I SA/Wa 1237/08

WyrokWSA w Warszawie2009-06-18

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Emilia Lewandowska, Iwona Kosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia, nawet jeśli strona powołuje się na inne przyczyny nieważności?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia, nawet jeśli strona powołuje się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie w takiej sytuacji byłoby bezprzedmiotowe, ponieważ ocena legalności decyzji została już dokonana. Wszczęcie ponownego postępowania mogłoby prowadzić do wadliwej decyzji, która sama podlegałaby stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
A.P. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z 2003 r. ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło wszczęcia postępowania, wskazując na wcześniejsze, ostateczne rozstrzygnięcie w tej samej sprawie z 2006 r. A.P. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując, że podniesione zarzuty są inne. SKO utrzymało w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. A.P. wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące niewłaściwego rozpatrzenia sprawy oraz domagając się zbadania wyłączenia członka składu orzekającego SKO. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] oznaczonego hip. Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że w dniu 13 marca 2008 r. A. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części niezabudowanego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] oznaczonego hip. Nr [...], oznaczonego jako działka nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 3 k.p.a., o odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Kolegium wyjaśniło, że o ile w zakresie podmiotowym brak jest przeszkód do prowadzenia postępowania nadzorczego, o tyle w zakresie przedmiotowym takie przeszkody istnieją. Sprawa stwierdzenia nieważności tego orzeczenia była już bowiem przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia - decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], co skutecznie uniemożliwia wszczęcie ponownego postępowania w sprawie. W dniu 30 maja 2008 r. A. P. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], wskazując, że podniesione przez nią zarzuty w stosunku do decyzji Prezydenta W. z [...] grudnia 2003 r. nr [...] nie były tożsame z zarzutami podniesionymi we wniosku M. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponowie rozpatrując sprawę, podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. Kolegium powołało się na ogólną zasadę trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 k.p.a.), co oznacza możliwość wzruszenia jej tylko w granicach wyznaczonych przepisami k.p.a. oraz zasadę związania organu administracyjnego własną decyzją (art. 110 k.p.a.) oznaczającą, że związanie własną decyzją ustaje w przypadkach, w których przepisy kodeksu dopuszczają odwołalność decyzji w ramach przyjętego systemu ich weryfikacji. Związanie organu administracyjnego własną decyzją trwa aż do ustania jej mocy obowiązującej. Organ ten przestaje być związany decyzją, gdy zostanie ona uchylona, zmieniona lub gdy wygaśnie. Organ administracyjny jest związany wydaną decyzją zarówno wtedy, gdy jest ona w jego przekonaniu poprawna, jak również wtedy, gdy dostrzegana jest jej wadliwość. Kolegium dalej wyjaśniło, że również przepis art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a. spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Mając na uwadze to, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] odmawiającą, na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt. 2 i 5 k.p.a., stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] potrzymało stanowisko co do zasadności odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego. Odnosząc się do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kolegium wskazało, iż wbrew twierdzeniom w nim zawartym, skarżąca w swoim wniosku z dnia 12 marca 2008 r. jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. wskazała art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a., który stanowił podstawę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] wniosła A. P., podnosząc zarzuty przywołane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca wniosła dodatkowo o zbadanie, czy nie zachodzi przyczyna wyłączenia członka składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. K. J. ze względu na to, że pełnomocnikiem jednej ze stron postępowania J. L. jest radca prawny G. J. W piśmie z dnia 12 listopada 2008 r. skarżąca wniosła o wystąpienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o przekazanie wniosku inicjującego postępowanie nadzorcze zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. W pierwszym rzędzie odnosząc się do wniosku o zbadanie przyczyny wyłączenia członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wskazać należy, że pełnomocnik J. L. - radca prawny G. J. wyjaśniła na rozprawie, że K. J. jest jej powinowatą trzeciego stopnia. Zgodnie z przepisem art. 27 k.p.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 2 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia. W niniejszej sprawie zatem nie można stwierdzić, iż zachodzą przesłanki obligatoryjnego wyłączenia pracownika. Odnosząc się zaś do wniosku dowodowego zawartego w piśmie z dnia 12 listopada 2008 r. Sąd uznał go za nieprzydatny do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, bowiem rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Wskazać należy, iż jeżeli już raz, na żądanie stron, wszczęto postępowanie nadzorcze i odmówiono stwierdzenia nieważności, nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie, chociażby skarżąca powoływała się na inne przyczyny nieważności. Ponowne postępowanie byłoby z góry bezprzedmiotowe dlatego, że ocena legalności mającej podlegać stwierdzeniu nieważności decyzji została dokonana poprzednio. Natomiast, jeżeli - jak domaga się skarżąca - zostałoby wszczęte ponowne postępowanie nadzorcze, po czym - zamiast odmowy wszczęcia postępowania – wydano by nową decyzję nadzorczą, decyzja - niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia, odmawiająca stwierdzenia nieważności lub stwierdzająca nieważność - byłaby obciążona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. i sama podlegała stwierdzeniu nieważności. Podkreślić należy, że organ w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest związany granicami żądania strony. Organ stwierdza, że decyzja nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę. Wszczęcie postępowania na żądanie strony, nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji, w sprawie której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem występowania przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Podzielić więc należy stanowisko organu, iż skoro w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., to należało odmówić wszczęcia postępowania nadzorczego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło