I SA/Wa 1233/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawczyni, mimo samotnego wychowywania dziecka i ponoszenia wydatków, dysponuje miesięcznym dochodem z umowy o pracę i alimentów, który po odliczeniu niezbędnych wydatków pozwala na pokrycie kosztów sądowych, które są relatywnie niskie na etapie postępowania po wydaniu wyroku w pierwszej instancji. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, a wnioskodawczyni nie może być obiektywnie uznana za osobę ubogą.
Stan faktyczny
Skarżąca L. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wnioskodawczyni wskazała, że utrzymuje się z umowy o pracę i alimentów, ponosząc jednocześnie wydatki na utrzymanie dziecka i bieżące rachunki. Argumentowała, że jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania L. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W., M. K., E. R., L. S., A. S. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] postanawia: odmówić przyznania L. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W toku postępowania sądowego skarżąca L. S. przesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje w gospodarstwie domowym z [...]. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu uzyskanego z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł oraz alimentów w wysokości [...] zł. Ponadto ujawniła, że ponosi wydatki w postaci opłacenia [...] w wysokości [...] zł, opłacenia energii [...] w wysokości [...] zł (co dwa miesiące) oraz ponosi wydatki na opłacenie [...] w wysokości [...] zł rocznie. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko, a uzyskiwane dochody nie pozwalają na opłacenie kosztów związanych z sprawą. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje L. S.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez L. S. wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez wnioskodawczynię na etapie postępowania odwoławczego (po wydaniu wyroku w pierwszej instancji). Oznacza to, że ewentualne koszty sądowe będą sprowadzały się do opłacenia przez stronę wpisu od skargi kasacyjnej (w wysokości połowy wpisu od skargi czyli 100 zł) lub innych opłat sądowych np. opłat kancelaryjnych. Nie ulega jednak wątpliwości, że pozostałe opłaty będą zdecydowanie niższe niż kwota wpisu. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym miesięcznym dochodzie L. S. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. W ocenie referendarza po odliczeniu tych wydatków skarżąca nadal w budżecie domowym dysponuje kwotą, która powinna wystarczyć na opłacenie kosztów, tym bardziej, że koszty te są rozłożone w czasie, tak więc nie ma obowiązku jednorazowego uiszczenia wszystkich kosztów sądowych. Na marginesie należy również wspomnieć, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponuje regularnymi środkami z tytułu umowy o pracę. Nie może więc obiektywnie zostać uznana za osobę ubogą. Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez L. S. zakresie. Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło