I SA/Wa 1232/08
WyrokWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Emilia Lewandowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa nie włada tą nieruchomością w dacie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa nie włada tą nieruchomością w dacie wydawania decyzji. Jest to warunek konieczny do uwzględnienia wniosku o zwrot, nawet jeśli nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. Zaskarżona decyzja Wojewody, która uwzględnia ten wymóg, jest zgodna z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i odmówiła zwrotu tej nieruchomości. Skarżąca zarzuciła brak precyzyjnego uzasadnienia decyzji Wojewody oraz kwestionowała zgodność z prawem nabycia użytkowania wieczystego przez Zakłady [...]. Wojewoda odmówił zwrotu nieruchomości, wskazując na utratę przez Skarb Państwa władania nieruchomością.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Bogdan Wolski Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. R. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych tytułem zwrotu innych uzasadnionych wydatków.
Wojewoda [...], decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...], uchylił decyzję Prezydenta W. z [...] lipca 2006 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w dniu wywłaszczenia w księdze wieczystej KW nr [...] jako działka nr hip. [...] o pow. [...] m 2, stanowiącej obecnie część działki nr [...] i nr [...] w obrębie [...] i odmówił zwrotu tej nieruchomości.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że działka nr [...] została przekazana w użytkowanie wieczyste Zakładom [...] z siedzibą w W., których następcą prawnym są Zakłady [...] Spółka Akcyjna, decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2002 r. nr [...]. Natomiast działka ewid. nr [...] została przekazana w użytkowanie wieczyste również Zakładom "[...]" na mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2000 r. nr [...]. Użytkowanie wieczyste tej działki Zakłady "[...]" sprzedały Gminie W. [...] aktem notarialnym z 19 października 2000 r. nr [...]. Obecnie działka ta stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w użytkowaniu wieczystym W.. Sytuacja prawna tych nieruchomości wynika z takich dokumentów jak wypis z rejestru gruntów oraz odpis z księgi wieczystej KW nr [...]. W ocenie organu odwoławczego zaistniały przesłanki negatywne w postaci utraty przez Skarb Państwa władania nieruchomością, której zwrotu domaga się E.M. a to uzasadnia odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz byłego właściciela, a nie umorzenie postępowania o zwrot takiej nieruchomości jak to orzekł organ I Instancji.
W skardze na decyzję Wojewody [...] E.M. zarzuciła brak precyzyjnego uzasadnienia tej decyzji oraz odwołała się do zarzutów, które zawarto w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a stanowiącym załącznik do skargi. W odwołaniu z dnia 5 sierpnia 2006 r. skarżąca zarzuciła, że nabycie użytkowania wieczystego przez Zakłady [...] było niezgodne z prawem, gdyż organy wiedziały o jej roszczeniach dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
I SA/Wa 1232/08
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
W sprawie jest bezsporne, że wywłaszczona decyzją Naczelnika Miasta U. z [...] września 1976 r. nr [...] nieruchomość, stanowiąca w dacie wywłaszczenia własność skarżącej E.M., obecnie wchodzi w skład działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] i [...] z obrębu [...]. Działkami tymi, na mocy wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzjami Wojewody [...] zostały uwłaszczone Zakłady [...] . W dacie wydania zaskarżonej decyzji działka nr [...] pozostawała w użytkowaniu wieczystym następcy prawnego uwłaszczonego tj. Zakładów [...] Spółka Akcyjna zaś działka nr [...] znajdowała się w użytkowaniu wieczystym W., gdyż podmiot ten nabył to prawo od uwłaszczonych zakładów aktem notarialnym kupna sprzedaży z 19 października 2000 r. Wynika z tych bezspornych ustaleń, że w dacie wydawania zaskarżonych decyzji Skarb Państwa nie władał tymi nieruchomościami, gdyż pozostawały one w użytkowaniu wieczystym innych podmiotów. Z tego względu organ nie mógł orzec o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Nie jest bowiem dopuszczalne wydawanie decyzji o zwrocie nieruchomości, nawet gdyby była ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej , jeżeli Skarb Państwa nie włada daną nieruchomością. Stanowisko to jest w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone i zaskarżona decyzja, która takie stanowisko uwzględnia jest zgodna z prawem.
Skarżąca kwestionuje zgodność z prawem decyzji uwłaszczeniowych na podstawie, których Zakłady [...] nabyły prawo użytkowania wieczystego nieruchomości w skład, których wchodzi wywłaszczona nieruchomość. Decyzje uwłaszczeniowe są ostateczne i dopóki pozostają w obrocie prawnym skutki wywołane przez te decyzje musza być uwzględniane przez organy administracji publicznej przy rozpatrywaniu wszystkich spraw dotyczących uwłaszczonych nieruchomości. Sąd administracyjny bada legalność jedynie zaskarżonej decyzji i nie jest władny w niniejszym postępowaniu do kontrolowania innych decyzji, a dotyczących nieruchomości, której zwrotu domaga się skarżąca.
I SA/Wa 1232/08
Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne a uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Zaskarżona decyzja odpowiada więc prawu. Uzasadnienie decyzji spełnia wymogi przewidziane treścią art. 107 § 3kpa i wobec tego zarzut skargi, że jest ono nieprecyzyjne nie znajduje potwierdzenia.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło