Kolegium stwierdziło, że właściwość rzeczową organu w sprawach o ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanym z wybudowaniem sieci wodociągowej w ulicy [...] należy oceniać według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie orzekania.
W dacie podjęcia przez Radę Miejską w Z. Uchwały Nr [...] tj. w dniu [...] czerwca 2001r. organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej decyzją był Zarząd Miasta Z. W związku ze zmianą w strukturze administracji publicznej organem, na który przeszła kompetencja Zarządu Miasta o podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej decyzją, jest obecnie wójt, burmistrz i prezydent miasta. Nowelizacji dokonano ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.), która wprowadziła w miejsce kolegialnych organów wykonawczych gmin (zarządów), organy jednoosobowe: wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Zgodnie z ustawą organem wykonawczym gminy, której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium danej gminy jest burmistrz (art. 26 ust. 3 u. sam. gmin.), a w mieście liczącym powyżej 100 tys. mieszkańców prezydent.
Zatem kwestionowana decyzja jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa - nie zachodzi bowiem sprzeczność pomiędzy treścią Uchwały Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001r. Rady Miejskiej w Z. a obecnym brzmieniem art. 145 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. T.
W skardze kwestionuje on właściwość Prezydenta Miasta Z. do wydania decyzji w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej twierdząc, iż powyższe niezgodne jest z Uchwałą Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001r., gdyż decyzję wydał Prezydent Miasta Z. zamiast, upoważnionego na mocy ww. Uchwały, Zarządu Miasta Z. Podniósł też, że ww. Uchwała Rady Miasta Z. stanowi wprost, iż decyzje w sprawie naliczenia opłaty adiacenckiej może wydawać Zarząd Miasta Z. lub może odstąpić od naliczenia opłaty adiacenckiej. Przepis ustawy mówiący o opłatach adiacenckich nie narzuca z góry ich pobierania, zostawia gminom dobrowolność. Dlatego też, zmiany w strukturze administracyjnej nie mogą wprowadzić automatyzmu w przypadku podejmowania decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej, gdyż narusza to zasadę zaufania Obywatela do działań organów państwowych - jedna osoba to nie siedem osób. W związku z tym uchwała w sprawie poboru opłaty adiacenckiej na wniosek Prezydenta winna być podjęta ponownie i w przypadku powierzenia Prezydentowi jej wykonania jednoosobowo nie budziłaby wątpliwości. Obecnie zaś nie wiadomo, czy powyższa Uchwała - przy obecnych zmianach struktury administracyjnej - jest zgodna z Konstytucją RP.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło ojej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2009. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...]listopada 2008 r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] - związanej z wybudowaniem sieci wodociągowej.
Skarżący W. T. nie kwestionuje zasadności ustalenia opłaty adiacenckiej ani jej wysokości. Podnosi tylko że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z Uchwałą Rady Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001r., gdyż decyzję wydał Prezydent Miasta Z. zamiast Zarządu Miasta Z. W związku z tym nie wiadomo, czy jest ona zgodna z Konstytucją RP.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organów orzekających w niniejszej sprawie odnośnie tego, że decyzja o ustaleniu opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości została wydana przez właściwy organ, którym jest Prezydent Miasta Z.
Rada Miasta Z. w Uchwale Nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. ustaliła wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania sieci wodociągowej na poziomie 30%. W dacie podjęcia przez Radę Miejską w Z. Uchwały Nr [...], tj. w dniu [...]czerwca 2001r., organem wykonawczym, właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie załatwionej zaskarżoną decyzją był Zarząd Miasta Z. Świadczy o tym treść § 6 tejże uchwały: "Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Miasta Z.".
W związku ze zmianą w strukturze administracji publicznej, organem, na który przeszła kompetencja Zarządu Miasta o podjęciu rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, jest obecnie wójt, burmistrz i prezydent miasta. Nowelizacji dokonano ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 ze zm.) - która wprowadziła w miejsce kolegialnych organów wykonawczych gmin (zarządów), organy jednoosobowe: wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Aktualną treść art. 26 ustalił art. 43 pkt 15 lit. a-c ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984). W obecnym brzmieniu przepis art. 26 u. sam. gmin. obowiązuje od dnia 27 października 2002 r. – od dnia wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzonych w związku z zakończeniem kadencji tych organów wybranych w dniu 11 października 1998 r. Do tego dnia organem wykonawczym gminy był zarząd gminy.
Uchwały Rady Miasta Z. są aktami prawa miejscowego i obowiązują do czasu ich uchylenia lub zmiany, zgodnie z zasadą ciągłości systemu prawnego, który powinien być pewny, niezależny od zmian organizacyjnych dotyczących organów uprawnionych do stanowienia aktów prawnych.
Wyżej wskazana Uchwała jako akt prawa miejscowego wydana została na podstawie ustawowego upoważnienia, tj. art. 146 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603): "Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały". Przepis ten upoważnił zatem Radę Miasta Z. wyłącznie do ustalenia w drodze uchwały wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu m.in. wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu przewodów i urządzeń wodociągowych. Natomiast w żadnym wypadku nie upoważnił Rady do wskazania, w drodze uchwały, właściwego do orzekania w takiej sprawie organu wykonawczego.
O właściwości rzeczowej organu w sprawach o ustalenie opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości związanym z wybudowaniem sieci wodociągowej decyduje przepis prawa materialnego obowiązujący w dacie orzekania, tj. art. 145 ust. 1 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
Tak więc ustawodawca w ww. art. 145 ust. 1 cyt. ustawy dokładnie określił, jaki organ może wydać decyzję w przedmiotowej sprawie. Pozostawił mu również ocenę konieczności i słuszności naliczenia opłaty adiacenckiej - używając w tym przepisie określenia "może w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką".
W związku z powyższym organ wykonawczy Miasta Z., jakim jest obecnie Prezydent, był organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Ponadto, podobnie jak wcześniej Zarząd Miasta, mógł również skorzystać w tym względzie z prawa uznania, czy istnieją przesłanki do odstąpienia od ustalenia takiej opłaty wobec skarżącego. Skoro tego nie uczynił, to właściciel nieruchomości zobowiązany jest ją uiścić.
Podsumowując Sąd uznał, że obie decyzje są zgodne z prawem.
Organy wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadniły też przekonująco swoje decyzje - a Sąd w całości podzielił ich stanowisko.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło