I SA/Wa 1230/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-24
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Gabriela Nowak, Monika Sawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego (miasto) ma legitymację procesową do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia o sprostowaniu decyzji dotyczącej nieruchomości, której jest właścicielem, gdy organem wydającym pierwotną decyzję i postanowienie był organ tej jednostki samorządu terytorialnego?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym (w tym nadzwyczajnym) ani sądowoadministracyjnym dotyczącym tej decyzji, nawet jeśli posiada interes prawny jako właściciel nieruchomości. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego.Stan faktyczny
Miasto wniosło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta miasta o sprostowaniu oczywistej omyłki w decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości. Miasto argumentowało, że jako właściciel nieruchomości ma interes prawny i powinno być uznane za stronę postępowania. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że organ, który wydał decyzję, nie może być jednocześnie stroną w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędzia WSA Monika Sawa po rozpoznaniu w dniu 24 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] lutego 2019 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta [...] z [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta [...] z [...] listopada 2002 r. nr [...].
Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
L. S., Z. J., J. J. i W. L. w dniu 14 lutego 1949 r. wystąpili, w trybie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...].
Prezydium Rady Narodowej w [...] orzeczeniem administracyjnym z [...] maja 1951 r. nr L.dz.[...] odmówiło wnioskodawcom ustanowienia prawa własności czasowej do ww. gruntu. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1951 r. nr [...].
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] maja 1999 r. nr [...], po rozparzeniu wniosku H. S., stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z [...] listopada 1951 r., natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] września 1999 r. nr [...] uchyliło orzeczenie administracyjne z [...] maja 1951 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Prezydent [...], po rozpoznaniu ww. wniosku z 14 lutego 1949 r., decyzją z [...] listopada 2002 r. nr [...], ustanowił na 99 lat na rzecz E. P., M. J., B. J., H. S., K. K. i W. M. prawo użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu oznaczonego jako dz. nr [...] o pow. [...]m2, obręb [...] położonego w W. przy ulicy [...].
Następnie postanowieniem z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent [...] sprostował z urzędu oczywiste omyłki w decyzji z [...] listopada 2002 r. poprzez wpisanie na stronie 3 w wierszu 20, 21 – tekstu "Wojewody [....] nr [...] z dnia [...].06.2002 r." zamiast "Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].12.1991 r." oraz poprzez wpisanie na stronie 4 w wierszu 16, 17 - tekstu "Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].06.2002 r." zamiast "Wojewody [...] nr [...] z dnia [...].12.1991 r."
Prezydent [...] decyzją z [...] lutego 2006 r. nr [...] zmienił na wniosek i za zgodą stron decyzję z [...] listopada 2002 r. poprzez wpisanie jako użytkownika wieczystego J. S. zamiast W. M.
Prezydent [...] wnioskiem z 10 maja 2018 r. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o stwierdzenie nieważności własnego postanowienia z [...] marca 2003 r. nr [...] o sprostowaniu decyzji z [...] listopada 2002 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] lutego 2019 r., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] marca 2003 r. Kolegium podniosło, że Prezydent [...] jako organ właściwy w sprawie wydania decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...], jak i wydania postanowienia o jego sprostowaniu, nie ma jednocześnie przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym badania legalności tej decyzji czy postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r., po rozpoznaniu wniosku Prezydenta [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy postanowienie z [...] lutego 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że status miasta na prawach powiatu jest złożony, gdyż z jednej strony wykonuje ono wszystkie funkcje gminy, a z drugiej realizuje zadania powiatowe. Prezydent miasta na prawach powiatu, tak jak ma to miejsce w przypadku [...], pełni funkcje starosty i jednocześnie realizuje kompetencje z zakresu administracji rządowej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że prezydent pełniący funkcję starosty może mieć interes prawny w sprawach dotyczących gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa położonymi na terenie danego miasta na prawach powiatu. Dotyczy to jednak spraw, w których postępowanie prowadzone jest przez inne organy. Tylko wówczas, jako reprezentantowi Skarbu Państwa, przysługują mu uprawnienia do występowania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym oraz korzystanie z gwarancji procesowych, jakie przepisy przyznają stronom tych postępowań. Z kolei powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w drodze decyzji, ogranicza co do zasady zakres uprawnień procesowych tych jednostek. W konsekwencji w sprawie, w której organ jednostki samorządu terytorialnego wydawał decyzję, rola jednostki samorządu terytorialnego kończy się z chwilą wydania tej decyzji. W efekcie jednostka ta nie ma legitymacji do ewentualnego udziału w postępowaniu odwoławczym, ani inicjowania postępowania w trybach nadzwyczajnych. W tej sytuacji orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem Prezydenta [...] należało uznać za prawidłowe.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie Miasto [...] wniosło o jego uchylenie, zarzucając organowi naruszenie:
1) art. 28 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że [...] nie przysługuje status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności postanowienia związanego z decyzją dotyczącą nieruchomości, której miasto jest właścicielem;
2) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania z uwagi na wniesienie żądania przez podmiot niebędący stroną, w sytuacji, gdy z żądaniem wystąpił podmiot, któremu przymiot strony przysługiwał;
3) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 28, art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię, polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia, w którym błędnie uznano za stronę Prezydenta [...] w sytuacji, gdy wnioskodawcą było [...];
4) art. 157 § 2 K.p.a. poprzez brak wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta [...] z [...] marca 2003 r. nr [...], gdy treść wniosku o stwierdzenie nieważności uprawdopodobniała określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. wadliwość ww. postanowienia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w świetle orzecznictwa sądowego i stanowiska doktryny, skarżącemu przysługiwać powinien przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym, o którego wszczęcie wnioskiem z 10 maja 2018 r. wystąpiono. Miasto jest bowiem właścicielem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i występując z ww. wnioskiem działa w sferze dominium, a nie imperium. Skarżący nie ma możliwości w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] marca 2003 r. działania w sposób władczy. Z kolei jako właściciel nieruchomości niewątpliwie ma interes prawny we wszczęciu tego postępowania. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów, skarżący wskazał, że postanowienie o sprostowaniu z [...] marca 2003 r. skierowano do nieżyjącej już W. M., a zatem jest ono obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] mogło wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności, czego zaniechało.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia stanowił art. 61a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek organu przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (postanowienia) nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1366/09, https://cbois.nsa.gov.pl). W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
W rozpoznanej sprawie Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] marca 2003 r. z przyczyn podmiotowych, bowiem postanowienie to wydane zostało przez Prezydenta [...] jako organ właściwy, zaś obecnie organ ten żąda jego unieważnienia. Powyższe w ocenie Kolegium wyklucza zainicjowanie przez Miasto [...] postępowania nadzorczego w przedmiotowej sprawie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni powyższe stanowisko organu nadzoru podziela.
W rozstrzygnięciu zaistniałego sporu co do legitymacji procesowej gminy, ocena istnienia interesu prawnego, uzasadnianego przez skarżącego posiadaniem przez Miasto [...] tytułu własności do przedmiotowej nieruchomości, nie ma w ocenie Sądu decydującego znaczenia.
Kluczowe znaczenie ma bowiem w tym przypadku pozycja ustrojowa jednostek samorządu terytorialnego w systemie jurysdykcji administracyjnej w Polsce, którym powierzono orzekanie w sprawach indywidualnych. I tak, Sąd w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15 (https://cbois.nsa.gov.pl), w której wskazano, że ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego.
Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, stwierdzenie to rozciąga się również na postępowanie prowadzone w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtował się pogląd zgodnie z którym, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę w tej sprawie jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Jeśli obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji, o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. uchwała NSA z 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17 oraz uchwała z 19 maja 2003 r. sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że bez względu na przedmiot sprawy gmina nie może być stroną w postępowaniu w sprawie indywidualnej, w której w pierwszej instancji decyzję wydaje wójt albo burmistrz tej gminy, ponieważ nie jest możliwe jednoczesne występowanie w tej sprawie jako strona kierująca się własnym interesem prawnym i organ prowadzący postępowanie (tak np. w postanowieniu NSA z 15 października 1990 r. sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7).
Również obecnie w orzecznictwie podkreśla się szczególną rolę jednostek samorządu terytorialnego i ich organów w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Argumentuje się, że jeżeli ustawa wyznacza organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 i pkt 6 K.p.a., to wtedy będzie on reprezentował interes jednostki samorządu terytorialnego, której jest organem, w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie, kierując się zasadą praworządności określoną w art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP.
Jednocześnie sytuacja taka wyłącza możliwość dochodzenia ochrony przez jednostkę samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji, jej interesu prawnego, jako strony postępowania oraz możliwość bycia reprezentowaną przed innym organem lub sądem administracyjnym przez jakikolwiek swój organ lub jednostkę organizacyjną. Przyjmuje się, że rola organu pierwszej instancji kończy się w zasadzie z chwilą wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, natomiast organem, o którym mowa w art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", jest organ wydający zaskarżoną do sądu administracyjnego decyzję. Nie jest dopuszczalna sytuacja, aby prezydent miasta lub starosta w tej samej sprawie raz występował jako organ wydający decyzję, a innym razem jako przedstawiciel gminy lub powiatu, których są organami wykonawczymi, zmierzającymi do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu odwoławczego, wydanego wskutek rozpatrzenia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, wydanej przez swój organ wykonawczy.
W takiej sytuacji przyjmuje się, że uprawnienia skargowe gminy i powiatu jako osób prawnych doznają ograniczenia wskutek braku legitymacji procesowej (interesu prawnego) do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, ponieważ zostały one w drodze ustawy ulokowane w strukturze organów załatwiających daną indywidualną sprawę administracyjną (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 października 2008 r. sygn. akt K 32/08; wyrok NSA z 5 września 2013 r. sygn. akt II OSK 1971/13; wyrok NSA z 16 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 389/06; wyrok NSA z 10 lipca 2005 r. sygn. akt I OSK 557/07; postanowienie NSA z 3 lutego 2011 r. sygn. akt I OZ 68/11; postanowienie NSA z 2 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 815/09; https://cbois.nsa.gov.pl).
Powyższa argumentacja uzasadniająca wyłączenie prawa jednostki samorządu terytorialnego do wniesienia skargi od decyzji organu drugiej instancji rozstrzygającej o losie decyzji wydanej przez jej organ, powinna, zdaniem Sądu, znaleźć zastosowanie także w nadzwyczajnym trybie postępowania. Postępowanie nadzwyczajne jest co prawda postępowaniem odrębnym od postępowania zwyczajnego, ale nadal dotyczy oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, od której organ ten, któremu powierzono merytoryczne rozstrzyganie sprawy, powinien być wyłączony. Stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) powierzono w postępowaniu nieważnościowym innemu organowi, dokonującemu weryfikacji prawidłowości decyzji, tak jak ma to miejsce w przypadku rozpoznania odwołania. Sytuacja ta nie różni się w istocie w zakresie roli organu wydającego decyzję w pierwszej instancji w prowadzonym postępowaniu, zaś przyznanie roli strony organowi w postępowaniu nieważnościowym prowadziłoby do sytuacji, w której system weryfikacji decyzji byłby w tym zakresie niekonsekwentny, nie tylko na etapie działania organu weryfikującego prawidłowość decyzji, ale także zaskarżalności decyzji do sądu administracyjnego.
W powoływanej już uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r., stwierdzono, że "sądowa ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego nie wymaga jednak zapewnienia tym jednostkom statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ani też przyznania im prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Podstawowe znaczenie dla takiej regulacji prawnej ma tu fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach ze stronami postępowania administracyjnego, o których prawach lub obowiązkach władczo rozstrzygają w pierwszej instancji. Dotyczy to również tych spraw, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego stanowi rozstrzygnięcie w przedmiocie stosunków cywilnoprawnych, których jednostka ta jest stroną. (...) Stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby standardy demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP)".
Naczelny Sąd Administracyjny z konstytucyjnych zasad legalności działania (art. 6 Konstytucji RP) oraz praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wywiódł, że skoro organy administracji, w tym samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej, obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa, to w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Ponadto, w demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Wobec powyższego, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w ślad za przedstawicielami doktryny i orzecznictwa stwierdził, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego zwyczajnego i nadzwyczajnego, jak i sądowoadministracyjnego w obu tych postępowaniach.
Wskazać należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badane są zarówno przesłanki prawidłowości decyzji (postanowień) rozważane w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym. W konsekwencji założona przez ustawodawcę konstrukcja, w której organ jednostki samorządu terytorialnego właściwy jest do rozpoznania sprawy, mimo posiadania interesu prawnego przez jego jednostkę samorządu terytorialnego w rozpoznaniu sprawy, pozwala wykluczyć jej status jako strony nie tylko w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym stanowiącym jego kontynuację, lecz także w postępowaniach nadzwyczajnych.
W przeciwnym razie organ pierwszej instancji, który nie był stroną postępowania pierwszoinstancyjnego, mógłby stać się stroną postępowania sądowoadministracyjnego, w którym doszłoby do badania prawidłowości decyzji tego organu pod kątem jej nieważności. Uwzględnienie tej kwestii przemawia za uznaniem, że sam fakt prowadzenia postępowania nieważnościowego przez inny organ (podobnie jak ma to miejsce w przypadku postępowania odwoławczego) nie daje możliwości przyznania organowi pierwszej instancji prawa do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony.
Wobec powyższego bez znaczenia są zarzuty podniesione w skardze odnośnie do uprawnień właścicielskich Miasta [...] do przedmiotowej nieruchomości. Zasadniczego podziału kompetencji między organy samorządu terytorialnego, a organy administracji rządowej z wyszczególnieniem spraw, które stanowią zadania własne gminy, dokonała ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198), która weszła w życie w dniu 27 maja 1990 r. Od tej daty do zadań własnych gminy należy rozpoznawanie wniosków w sprawach wieczystego użytkowania na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu w odniesieniu do gruntów, które stały się ponownie własnością komunalną.
W rozpoznawanej sprawie w związku ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia dekretowego odmawiającego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego poprzednim właścicielom odżył wniosek dekretowy, do rozpatrzenia którego w niniejszej sprawie zobligowany był Prezydent [...] (a który wydał decyzję w tej sprawie, a następnie postanowienie o sprostowaniu tej decyzji, którego w niniejszej sprawie stwierdzenia nieważności żąda), co w sposób oczywisty wyklucza udział Miasta [...] w niniejszym postępowaniu. Prezydent [...] jako organ jednostki samorządu terytorialnego zastąpił nieistniejący organ jakim było Prezydium Rady Narodowej w [...] jako organ rozpatrujący wnioski dekretowe, przejmując jego kompetencje w tym zakresie.
W świetle powyższego należy uznać, że zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające odpowiadają prawu, zaś zarzuty skargi są bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło