I SA/Wa 1237/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania S. P. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] umarzającej postępowania w sprawie zachowania przez S. P. uprawnień do osobnej kwatery stałej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. organ drugiej instancji stwierdził, że radca prawny skierował do S. P. pismo (bez numeru i daty), w którym stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji o zachowaniu prawa do osobnej kwatery stałej. W świetle ustalonego orzecznictwa sadów administracyjnych, przyjmuje się, że pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej załatwianej w trybie postępowania administracyjnego są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Przedmiotowe pismo posiada zarówno określenie organu administracji publicznej, jak i adresata. Stwierdzenie, iż brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji o zachowaniu prawa do osobnej kwatery stałej, w kontekście całego pisma jest w swej istocie, zdaniem organu drugiej instancji, orzeczeniem o umorzeniu postępowania. Z ustaleń tego organu wynika ponadto, że radca prawny był upoważniony przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. do podpisania tego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji organ drugiej instancji uznał, że pismo to było decyzją rozstrzygającą wniosek S. P. Wobec niewniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna. Skoro w sprawie zapadła decyzja ostateczna w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku S. P., to późniejsza decyzja z dnia [...] stycznia 2005 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zachowania przez S. P. uprawnień do osobnej kwatery stałej, dotyczyła tej samej sprawy. W świetle przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata). Ponieważ organ odwoławczy nie może stosować w postępowaniu instancyjnym art. 156 § 1 k.p.a., Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpatrzył odwołanie i wydał rozstrzygnięcie zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. Organ drugiej instancji podkreślił, że w takiej sytuacji dopóki pozostaje w mocy decyzja wydana przez radcę prawnego z upoważnienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B., organ pierwszej instancji nie może orzekać w sprawie wniosku S. P. o zachowanie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Wydanie takiej decyzji będzie możliwe dopiero po ewentualnym wzruszeniu tej decyzji i wycofaniu jej z obiegu prawnego. Ponadto organ drugiej instancji zwrócił uwagę, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2002 r. sygn. akt I SA 948/01, w której stwierdzono, że zasadność przyznania lub nie S. P. prawa do osobnej kwatery stałej powinna być rozstrzygana w oparciu o poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19, z późn. zm.). Tymczasem w zaskarżonej decyzji organ odnosząc się do kwestii merytorycznych stwierdził, że S. P. nie spełnia kryteriów określonych w ustawie z 22 czerwca 2004 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r. złożyła S. P., w której zarzuca Prezesowi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nierespektowanie orzeczeń sądowych oraz przewlekłe i biurokratyczne załatwianie jej sprawy. W konkluzji skarżąca wnosi o zakończenie postępowania w sprawie przydzielenia osobnej kwatery stałej. Odpowiadając na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Kontrola sądowo-administracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania danej sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze skargę należało uwzględnić, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] kwietnia 2005 r. narusza przepisy postępowania ze skutkiem mającym istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zagadnienie dopuszczalności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może być zatem rozważane na płaszczyźnie postępowania wyjaśniającego (dowodowego), przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym, w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a., nie jest możliwe do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji natomiast gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego przewidzianego w art. 136 jest bezprzedmiotowe albo gdy jego przeprowadzenie umożliwiłoby organowi odwoławczemu prawidłowe załatwienie sprawy, podjęcie przez ten organ decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem obu tych przepisów. Decyzja kasacyjna nie może w szczególności zostać wydana w przypadku stwierdzenia, że sprawę rozstrzygnięto już inną decyzją ostateczną. W sprawie tej brak jest bowiem podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W takim przypadku postępowanie, jako bezprzedmiotowe, powinno być umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a. Skoro organ drugiej instancji ustalił, że w przedmiotowej sprawie wydano już decyzję ostateczną, to powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ drugiej instancji będzie obowiązany uwzględnić fakt wydania w dniu [...] maja 2005 r. decyzji stwierdzającej nieważność decyzji wydanej przez radcę prawnego z upoważnienia Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. i tym samym przywrócenie możliwości orzekania w sprawie wniosku S. P. o zachowanie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Wydanie jednak decyzji w wyniku ponownego rozpoznania wniesionego przez S. P. odwołania będzie musiało nastąpić z uwzględnieniem zawartej w niniejszym wyroku oceny prawnej odnoszącej się do art. 138 k.p.a. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.