I SA/Wa 1233/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-30
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która otrzymuje emeryturę i posiada mieszkanie, ale nie dysponuje oszczędnościami, może zostać uznana za osobę znajdującą się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ wnioskodawczyni, mimo posiadania jedynie emerytury jako źródła dochodu i braku oszczędności, dysponuje wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów postępowania sądowego, które na tym etapie są relatywnie niskie (wpis od skargi kasacyjnej). Jej sytuacja majątkowa nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać pomoc państwa.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na emeryturę jako jedyne źródło utrzymania, posiadanie mieszkania oraz brak oszczędności. Uzasadniała wniosek zaawansowanym wiekiem, kosztami opieki zdrowotnej i brakiem środków na opłacenie kosztów sądowych. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę, że dotyczył on etapu postępowania po wydaniu wyroku w pierwszej instancji, a koszty sądowe na tym etapie (wpis od skargi kasacyjnej) są stosunkowo niskie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W., M. K., E. R., L. S., A. S. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] postanawia: odmówić przyznania M. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W toku postępowania sądowego skarżąca M. K. przesłała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Ponadto ujawniła, że posiada mieszkanie w domku [...] o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że jest w zaawansowanym wieku, utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego, ponosi wysokie koszty na opiekę zdrowotną, ponadto nie dysponuje środkami finansowymi w formie oszczędności, lokat które mogłaby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje M. K.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącą sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony przez wnioskodawczynię na etapie postępowania odwoławczego (po wydaniu wyroku w pierwszej instancji). Oznacza to, że ewentualne koszty sądowe będą sprowadzały się do opłacenia przez stronę wpisu od skargi kasacyjnej (w wysokości połowy wpisu od skargi czyli 100 zł) lub innych opłat sądowych np. opłat kancelaryjnych. Nie ulega jednak wątpliwości, że pozostałe opłaty będą zdecydowanie niższe niż kwota wpisu.
W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym miesięcznym dochodzie M. K. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. W ocenie referendarza po odliczeniu tych wydatków skarżąca nadal w budżecie domowym dysponuje kwotą, która powinna wystarczyć na opłacenie kosztów.
Na marginesie należy również wspomnieć, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawczyni ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponuje regularnymi środkami z tytułu wypłacanej jej emerytury. Nie może więc obiektywnie zostać uznana za osobę ubogą.
Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło