I SA/Wa 1231/19

WyrokWSA w Warszawie2019-10-15

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Bożena Marciniak, Monika Sawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe od świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna po osiągnięciu przez osobę pobierającą te świadczenia okresu ubezpieczenia wymaganego przepisami prawa?
Ratio decidendi
Organ nie jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe od świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna po osiągnięciu przez osobę pobierającą te świadczenia okresu ubezpieczenia wymaganego przepisami prawa. Przepis art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określa okres, przez który organ jest zobowiązany do opłacania składek, a nie okres minimalny czy maksymalny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy opłacania przez organ zaległych i bieżących składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe od świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, pobieranych przez skarżącego. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że skarżący posiada już udokumentowany okres ubezpieczenia wystarczający do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych, w związku z czym organ nie ma obowiązku dalszego opłacania składek. Skarżący wniósł skargę do sądu, argumentując, że mimo posiadania wymaganego okresu składkowego, państwo powinno opłacać za niego składki ze względu na konieczność rezygnacji z pracy w celu sprawowania opieki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Monika Sawa (spr.) Protokolant referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy opłacenia zaległych i bieżących składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowego od pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO/organ) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. , poz. 2096 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 570), w związku z art. 6 ust 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: skarżący) od decyzji Burmistrza Miasta [...] z [...] grudnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy opłacenia zaległych i bieżących składek na ubezpieczenie emerytalno – rentowe od pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmówiono przyznania skarżącemu opłacenia zaległych i bieżących składek na ubezpieczenie emerytalno – rentowe od pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna. Organ I instancji uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że na dzień [...] lipca 2012 r. skarżący udowodnił łącznie [...] lat [...] miesięcy i [...] dni okresów składkowych oraz [...] miesięcy i [...] dni nieskładkowych, w związku z czym w ocenie organu nie było potrzeby ustalania okresu niezbędnego do uzyskania okresu ubezpieczenia, o którym mowa w art. 6 ust 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. SKO po przywróceniu skarżącemu terminu do złożenia odwołania oraz po analizie całości dokumentacji zgromadzonej w aktach uznał, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Organ podniósł, że ustalenia organu I instancji oparto na informacji przekazanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy piśmie z [...] czerwca 2013 r. z którego wynika, że skarżący na dzień [...] lipca 2012 r. tj. dzień zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ma udowodnione łącznie okresy składkowe [...] lat [...] miesięcy i [...] dni oraz [...] miesięcy i [...] dni okresów nieskładkowych. Organ przytaczając treść art. 6 ust 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2012, a następnie po nowelizacji obowiązującej od 15 maja 2014 r. oraz w związku z nowelizacją art. 87 ust 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw wskazał, że konstrukcja tego przepisu w brzmieniu sprzed jak i po nowelizacji nie nasuwa wątpliwości, że intencją ustawodawcy było aby składki na ubezpieczenie społeczne były odprowadzane przez organ za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne lub zasiłek dla opiekuna jedynie do czasu osiągnięcia wskazanego w tym przepisie okresu ubezpieczenia. Organ powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2018 r. I OSK 1270/18 podniósł, że okres wskazany w tym przepisie nie jest ani okresem minimalnym ani okresem maksymalnym lecz jest to konkretnie wskazany okres czasu przez który na organie ciąży obowiązek opłacania składek. W związku z tym, że skarżący ma udokumentowany [...] letni okres opłacania składek nie istniał po stronie organu I instancji obowiązek opłacania przedmiotowych składek z tytułu pobieranych przez skarżącego świadczeń. Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A. S. wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny musiał zrezygnować z pracy dlatego państwo polskie powinno mieć obowiązek opłacania za niego składek na ubezpieczenie emerytalno – rentowe w związku z pobieranymi przez niego świadczeniami pomimo, że ma udokumentowany [...] letni okres składkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza powołanych przepisów. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadzała się do kwestii odmowy opłacania przez organ pierwszej instancji składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w związku z pobieranym przez skarżącego świadczeniem pielęgnacyjnym oraz zasiłkiem dla opiekuna w związku ze sprawowaniem opieki nad chorym członkiem rodziny (matką skarżącego) na podstawie art. 6 ust 2 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej:ustawa). Skarżący domagał się ustalenia i pobierania składek od przyznanych i wypłacanych mu świadczeń wskazując, że pomimo, że ma udokumentowany [...] letni okres składkowy, to w celu sprawowania opieki nad chorą matką musiał zrezygnować z pracy. Zdaniem skarżącego regulacja powoływanego przez organ art. 6 ust 2a ustawy jest dla niego krzywdząca i niesprawiedliwa. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i stanowi wyłącznie polemikę z prawidłowo ustalonym przez organ stanem faktycznym i dokonaną oceną prawną. Sąd podziela ustalony przez organy stan faktyczny i prawny. Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 2a, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2017 r., za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio: 1) świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, 2) zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę. Natomiast odnośnie art. 87 ust. 1b ustawy FUS należy wskazać, że przepis ten został uchylony z dniem 1 października 2017 r. przez art. 1 pkt 18 lit. b ustawy z dnia z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 38), zwanej dalej ustawą zmieniającą). Z brzmienia art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych sprzed ww. nowelizacji wynikało, że za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wójt opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe przez okres niezbędny do uzyskania 25-letneiego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego). Ze znajdującej się w aktach administracyjnych informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] z [...] czerwca 2013 r. wynika, iż skarżący na dzień [...] lipca 2012 r. miał udowodnione łącznie okresy składkowe [...] lat [...] miesięcy i [...] dni oraz [...] miesięcy i [..] dni okresów nieskładkowych. Z informacji tej wynika także, że ustalenia te dokonane zostały w oparciu o przedłożone dokumenty wraz z uwzględnieniem zaewidencjonowanych w ZUS informacji o przebiegu ubezpieczenia skarżącego według stanu na dzień zgłoszenia wniosku MOPS. Uwzględniając zatem powyższe organ prawidłowo przyjął, że nie było potrzeby ustalania okresu niezbędnego do uzyskania okresu ubezpieczenia i odmówił dalszego opłacania składek w związku z osiągnięciem przez skarżącego okresu niezbędnego do uzyskania ubezpieczenia. Sąd podziela, także przytoczone przez organ, stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanym wyroku z 2 sierpnia 2018 r., że "konstrukcja przepisu art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obecnym, jak i sprzed nowelizacji nie nasuwa wątpliwości, że intencją ustawodawcy było aby składki na ubezpieczenie społeczne były odprowadzane przez organ za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne jedynie do czasu osiągnięcia wskazanego w tym przepisie okresu ubezpieczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okres wskazany w tym przepisie nie jest ani okresem minimalnym, ani okresem maksymalnym lecz jest to konkretnie wskazany okres czasu przez który na organie ciąży obowiązek opłacania składek". Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także w omawianym orzeczeniu, że "za powyższą wykładnią dotyczącą okresu opłacania składek przemawia również brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy zmieniającej, który stanowi że wójt, burmistrz lub prezydent miasta zaprzestaje opłacania składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za okres od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli, na podstawie art. 6 ust. 2a ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, za kobietę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna składka została opłacona za okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) wynoszącego co najmniej 20 lat". Mając zatem na uwadze, że skarżący ma udokumentowane na dzień [...] lipca 2012 r. tj. w chwili zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, łącznie okresy składkowe [...] lat [...] miesięcy i [...] dni oraz [...] miesięcy i [...] dni okresów nieskładkowych to organ był zobligowany treścią ww. przepisu do odmowy opłacania wspomnianych składek w związku z osiągnięciem okresu ubezpieczenia wskazanego w art. 6 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Postępowanie organu było w tym zakresie zgodne z przepisami obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło