I SA/Wa 1233/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-06
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej może być uznana za wadliwą, jeśli organ nadzoru nie objął postępowaniem nieważnościowym wszystkich decyzji wydanych w ramach sprawy wywłaszczeniowej, a strona wniosła o stwierdzenie nieważności tylko jednej z nich?Ratio decidendi
Organ nadzoru nie jest zobowiązany do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności z urzędu w stosunku do wszystkich decyzji wydanych w ramach danej sprawy administracyjnej, jeśli strona w sposób jednoznaczny wniosła o stwierdzenie nieważności tylko jednej z nich. Postępowanie nieważnościowe jest nadzwyczajnym trybem kontroli, a jego zakres powinien być ograniczony do przedmiotu wniosku strony, chyba że istnieją inne, oczywiste wady prawne kwalifikujące się do stwierdzenia nieważności z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając brak rażącego naruszenia prawa. WSA uchylił decyzję Ministra, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieobjęcie postępowaniem nieważnościowym wszystkich decyzji wydanych w sprawie. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując, że organ nadzoru nie musiał objąć postępowaniem wszystkich decyzji, jeśli strona wniosła o stwierdzenie nieważności tylko jednej z nich. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę, podzielając stanowisko NSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lipca 1989 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha - w części dotyczącej wywłaszczenia.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa wywłaszczeniowa", na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L., orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność Z. P. oraz o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony grunt.
Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] decyzją z dnia [...] lipca 1989 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej wywłaszczenia, natomiast w części dotyczącej odszkodowania uchylił i przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] decyzją z dnia [...] października 1989 r. nr [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną część nieruchomości. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 9 października 1989 r.
Z. P. pismem z dnia 6 września 2011 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1989 r. i [...] czerwca 1989 r. uznając, że w sprawie nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa.
Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] września 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania Z. P., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] września 1988 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L., ustalono lokalizację inwestycji budowlanej polegającej na budowie 3 budynków wielorodzinnych w rejonie ulic [...] i [...] w L. według wariantu ll koncepcji zagospodarowania. Z treści protokołu rokowań dotyczących ww. nieruchomości z dnia 13 marca 1989 r. wynika, że właściciel – Z. P., nie wyraził zgody na jej sprzedaż za proponowaną cenę. Wobec powyższego pismem z dnia 15 marca 1989 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w L. wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [...] o pow. [...] ha z całości o pow. [...] ha. Do wniosku załączono dokumenty wymienione w art. 54 ustawy wywłaszczeniowej. Pismem z dnia z dnia 10 kwietnia 1989 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, wyznaczonej na dzień 17 maja 1989 r. W trakcie rozprawy administracyjnej Z. P. podtrzymał stanowisko dotyczące zbycia nieruchomości za cenę wyższą niż proponowana przez organ oraz nie wyraził zgody na zbycie nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...], znajdującej się poza lokalizacją inwestycji. Wobec powyższego decyzją z dnia [...] czerwca 1989 r. orzeczono o wywłaszczeniu dz. nr [...] oraz o ustaleniu odszkodowania z tytułu wywłaszczenia. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 1989 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości oraz uchylona w części dotyczącej odszkodowania i w tym zakresie przekazana do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Ministra z powyższego wynika, że kwestionowane w trybie nadzorczym decyzje nie są obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a."
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister podkreślił, że przepis art. 56 ustawy wywłaszczeniowej wskazuje, iż decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać m.in. wskazanie na jakie cele następuje wywłaszczenie. Decyzja z dnia [...] czerwca 1989 r. jednoznacznie określa natomiast, że przedmiotem wywłaszczenia jest działka nr [...] oznaczona na planie geodezyjnym wpisanym do ewidencji w dniu 4 października 1988 r. pod nr [...], oraz precyzuje, że nieruchomość została objęta decyzją lokalizacyjną z dnia [...] lipca 1988 r. i jest przeznaczona pod realizację spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego w Osiedlu "[...]". Decyzja administracyjna składa się z sentencji i uzasadnienia, a elementy te stanowią łącznie treść decyzji. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie, że decyzja ta nie określa celu wywłaszczenia. Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwości wniosku wywłaszczeniowego tj. braku załącznika graficznego, Minister wskazał, że jako jeden z załączników do pisma Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. z dnia 15 marca 1989 r. została wskazana powołana mapa sytuacyjna do celów prawnych z dnia 4 października 1988 r. nr [...], z odręczną adnotacją o przekazaniu tej mapy przy wniosku dotyczącym wywłaszczenia innego fragmentu nieruchomości przy ul. [...]. Na mapie tej naniesiony jest obszar objęty wywłaszczeniem, obejmujący nieruchomości przy ul. [...] oraz części ul. [...], w tym działkę nr [...], ze wskazaniem powierzchni i oznaczeniem granic nieruchomości. Skoro więc organ dysponował stosowną mapą nie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. P., wnosząc o uchylenie decyzji I i II instancji, zarzucając organowi naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50, art. 53, art. 54 oraz art. 56 ust. 1 pkt. 3 ustawy wywłaszczeniowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, która nie zawiera wskazania celu na jaki następuje wywłaszczenie w sytuacji, gdy wskazanie tego celu stanowi konieczny element decyzji wywłaszczeniowej oraz warunek jej ważności; 2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegające na wadliwym przyjęciu, że nie zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu, a także akceptowanie i podejmowanie nieobiektywnego, wybiórczego oraz zupełnie dowolnego stosowania przepisów prawa materialnego; b) art. 6, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1-3 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób uchybiający zasadzie pogłębiania zaufania do władzy publicznej, nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, niewyjaśnienie w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy oraz przesłanek jakimi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również nieodniesienie się w prawidłowy sposób do wszystkich zarzutów skarżącej; 3) art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2010/C 83/02) poprzez złamanie wyrażonego w niej prawa do dobrej administracji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2119/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., uznając, że została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, sprawa wywłaszczeniowa załatwiana jest w formie decyzji administracyjnej, co do istoty w całości. Sprawę taką kończy wydanie decyzji o wywłaszczeniu, która zawiera również rozstrzygnięcie o ustaleniu odszkodowania. W niniejszej sprawie załatwienie sprawy wywłaszczeniowej poprzedzone było kilkoma decyzjami. Pierwsza - z dnia [...] czerwca 1989 r., orzekała o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania, druga – odwoławcza z dnia [...] lipca 1989 r. o utrzymaniu w mocy decyzji w zakresie wywłaszczenia oraz o uchyleniu decyzji w zakresie odszkodowania i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, trzecia – z dnia [...] października 1989 r. o ponownym ustaleniu odszkodowania. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że również na gruncie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji, w sytuacji, gdy kwestionowana jest pierwszoinstancyjna decyzja wywłaszczeniowa organ nadzoru musi objąć zakresem kontroli legalności wszystkie decyzje administracyjne podjęte w granicach danej sprawy. Jeżeli zatem w sprawie wywłaszczeniowej były wydawane trzy decyzje, to organ nadzoru był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w stosunku do wszystkich rozstrzygnięć wydanych w granicach tej sprawy. W sytuacji zatem, gdy wniosek Z. P. o stwierdzenie nieważności dotyczył tylko dwóch pierwszych decyzji, tj. decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. i [...] lipca 1989 r., a skarżący domagał się ich uchylenia w całości (a więc także w zakresie ustalenia odszkodowania), Minister winien z urzędu objąć nadzorem także decyzję z dnia [...] października 1989 r. o ponownym ustaleniu odszkodowania.
Sąd przyznał również rację skarżącemu, że Minister nie odniósł się do wszystkich zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przez co naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie wyjaśnił i nie ocenił, jaki wpływ na legalność decyzji wywłaszczeniowej miał zarzut braku we wniosku wywłaszczeniowym uzasadnienia konieczności nabycia nieruchomości na cel wywłaszczenia (art. 54 ust. 1 pkt 2 ustawy wywłaszczeniowej) oraz zarzut braku dołączenia do wniosku wywłaszczeniowego wyrysu (kopii) ze szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 54 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd podzielił pogląd organu nadzoru, że decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. nie można postawić zarzutu wydania jej z rażącym naruszeniem prawa – art. 56 ust. 1 pkt 3 ustawy wywłaszczeniowej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1493/13, na skutek skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA wskazał, powołując się na uchwałę z dnia 20 października 1997 r. sygn. akt OPS 5/97, że nawet gdy pod rządem ustawy dopuszczalne było załatwienie sprawy wywłaszczeniowej dwiema odrębnymi decyzjami - o wywłaszczeniu oraz o odszkodowaniu - każdą z tych decyzji należało zakwalifikować jako częściową w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Tym bardziej w sytuacji, gdy unormowanie art. 56 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1985 r. przewidywał konieczność wydania rozstrzygnięcia o ustaleniu odszkodowania w decyzji wywłaszczeniowej, wydanie dwóch odrębnych decyzji stanowiło w istocie rozstrzygnięcie sprawy dwoma decyzjami częściowymi, wydanymi w ramach jednego postępowania administracyjnego.
Powyższe nie dotyka jednak istoty rozstrzygnięcia, jakie stanowiło przedmiot kontroli sądu. Zaskarżona została bowiem nie decyzja wywłaszczeniowa, ale decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej w części ustalonej ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 1989 r. Sąd I instancji stanął na stanowisku, że błędem organów było ograniczenie postępowania rektyfikacyjnego tylko do wskazanej przez stronę decyzji częściowej w przedmiocie wywłaszczenia. Zdaniem Sądu, konieczne było prowadzenie tego postępowania w granicach sprawy administracyjnej, w stosunku do wszystkich aktów jakie zostały w sprawie wydane. W orzecznictwie NSA znaleźć można jednak poglądy, że w przypadku stwierdzenia ciężkich wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., powodujących nieważność ostatecznej decyzji administracyjnej, dopuszczalne jest stwierdzenie nieważności takiej decyzji także w części dotkniętej tego rodzaju wadami. W niniejszej sprawie, dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, do wydania decyzji częściowej doszło w wyniku rozpatrzenia odwołania strony przez organ odwoławczy, a zatem przy przyjęciu zasady dopuszczalności częściowej ingerencji organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu nadzorczym, nie można przyjąć – jak to uczynił Sąd I instancji, że decyzja taka wadliwa jest a priori tylko z tego względu, że organ nie wypowiedział się co do ważności innej decyzji częściowej, podjętej w ramach tego samego postępowania. NSA zwrócił przy tym uwagę na fakt, że postępowanie nieważnościowe toczyło się nie z urzędu, ale na wniosek strony, która w sposób jednoznaczny domagała się stwierdzenia nieważności jedynie jednej z decyzji częściowych. Przywołanie w takiej sytuacji przez Sąd, jako naruszonych przez organ nadzoru, przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie mogło być wystarczające, gdyż są to regulacje dotyczące postępowania wyjaśniającego (dowodowego), a nie zasad orzekania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
NSA wskazał jednocześnie, że Sąd I instancji nie dostrzegł przy tym żadnych innych wad kontrolowanej decyzji przyjmując, że decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. (w części utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] lipca 1989 r.) nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa. Wywód ten został szeroko uzasadniony i należało się z nim zgodzić. NSA uznał również, że brak jest konieczności dokonywania oceny wpływu na legalność decyzji wadliwości samego wniosku wywłaszczeniowego, w tym braku uzasadnienia konieczności nabycia nieruchomości na cel wywłaszczenia (cel został wskazany) oraz braku wyrysu (kopii) ze szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego (w aktach sprawy znajduje się decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji, co było zgodne z przepisem art. 54 ust. 2 pkt 1 ustawy wywłaszczeniowej). Przy braku zatem stwierdzenia jednoznacznych wad zaskarżonej decyzji, nie zachodziła potrzeba wszczęcia z urzędu postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji ustalającej odszkodowanie.
Wobec powyższego, zdaniem NSA, przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji winien zająć stanowisko co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i przy uwzględnieniu powyższych uwag ograniczyć zakres postępowania kontrolnego do decyzji, która była przedmiotem jasno sprecyzowanego wniosku strony. Winien też zwrócić uwagę na to, że przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności, z racji ich wyliczenia wyczerpującego, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco. Wady muszą wobec tego tkwić w samej decyzji a nie we wniosku zapoczątkowującym postępowanie administracyjne w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zważyć przy tym należy, iż stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając sprawę w ramach wyżej przedstawionych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] września 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia [...] lipca 1989 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] czerwca 1989 r. orzekającej o wywłaszczeniu i odszkodowaniu za nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha - w części dotyczącej wywłaszczenia.
Postępowanie toczące się w sprawie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Zadaniem organu prowadzącego takie postępowanie jest zbadanie, czy kontrolowana decyzja obciążona jest wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, że badane w trybie nadzorczym decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Wskazać jednak należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Należy mieć bowiem na uwadze, że decyzje, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Potwierdzeniem dla takiego sformułowania jest treść przepisu art. 16 k.p.a. ustanawiającego zasadę trwałości decyzji.
Wskazać należy, że kontrolowane w trybie nadzorczym decyzje z dnia [...] czerwca 1989 r. i [...] lipca 1989 r. wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Zgodnie z treścią 50 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy wywłaszczeniowej (w wersji obowiązującej w dniu wydania ww. decyzji), nieruchomość może być wywłaszczona, jeżeli jest niezbędna na cele uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego, czy skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego. Jak wynika z akt sprawy oraz decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. i [...] lipca 1989 r. wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na rzecz Państwa, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w L. Decyzje te, wbrew twierdzeniom skargi, jasno wskazują przy tym na jaki cel następuje wywłaszczenie, tj. realizację spółdzielczego budownictwa mieszkaniowego w osiedlu "[...]", co pozostaje w zgodzie z powołanym przepisem art. 50 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej. Niewątpliwie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" (wnioskodawca wywłaszczenia) w dacie wywłaszczenia należała przy tym do jednostek gospodarki uspołecznionej (art. 33 ust. 1 pkt 4 ówczesnego Kodeksu cywilnego). To zaś, że cel wywłaszczenia został wskazany w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej, a nie w jej osnowie, nie mogło zostać uznane za kwalifikowaną wadliwość tej decyzji, tym bardziej, że cel ten wyznaczony został znajdująca się również w aktach sprawy decyzją lokalizacyjną Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 1988 r. nr [...], zmienioną decyzją z dnia [...] września 1988 r. nr [...] oraz wskazany we wniosku wywłaszczeniowym z dnia [...] marca 1989 r. Tym samym, wbrew twierdzeniom skargi, nie można uznać, aby w sprawie rażąco naruszono przepisy art. 50, 53 i 56 ust. 1 pkt 3 ustawy wywłaszczeniowej.
Za niezasadne należało uznać również zarzuty skargi dotyczące rażącego naruszenia przez organ wywłaszczeniowy przepisu art. 54 ust. 2 pkt 2 ustawy wywłaszczeniowej, poprzez niedołączenie do wniosku wywłaszczeniowego mapy sytuacyjnej Nr [...]. Mapa taka, jak wynika z treści powyższego wniosku, została organowi przedłożona już wcześniej do innej sprawy (dotyczącej nieruchomości położonej przy ul. [...]). Organ był zatem w posiadaniu tej mapy i jak wynika z sentencji decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 1989 r., uznana została za dowód w niniejszej sprawie. Mapę tę uzyskał przy tym na potrzeby niniejszej sprawy organ nadzoru, a z jej treści wynika, że została wytworzona przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, a zatem jest dokumentem, na który powołał się organ w decyzji wywłaszczeniowej. Niezałączenie w takiej sytuacji powyższej mapy do wniosku wywłaszczeniowego, z uwagi na to że organ był już w jej posiadaniu, nie mogło zostać uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Koniecznym jest przy tym wskazanie, że wniosek o wywłaszczenie zawierał poza tym wszystkie pozostałe dokumenty wymienione w treści art. 54 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej.
Wobec powyższego zdaniem Sądu, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] września 2012 r., prawidłowo uznał, że w sprawie brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 1989 r. i z dnia [...] lipca 1989 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Instytucja stwierdzenia nieważności nie ma bowiem na celu usuwania wad postępowania administracyjnego, lecz służy wyłącznie usuwaniu z obrotu prawnego wadliwego rozstrzygnięcia. Ponadto organy wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy, stąd nie sposób zarzucić im naruszenia przepisów Kodeksu postpowania administracyjnego szczegółowo wyliczonych we wniesionej do Sądu skardze. Na takim również stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1493/13.
Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło