I SA/Wa 1231/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. W. i M. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz E. W. i M. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. [...], położoną w K. oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [... o pow. [...]ha, obręb [...], objętej KW nr [...]. Minister Infrastruktury i Budownictwa utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...]. Podstawą prawną decyzji organów obu instancji był art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzającej ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U nr 133, poz. 872, ze zm.), dalej zwana "ustawą z dnia 13 października 1998 r.". Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli E. W. i M. W. zarzucając mu naruszenie 1. prawa materialnego to jest; - art. 73 ustawy z dnia października 1998 r. poprzez przyjęcie, że Gmina Miasta K. sprawowała faktyczne władztwo nad działką nr [...], -art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. Nr 14 poz. 60 ze zm.) poprzez uznanie , że ul. [...]na odcinku, do którego należy działka nr [...]spełnia warunki drogo lokalnej miejskiej, - przepisów postępowania to jest: art. 7 w zw. z art. 77 i art. 6 i 8 kpa. k.p.a. poprzez dowolną i jednokierunkową ocenę materiału dowodowego oraz pominięcie interesu obywateli. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu poprzez stwierdzenie nieważności, z uwagi na skierowanie ich do osoby zmarłej, co sąd uznaje za rażące naruszenie prawa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zaskarżona decyzja skierowana została do B. G., która jak wynika z ustaleń faktycznych zawartych w decyzji organu pierwszej instancji, była w dniu 31 grudnia 1998 r. ujawniona w księdze wieczystej jako współwłaścicielka przedmiotowej działki. Z akt wynika, że B. G. zmarła [...] czerwca 2014 r. zaś decyzja organu II z dnia [...] czerwca 2017 r. została do tej osoby skierowana. Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera normy prawnej, która wprost reguluje kwestię skutków prawnych skierowania decyzji organu do osoby zmarłej. Jednakże zarówno doktryna jak i wypracowane już orzecznictwo sądowe wskazuje, że prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie w takiej sytuacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1959/06, z dnia 24 listopada 2010 r. I OSK 147/10, z dnia 9 grudnia 2011 r. I OSK 1401/11, z dnia 22 stycznia 2014 r. I OSK 708/12, z dnia 6 października 2015 r. I OSK 1342/15). Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Wynika to przede wszystkim z faktu, że aby można było mówić o postępowaniu administracyjnym, musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Zgodnie natomiast z art. 28 k.p.a., status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Ponadto jak wynika z treści art. 30 § 1 kpa, zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Stosownie zaś z art. 8 Kodeksu cywilnego (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.), każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości Sądu, że B. G. jako osoba niemająca zdolności prawnej nie mogła być podmiotami praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego, a skoro tak to w stosunku do niej nie można było prowadzić postępowania, ani skierować podjętego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że decyzja organu II instancji wydana została z rażącym naruszeniem art. 28 k.p.a. Wobec stwierdzenia wystąpienia powyższego rażącego naruszenia prawa, Sąd nie oceniał merytorycznie zasadności skargi. Ponownie prowadząc postępowanie organ ustalił następców prawnych B. G. . Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") sąd stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.